خطر فرامنطقه‌ای شدن جنگ سوریه

سارا عمرانی پارچین جنگنده‌های سوری پایگاه مخالفان در مرز ترکیه را هدف قرار دادند و در مسیر رسیدن به هدف پناهجویان هموطن را هم مورد اصابت قرار دادند. اقدامات اخیر ترکیه تحرکاتی را در مرز این کشور با سوریه موجب شده و در این میان باز هم مردمی که برای فرار از جنگ خود را به مرزها رسانده بودند، صدمه دیدند.
حملات این جنگنده‌ها به مواضع ارتش آزاد سوریه در آتیما و نزدیکی باب الهوی طی روز دوشنبه در حالی صورت گرفت که ناتو و آنکارا روز سه شنبه ارزیابی منطقه برای یافتن محل احتمالی استقرار موشک‌های پاتریوت را آغاز کردند. ترکیه به عنوان یکی از حامیان اصلی مخالفانی که تلاش دارند به حکومت بشار اسد پایان دهند، خمپاره‌های ناشی از درگیری‌های داخلی سوریه که به خاک ترکیه نیز رسید را بی پاسخ نگذاشته و در مورد گسترش ناآرامی‌های ۲۰ ماهه سوریه به دیگر کشورها و بی ثباتی در منطقه ابراز نگرانی کرده است.
آنکارا شکایات سوریه در مورد اینکه استقرار سامانه موشک‌های پاتریوت ناتو، تحریک آمیز خواهد بود را رد کرده و تاکید دارد از این موشک‌ها تنها در دفاع از خاک ترکیه بهره خواهد برد، نه ایجاد منطقه پرواز ممنوع در سوریه که مخالفان به عنوان راهی برای مقابله با نیروی هوایی ارتش اسد خواهان آن بوده‌اند.
به گزارش رویترز، جنگنده‌های سوریه حدود شش بمب را بر سر دو پایگاه متعلق به مخالفان در مرز ترکیه فرو ریختند و به گفته محمود احمد، یکی از اعضای ارتش آزاد سوریه این حملات منجر به زخمی شدن تعداد زیادی از افرادی شد که برای فرار از جنگ به این منطقه پناه آورده‌اند. این حملات همچنین چادرهایی را که از سوی موسسات خیریه ترکیه برای پناهجویان در خاک سوریه برپا شده بود، ویران کرد اما به گزارش خبرگزاری دولتی ترکیه در زمان حمله هیچ‌کس در این چادرها نبوده است.
ترکیه که این روزها به متحد سابق خود پشت کرده، هفته گذشته از اعضای ناتو درخواست کرد به منظور تقویت دفاع هوایی این کشور موشک‌های پاتریوت را در مرز با سوریه مستقر کند. روز سه‌شنبه نمایندگانی از ترکیه و چند نفر از کارشناسان سیستم‌های دفاع موشکی ناتو قصد داشتند به ارزیابی منطقه بپردازند. این کارشناسان قرار است برای تعیین تعداد موشک‌های مورد نیاز، میزان نیروهای خارجی لازم و تعیین برد یگان‌های ضدموشکی مستقر با کارشناسان ترکیه همکاری کنند.
ترکیه اعلام کرده از سیستم دفاع موشکی و هوایی تنها در پاسخ به حمله احتمالی سوریه به مرزهای این کشور استفاده خواهد کرد اما این واقعیت که جنگنده‌ها و هلی‌کوپترهای سوریه طی چند ماه اخیر دستکم سه بار نقاطی را در چندصد کیلومتری ترکیه هدف قرار داده‌اند، این سوال را مطرح می‌کند که آیا ممکن است پیمان نظامی ناتو در آینده‌ای نزدیک گرفتار جنگ داخلی سوریه شود؟ طبق گزارش رسانه‌های ترکیه، این سامانه‌ها قرار است در سه شهر «مالاتیا» میزبان یکی از رادارهای ناتو، «دیاربکر» محل یکی از پایگاه‌های نیروی هوایی و «سانلی‌اورفا» یکی از شهرهای مرزی مستقر شوند.
این در حالی است که وال استریت ژورنال روز گذشته از درخواست محرمانه دولت آلمان از ترکیه مبنی بر کاهش تعداد سامانه دفاع موشکی پاتریوت مورد نیازش خبر داد. این روزنامه در ادامه به نقل از یک منبع آگاه نوشت: ترکیه به دنبال آن است تا از تمامی شهرها و روستاهایی که در ۵۰ مایلی مرز سوریه قرار دارند، دفاع کند. دولت آلمان نیز به طور محرمانه آنکارا را تحت فشار قرار داده است تا میزان درخواست خود را کاهش دهد.
آلمان، آمریکا و هلند جزو کشورهایی هستند که برای ارسال سامانه دفاع موشکی پاتریوت به ترکیه اعلام آمادگی کرده‌اند. این اقدام پس از آن صورت گرفت که ترکیه به بهانه حفاظت از ۵۶۵ مایل مرز مشترکش با سوریه از ناتو تقاضای کمک کرد. افکارعمومی آلمان برای چندین دهه مخالف حضور کشورشان در مناقشات بین‌المللی بوده‌اند. با این حال در خصوص جنگ افغانستان و بالکان این امر صدق نمی‌کند. طبق جدیدترین نظرسنجی‌ها، ۵۹ درصد از آلما‌نی‌‌ها با اسقرار موشک‌های پاتریوت این کشور در ترکیه مخالف هستند.این منبع آگاه در گفت‌وگو با وال استریت ژورنال اعلام کرد که ترکیه خواستار استقرار ۱۵ سامانه موشکی پاتریوت شده اما دولت آلمان معتقد است که این میزان بیشتر از نیاز ترکیه است و آلمان نیز توانایی تامین آن را ندارد. میزان سهم هلند نیز بسیار کم است و هنوز مشخص نیست که آیا آمریکا مابقی این موشک‌ها را تامین خواهد کرد یا خیر. هر سامانه حدود ۱۶ مایل را پوشش می‌دهد و به ۷۰ یا ۸۰ نیرو نیاز دارد. استقرار این موشک‌ها احتمالا در نشست وزیران امور‌خارجه ناتو در بروکسل در چهارم و پنجم دسامبر رسما تایید خواهد شد.