حمله سایبری پاندا به دولت ایران

جواد دادگر*
به تازگی محمدجواد آذری‌جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در صفحه شخصی خود در اینستاگرام اظهار کرده یک حمله سایبری سازمان‌یافته به سامانه‌های دولت الکترونیکی ایران رخ داده است. وی مدعی شده این حمله توسط سپر امنیتی دژفا شناسایی و دفع شده است. به گفته او این حمله به منظور جاسوسی از اطلاعات رخ داده است.به گفته آذری‌جهرمی، سرورهای تجمیع و جمع‌آوری اطلاعات جاسوسی شده و قربانیان آن، شناسایی و تحت کنترل درآمده‌اند. عاملان حمله نیز ردیابی شده‌اند.این گفته وزیر ارتباطات کاملا درست است. البته حمله سایبری زمانی دفع می‌شود که بدافزار یا ویروس مربوطه روی سیستم‌ها پیاده نشود نه زمانی که بدافزار به سیستم‌های شرکت‌ها و نهادهای مختلف نفوذ کرده باشد. به تازگی مرکز ماهر فایلی را برای شرکت‌ها و نهادها ارسال کرد تا روی سیستم‌ها اعمال شود و دنبال یک بدافزار خاص بگردد. بنابراین بدافزار مربوطه به داخل سیستم‌های مختلف نفوذ کرده بود.
البته این بدافزار نیز تقریبا سه سال قبل کشف شده بود و از سه سال پیش تاکنون مورد بررسی قرار گرفته بود. در واقع نخستین بار سه سال قبل این بدافزار کشف شد اما تا امروز موفق به کشف آن نشدند. به همین روی برخلاف ادعای آذری‌جهرمی، دفع و کشف بدافزار مربوطه نمی‌تواند توسط دژفا رخ داده باشد. هرجا هر حمله سایبری یا بدافزاری شناسایی می‌شود دولت ادعا می‌کند توسط دژفا کشف و خنثی شده است. این در حالی است که سپر دژفا کار خاصی انجام نداده است. به دلیل آنکه مرکز ماهر فایلی را برای شرکت‌ها و نهادها ارسال کرده و مشخص شده بدافزار به داخل سیستم‌های فناوری نفوذ کرده و آنها را آلوده کرده است. ویروس ارسال‌شده در قالب حمله شناخته شده و پیچیده APT27 دسته‌بندی می‌شود و مربوط به گروهی به نام پانداست که یک گروه هکر چینی هستند و به عنوان هکرهای دولتی چین شناخته می‌شوند. این گروه به دلیل اینکه توسط دولت چین ماموریت‌های مختلف دریافت می‌کنند، افراد خاص را هدف قرار نمی‌دهند و دست به دستبرد اینترنتی نمی‌زنند بلکه در جست‌وجوی اطلاعات دولتی و ملی هستند. گستردگی حمله این بدافزار مشخص نیست اما با توجه به اینکه مرکز ماهر فایل ویروس‌یاب را برای همه شرکت‌ها و نهادهای دولتی ارسال کرده، حمله سایبری احتمالا در ابعاد بزرگی رخ داده است. به هر روی نه مرکز ماهر و نه وزارت ارتباطات در رابطه با این حمله سایبری شفاف‌سازی نکرده‌اند و اطلاعات دقیق ارائه نداده‌اند. این در حالی است که در تمام دنیا درباره حملات سایبری جزئی‌ترین اطلاعات ارائه می‌شود.
* کارشناس امنیت سایبری