حکمرانی لبنی‌ها

«جهان صنعت»- تا همین چند وقت پیش هم کسی فکرش را نمی‌کرد که قیمت یک بطری شیر به ۶۵۰۰ تومان هم برسد اما در حال حاضر شاهد این هستیم که نه تنها چنین قیمت‌هایی در بازار وجود دارد بلکه هر دو سه روز یک بار به همین قیمت‌ها نیز افزوده می‌شود تا جایی که مردم هر روز باید به صورت ساعتی قیمت محصولات لبنی را بررسی کنند‌‌.
در حال حاضر نیز نگاهی به قیمت‌های موجود در بازار نشان می‌دهد که برخی برندهای لبنی طی هفته گذشته مجددا قیمت فرآورده‌های خود را در بازار افزایش داده‌اند‌‌. به دنبال همین موضوع، قیمت هرلیتر شیر استریل (مدت‌دار) یکی از برندهای معروف لبنی از ۴۵۰۰ تومان به ۵۰۰۰ تومان رسیده است‌‌. در این میان قیمت شیر ۱۴۰۰ سی‌سی کم‌چرب یکی از برندهای لبنی دیگر نیز به طور باورنکردنی به شش هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است‌‌. قیمت هر بطری یک لیتری شیر نیز حدود ۵۰۰ تومان افزایش داشته است‌‌. براین اساس طی مدت حدود سه ماه قیمت شیر پاکتی کوچک از ۱۰۰۰ تومان به ۲۰۰۰ تومان و نرخ هر بطری شیر نیز طی این مدت از ۲۵۰۰ تومان به ۴۲۰۰ تومان رسیده است‌‌. به این معنا که قیمت برخی از محصولات لبنی طی حدود سه ماه با افزایش ۱۶۸ درصدی روبه‌رو شده است‌‌.
از طرفی زمزمه‌هایی مبنی بر افزایش قیمت کره از این هفته به گوش می‌رسد‌. این در حالی است که در شرایط فعلی قیمت انواع بستنی نیز با افزایش روبرو شده و با قیمت های قابل توجهی در بازار
به فروش می رسد.
صنایع لبنی با وجود اینکه به طور خودسرانه و بدون موافقت ستاد تنظیم بازار قیمت‌های خود را افزایش می‌دهند، اما همچنان از شرایط موجود ناراضی هستند و در نامه‌ای سرگشاده خطاب به ستاد تنظیم بازار، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان حمایت ضمن اشاره به کمبود و گرانی شیر خام و مواد اولیه بسته‌بندی، خواستار لغو جریمه و تصمیمات منطقی برای ایجاد آرامش در بازار شده‌اند‌.
گران می‌کنیم، جریمه نکنید
دبیر انجمن صنفی صنایع لبنی ایران در این نامه اعلام کرده که قیمت شیر خام با افزایش تدریجی خود هم‌اکنون از مرز هر کیلو ۲۲۰۰ تومان عبور کرده و تا ۲۴۰۰ تومان هم عرضه می‌شود‌‌.
این در حالی است که مواد پتروشیمی نیز به‌طور میانگین در هزینه بسته‌بندی انواع محصولات لبنی، حداقل ۶۰۰ تومان تا حداکثر ۱۰۰۰ تومان موجبات افزایش قیمت فرآورده‌های لبنی را فراهم کرده است‌‌. رضا باکری همچنین با اشاره به ورشکستگی واحد‌های تولیدی محصولات لبنی از سازمان‌ها و نهادهای تصمیم‌گیر دولتی درخواست کرده که به جای تشکیل پرونده‌های تعزیراتی متعدد و متهم کردن صنایع لبنی، برای آرامش بازار تصمیمات منطقی اتخاذ کنند‌‌.
درخواست صنایع لبنی برای جریمه نشدن از سوی دستگاه‌های نظارتی در حالی مطرح می‌شود که بازار در حال حاضر تحت فرمان لبنیاتی‌ها قرار دارد‌‌. به این معنا که صنایع لبنی بدون موافقت دستگاه‌های تصمیم‌گیر با افزایش قیمت محصولات خود، هر چند روز یک بار به صورت خودسرانه برای گران کردن محصولات خود دست به کار می‌شوند به طوری که در شرایط فعلی بسیاری از اقشار سطح متوسط جامعه نیز ناچار به حذف شیر و برخی از محصولات لبنی از سبد مواد غذایی خود شده‌اند‌‌.
سرانه پایین مصرف
نکته قابل تامل در این میان این است که با وجود چنین وضعیت آشفته‌ای در بازار محصولات لبنی، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت به تازگی در اظهارنظری اعلام کرده است که سرانه مصرف لبنیات در ایران از میزان توصیه شده جهانی بسیار کمتر و حدود ۱۹۰ گرم در روز است که مهم‌ترین دلیل بروز این مشکل مباحث فرهنگی، عادت‌ها و رفتارهای غلط غذایی است‌‌. به گفته زهرا عبداللهی، افراد برای حفظ سلامت و تامین نیازهای بدن باید روزانه ۲ تا ۳ واحد شیر یا لبنیات مصرف کنند که هر واحد معادل یک لیوان شیر، یک لیوان ماست یا ۵۰ گرم پنیر است‌‌.
به گفته وی، شیر و لبنیات یکی از گروه‌های اصلی غذایی و منبع اصلی فسفر و کلسیم برای تامین رشد کودکان و نوجوانان و حفظ سلامت استخوان و پیشگیری از پوکی استخوان و کنترل فشار خون است‌‌. این گفته‌ها در حالی مطرح می‌شود که مردم این روزها از ترس قیمت‌های عجیب و غریب لبنیات، جرات نزدیک شدن به قفسه این محصولات را هم ندارند چرا که با وجود درجا زدن حقوق و دستمزد مردم، قیمت این محصولات در فواصل کوتاه زمانی بالا می‌رود‌‌.
بررسی مجدد قیمت‌ها
جالب اینجاست که با وجود اقدامات خودسرانه لبنیاتی‌ها برای افزایش قیمت، برخورد قاطعی از سوی دستگاه‌های نظارتی برای مقابله با اقدام به گرانفروشی و کم‌فروشی این صنایع انجام نمی‌شود به طوری که همچنان شاهد افزایش قیمت مداوم این محصولات در بازار هستیم‌‌. البته ناگفته نماند که طی ماه‌های اخیر شاهد جریمه شدن برخی از برندهای صنایع لبنی بوده‌ایم اما با این حال میزان جریمه‌ها آنچنان ناچیز است که بسیاری از برندهای اسم و رسم‌دار لبنی این جریمه‌ها را مانعی برای ادامه فعالیت‌های خود نمی‌دانند‌‌.
از سوی دیگر آنطور که وزیر جهاد کشاورزی خبر داده، قرار است قیمت لبنیات در ستاد تنظیم بازار به طور مجدد بررسی شود‌‌. به گفته محمود حجتی، وزارت جهاد کشاورزی متولی تولید و تامین مواد اولیه فرآورده‌های لبنی است و قیمت‌گذاری در حوزه وظایف آن نیست اما آنچه در بازار سبب افزایش قیمت فرآورده‌های لبنی شده، هزینه‌های بسته‌بندی و مواد اولیه کارخانجات است و از این رو کارشناسان وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و ستاد تنظیم بازار قیمت تمام‌شده لبنیات را با توجه به قیمت پایه شیرخام در دست بررسی دارند‌.
وزیر کشاورزی با بیان اینکه به تازگی در صنعت دامداری و عرضه شیرخام افزایش قیمت مجددی رخ نداده، اظهار داشت: از زمان قیمت‌گذاری شیرخام توسط ستاد تنظیم بازار تاکنون (مرداد ۹۷)، به دلیل هزینه‌های تمام شده تولید در صنعت دامداری هر کیلوگرم شیرخام به‌طور متوسط با قیمت دو هزار تومان به صنایع و کارخانجات لبنی به فروش می‌رسد‌.
دولت فکری کند
در این میان رضا رحمانی وزیر صنعت جدید نیز در رابطه با افزایش قیمت کالاها اعلام کرده که از زمان تامین کالا تا زمانی که آن کالا به دست مصرف‌کننده می‌رسد همه موارد بررسی می‌شود و جلوی گرانی کالاها را می‌گیرد‌.
این وعده وعیدها در حالی مطرح می‌شود که از اول سال‌جاری تاکنون دست‌کم سه مرتبه قیمت لبنیات افزایش داشته و همچنان کسی جلودار حکمرانی صنایع لبنی در بازار نیست‌‌.
از این رو با وجود قیمت‌های مصوب برای فروش این محصولات، اما شاهد این هستیم که بسیاری از برندهای لبنی محصولات خود را بسیار بیشتر از قیمت‌های مصوب به بازار عرضه می‌کنند‌‌.
بنابراین این انتظار از دولت وجود دارد که هرچه زودتر برای سر و سامان دادن به بازار کالاهای اساسی به خصوص بازار لبنیات فکری کند‌‌. در غیر این صورت با کاهش مصرف سرانه لبنیات، هزینه‌های هنگفتی در حوزه سلامت و درمان به وجود خواهد آمد‌‌. این در حالی است که مردم هر روز اعتماد خود را به دولت هرچه بیشتر از دست خواهند داد‌.