داستان بزرگ ۲۰۱۵

بلومبرگ ضمن پیش‌بینی چشم‌انداز اقتصاد جهان با نفت ارزان در سال ۲۰۱۵ نوشت:‌ قیمت نفت، داستان بزرگ سال ۲۰۱۵ است.‌.‌. این شوک در هر نسل یک‌بار اتفاق می‌افتد و تبعات عظیمی را به دنبال دارد. ‌
رستوران کوروموتو در شهر مریدای ونزوئلا که به عرضه غذاهای خوش طعم طبخ شده با شیر معروف بود، در ماه نوامبر به دلیل کمبود شیر و رسیدن نرخ تورم به ۶۴ درصد (بالاترین رقم در جهان) کار خود را تعطیل کرد.
این حال و روز یک کشور وابسته به درآمدهای نفتی پس از افت شدید قیمت‌هاست. در همین حال، کشورهای مصرف‌کننده نظیر آمریکا از این وضعیت منتفع شده‌اند. بر اساس آمارهای شرکت خودروسازی وارد، کامیون‌ها که بنزین بیشتری مصرف می‌کنند، در ماه دسامبر بیشترین فروش را از سال ۲۰۰۵ تاکنون تجربه کرده اند.
بزرگ‌ترین کاهش قیمت نفت از زمان بحران مالی سال ۲۰۰۸ تاکنون، در حال سرازیر کردن ثروت و قدرت از کشورهای تولید‌کننده نفت به کشورهای صنعتی مصرف‌کننده است. افزایش عرضه نفت شیل آمریکا، تضعیف تقاضا برای نفت در آسیا و اروپا و تقویت ارزش دلار همه عواملی هستند که قیمت نفت را به شدت کاهش داده‌اند. کنت راگوف، استاد اقتصاد دانشگاه‌هاروارد در این باره گفت: ‌قیمت نفت، داستان بزرگ سال ۲۰۱۵ است… این شوک در هر نسل یکبار اتفاق می‌افتد و تبعات عظیمی را به دنبال دارد.‌
لوئیس دیویس، تحلیلگر بانک بی ان پی پاریباس در لندن گفت: ‌ما شاهد ضعیف ماندن قیمت‌ها در کل نیمه اول امسال خواهیم بود.‌
والتر زیمرمن، استراتژیست فنی موسسه یونایتد آیکاپ در نیوجرسی آمریکا که کاهش قیمت‌ها در سال ۲۰۱۴ را پیش‌بینی کرده بود، گفت: اگر قیمت نفت از مرز ۳۹ دلار عبور کند، ممکن است شاهد قیمت ۳۰ دلار ی نیز باشیم.
زیمرمن افزود: ‌اینکه کف قیمت نفت چه رقمی خواهد بود یک تصمیم احساسی است‌. این تصمیم بر اساس عوامل پایه‌ای عرضه و تقاضا اتخاذ نخواهد شد. ‌به گزارش عصر نفت ،بر اساس نتایج تحقیق موسسه آکسفورد اکونومیکس، بزرگ‌ترین برنده این ماجرا فیلیپین خواهد بود که اگر قیمت نفت به ۴۰ دلار در هر بشکه برسد، رشد اقتصادی‌اش طی دو سال آینده به طور متوسط به ۶/۷ درصد خواهد رسید. این در حالی است که اقتصاد روسیه رشد منفی ۵/۲ درصدی را در همان بازه زمانی تجربه خواهد کرد.
چشم‌انداز تورم
بر‌اساس تحقیق آکسفورد اکونومیکس‌ در بین اقتصادهای توسعه یافته، هنگ کنگ بزرگ‌ترین برنده است‌ در حالی که عربستان، روسیه و امارات بدترین آسیب را متحمل شده‌اند.
یکی از نگرانی‌های بانک‌های مرکزی جهان تاثیرگذاری کاهش قیمت نفت بر نرخ تورم است. بر‌اساس گزارش اقتصاددانان موسسه جی پی مورگان، اگر قیمت نفت طی سه ماهه نخست امسال در زیر ۶۰ دلار باقی بماند، نرخ تورم جهانی به سطحی خواهد رسید که از زمان پایان بحران مالی در سال ۲۰۰۹ تاکنون مشاهده نشده است.
در این گزارش پیش‌بینی شده که نرخ تورم جهانی در نیمه نخست سال ۲۰۱۵ به ۵/۱ درصد خواهد رسید، در حالی که تداوم تضعیف قیمت نفت می‌تواند نرخ تورم را به یک درصد کاهش دهد.
تنش‌های سیاسی
بر اساس گزارش موسسه سیتی گروپ، هرچند کاهش قیمت سوخت اقتصاد جهانی را تقویت می‌کند‌ اما به دلیل کاهش درآمد دولت و خدمات اجتماعی می‌تواند موجب بروز تنش‌های سیاسی در کشورهای وابسته به درآمدهای نفتی شود.
بیرون وین، تحلیلگر مسایل اقتصادی پیش‌بینی می‌کند به دلیل افت شدید قیمت نفت ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور‌ روسیه در سال ۲۰۱۵ استعفا دهد.
افت شاخص‌های بورس
جواد صالحی اصفهانی، اقتصاددان می‌گوید: ‌ایران گرفتار رشد و توسعه پایین خواهد شد.‌ اما کاهش قیمت نفت دلیل کافی برای مصالحه این کشور در پرونده هسته‌ای نخواهد بود.‌
بانک مرکزی روسیه در ماه دسامبر اعلام کرد، اگر قیمت متوسط نفت به ۶۰ دلار برسد، اقتصاد این کشور ممکن است امسال ۷/۴ درصد کوچک شود. افت قیمت نفت موجب کاهش ۴۶ درصدی ارزش روبل در مقابل دلار شد که بدترین عملکرد روبل از ۱۹۹۸ تاکنون بود.
تولید روسیه
هولگر شمیدینگ، اقتصاد‌دان ارشد بانک برنبرگ لندن گفت: ‌خطر اینجاست که روسیه ممکن است در نتیجه آسیب وارده به اقتصادش، تهاجمی تر شود و صلح جهانی و چشم‌انداز اقتصادی اروپا را تهدید کند.‌ با این حال ‌ضربه اساسی به توانمندی‌های اقتصادی روسیه در طول زمان، احتمال شروع یک جنگ جدید از سوی روسیه را کاهش خواهد داد. ‌
تولید نفت روسیه در ماه گذشته به بالاترین رقم بعد از فروپاشی شوروی رسید و نشان داد که چگونه تولید بزرگ‌ترین منبع درآمد این کشور (یعنی نفت) تاکنون هیچ تاثیری از تحریم‌های آمریکا، اروپا و کاهش قیمت‌ها نپذیرفته است. بر‌اساس آمارهای اولیه منتشر شده در روز دوم ژانویه، روسیه تولید نفت خود را به ۶۶۷/۱۰ میلیون بشکه در روز رسانده است این در حالی است که بر اساس برآوردهای آژانس بین‌المللی انرژی برای سال ۲۰۱۵، میزان مصرف جهانی ۳/۹۳ میلیون بشکه در روز خواهد بود.
آشفتگی سرمایه‌گذاران
بر اساس گزارش موسسه آکسفورد اکونومیکس، آمریکا که همچنان در مجموع یک وارد‌کننده نفت محسوب می‌شود، با قیمت متوسط ۴۰ دلار برای هر بشکه نفت، رشد اقتصادی خود را در دو سال آینده به ۸/۳ درصد خواهد رساند. در حالی که اگر قیمت نفت به ۸۴ دلار برسد رشد اقتصادی این کشور به سه درصد خواهد رسید.
به گفته کیت مور، از تحلیلگران بانک جی پی مورگان، افزایش میزان مصرف می‌تواند با کاهش میزان سرمایه‌گذاری شرکت‌های نفتی خنثی شود. به گفته فادل گیت، تحلیلگر موسسه اوپنهایمر اند کو، تولیدکنندگان نفت در حال کاهش ۲۰ تا ۴۰ درصدی هزینه‌های خود هستند. هرچند کاهش قیمت نفت به سود مصرف‌کنندگان است، اما هزینه‌های تجاری تاثیر بیشتری بر شاخص‌های سهام دارد و پیش‌بینی می‌شود که شرکت‌های نفتی میزان سرمایه‌گذاری خود را کاهش دهند. به گفته دو تن از استراتژیست‌های بانک آمریکا، قیمت ۵۰ دلار برای هر بشکه نفت امسال می‌تواند شش دلار از میزان سود دهی هر سهم از شاخص اس‌اند‌پی ۵۰۰ بکاهد.
بازتوزیع درآمدها
ارزش سهام بانک فیفس تیرد بنکراپ، که در زمینه تولید نفت شیل سرمایه‌گذاری کرده، از ۲۰ ژوئن سال گذشته تاکنون ۱۲ درصد کاهش یافته است. سهام شرکت‌های کاترپیلار، جوی گلوبال، آلگنی تکنولوژیز، دوور، گروه مهندسی جاکوبز و شرکت خدماتی کوانتا از زمان اوج قیمت نفت (۱۰۸ دلار) تاکنون بیش از ۲۰ درصد کاهش یافته است. با وجود این کاهش‌ها، مورگان استنلی در ماه گذشته نتیجه گرفت که کاهش قیمت نفت در مجموع به سود اقتصاد آمریکا تمام شده است.