دنبال مسدود و محدودسازی نیستیم

«جهان‌صنعت»- وزیر ارتباطات‌ و فناوری اطلاعات با تاکید بر اینکه نگاه دولت سیزدهم استفاده حداکثری از فضای فناوری است اعلام کرد در این دوره قصد دارنتد تا ایرانی هوشمند در تراز انقلاب اسلامی بسازند. او تاکید کرد که نگاه دولت سیزدهم به شبکه‌های اجتماعی این است که به هیچ‌وجه دنبال مسدودسازی نیستند اما باید این فضا را نظام‌مند کنند.
«عیسی زارع‌پور» در اولین گفت‌وگوی تلویزیونی خود درباره راهبردهای وزارت ارتباطات در دولت سیزدهم و بررسی تهدیدها و فرصت‌های فضای مجازی صحبت کرد. زارع‌پور با تاکید بر اینکه هر تصمیمی در مورد فضای مجازی مستقیما با اشتغال و کسب‌و‌کار مردم تاثیر خواهد گذاشت تصریح کرد که نباید در این تصمیم‌ها غفلت کرد و گفت: «لازم است به موقع تصمیم‌گیری‌ها صورت بگیرد. توسعه شبکه ملی اطلاعات، دولت الکترونیک، اقتصاد دیجیتال، حوزه حمایت از کاربران، حوزه فضایی و ارتقای حوزه پست و پست‌بانک از دیگر سرفصل‌های کاری ما است.»
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با بیان اینکه هم‌اکنون شاهد وجود پرونده‌های متعدد کلاهبرداری و تخلف در فضای مجازی هستیم اما ابزار مناسب برای احقاق حقوق مردم در این زمینه وجود ندارد، گفت: ما به هیچ وجه دنبال مسدودسازی و محدودسازی کسب‌وکارها نیستیم، اما معتقدیم این فضا باید نظم داشته و نظام‌مند باشد.
نگاهمان به فضای مجازی، فرصت‌محور است
وی در پاسخ به این سوال که مهم‌ترین اقدامات مدنظر در وزارت ارتباطات در چهار سال آینده چیست، گفت: تلاشمان این است که راهبردهای مناسبی را برای بهره‌گیری از فضای مجازی و فناوری اطلاعات و ارتباطات به کار گیریم. نگاه ما باید فرصت‌محور باشد و از ابزارهای این فضا، بیشترین استفاده را ببریم. راهبرد دولت سیزدهم در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، استفاده حداکثری از این فضا برای حل مشکلات مردم است، به‌ویژه در دوران کرونا زندگی مردم در این فضا شکل گرفته و به‌طور قطع هر تصمیمی در این فضا گرفته شود بر زندگی مردم تاثیرگذار است.
زارع‌پور با بیان اینکه فضای مجازی تبدیل به فضای اثربخش شده و روابط دولت و مردم را تحت‌تاثیر قرار داده است، گفت: هم‌اکنون عصر، عصر حاکمیت پلتفرم‌ها (شبکه‌های اجتماعی و شبکه‌های خدمات‌رسان) است و میزان کاربری چشمگیر مردم از این پلتفرم‌ها، عمق نفوذ آنها را نشان می‌دهد. ما معتقدیم باید از این ظرفیت، برای توسعه حکمرانی استفاده کرد.
حاکمیت پلتفرم‌ها هم‌اکنون مشکل تمام دنیاست
وی با بیان اینکه حاکمیت پلتفرم‌ها هم‌اکنون مشکل تمام دنیا است، افزود: برای همه کشورها مهم است که فلان پلتفرم چه تعداد کاربر و در چند کشور دارد. دغدغه کشورها این است که با پلتفرم‌های جهانی چه کنند، زیرا این پلتفرم‌ها حافظ قوانین محلی کشورها نیستند. به همین دلیل اتحادیه اروپا جرائمی را برای نقض قوانین محلی برای پلتفرم‌های جهانی در نظر گرفته است؛ حتی در مورد مدیریت اینترنت هم نگرانی جهانی وجود دارد. وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با بیان اینکه کشور ما در حوزه برخی پلتفرم‌های خدمات‌رسان از جمله تاکسی اینترنتی و پلتفرم‌های خرید و فروش خوش درخشیده است، گفت: در حوزه این پلتفرم‌ها حتی درخواست خدمات از کشورهای همسایه نیز داشته‌ایم اما در برخی موارد نیز جا مانده‌ایم. اگر مدل حکمرانی فضای مجازی برای ظرفیت‌های موجود داشته باشیم که می‌توانیم شاهد حل برخی مشکلات اقتصادی، اشتغالزایی، امنیتی و فرهنگی در کشور باشیم.
زارع‌پور در پاسخ به این سوال که آیا نگاه شما به واژه حکمرانی فضای مجازی، نگاه سلبی و مسدودسازی و محدودسازی پلتفرم‌ها است، گفت: معتقدم که دولت باید حافظ منافع مردم باشد و از حقوق مردم محافظت کند. هم‌اکنون شاهد وجود پرونده‌های متعدد کلاهبرداری و تخلف در فضای مجازی هستیم اما ابزار مناسب برای احقاق حقوق مردم در این زمینه وجود ندارد. از سوی دیگر در زمینه تعاملات سیاست خارجی هم موفق به متقاعد کردن پلتفرم‌ها برای حفظ قوانین و مقررات کشورمان نبوده‌ایم.
زارع‌پور در خصوص نگرانی مردم از قطع اینترنت جهانی با ایجاد شبکه ملی اطلاعات، به توضیح فنی در خصوص این شبکه پرداخت و گفت: تخصص بنده شبکه‌های کامپیوتری است و با یک مثال ساده سعی می‌کنم شبکه ملی اطلاعات را تشریح کنم. صفر تا صد لایه زیرساخت شبکه ملی اطلاعات در اختیار وزارت ارتباطات است. معنای این جمله این است که یک کسب‌وکار برای راه‌اندازی یک پلتفرم خرید و فروش، نیازمند خرید یک سرور و قرار دادن آن در یک مرکز داده است.
با شبکه ملی اطلاعات،‌ امنیت و استقلال دیتای کاربران به مخاطره نمی‌افتد
وی ادامه داد: اگر این سرور در مرکز داده خارجی میزبانی شود، به این معنا است که یک بسته اطلاعاتی باید مسافتی را به خارج از کشور طی کند و به اروپا و آمریکا برود و ذخیره شود و پس از آن دوباره به کشور بازگردد و به دست مصرف‌کننده نهایی برسد. اما در صورت وجود شبکه ملی اطلاعات و استفاده از دیتاسنتر خوب داخلی می‌توان هم هزینه این خروج بسته اطلاعاتی و اختلالات آن را کاهش داد و هم امنیت و استقلال دیتای کاربران به مخاطره نمی‌افتد. وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات خاطرنشان کرد:‌ در صورت تحقق شبکه ملی اطلاعات یک شبکه پرسرعت و باکیفیت در داخل کشور خواهیم داشت که خدمات بهتری روی آن قابل ارائه خواهد بود و حتی می‌توانیم به عنوان ‌هاب انتقال اطلاعات، ترانزیت ارتباطات را برای سایر کشورهای منطقه هم داشته باشیم.
زارع‌پور در پاسخ به اینکه چند درصد این شبکه تکمیل شده است، گفت: اختلاف نظر آماری در خصوص پیشرفت این شبکه میان وزارت ارتباطات و مرکز ملی فضای مجازی وجود دارد که باید آن را حل کنیم؛ پیشرفتمان در لایه زیرساخت خوب است اما جای کار دارد. قول داده‌ام که شبکه ملی اطلاعات را در همه لایه‌ها تا سال ۱۴۰۴ تکمیل کنم اما لایه زیرساخت ارتباطی این شبکه تا دو سال آینده ایجاد خواهد شد. در همین حال در قانون برنامه ششم توسعه تاکید بر رساندن ترانزیت دیتا به ۳۰ ترابیت بر ثانیه است که تاکنون پنج ترابیت آن محقق شده و این تکلیف، یک قدرت بازدارندگی برای ما در برابر قطع دسترسی اینترنت به شمار می‌رود.
سرعت اینترنت ثابت باید به ۲۵ مگابیت‌ بر ثانیه برسد
وی با بیان اینکه در توسعه دسترسی نقاط دورافتاده به شبکه ارتباطی و اینترنت، در چهار سال گذشته کار ویژه‌ای انجام شد،‌ افزود: هم‌اکنون حدود ۹۰ درصد روستاها به شبکه دسترسی دارند، حدود ۴۰۰۰ روستا باقی مانده که تا پایان ۱۴۰۱ به اینترنت متصل می‌کنیم. در همین حال باید سرعت دسترسی ۸۰ درصد خانوار از طریق اینترنت ثابت تا سال ۱۴۰۴ به ۲۵ مگابیت‌برثانیه برسد که این رقم هم‌اکنون به طور میانگین حدود هشت مگابیت است.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با اشاره به لزوم توسعه اینترنت ثابت افزود: کشورهای پیشرفته هم‌اکنون فیبر را تا در منازل کاربران برده‌اند و اینترنت ثابت را توسعه داده‌اند و خانه‌ها حتی سرعت هزارمگابیت را تجربه کرده‌اند. اما در کشور ما برعکس، توسعه اینترنت موبایل اتفاق افتاده است. ما در برنامه داریم که فیبرنوری را به منازل ببریم. زارع‌پور با بیان اینکه برای کسب‌وکارها در جهت توسعه اقتصاد دیجیتال مطابق با اهداف شبکه ملی اطلاعات، سرعت دسترسی ۱۰۰ مگابیت دیده شده است، خاطرنشان کرد: توسعه شبکه ملی اطلاعات به معنای قطع دسترسی جهانی نیست بلکه به دنبال فراهم کردن یک شبکه با کیفیت و پرسرعت هستیم.
ضامن حریم خصوصی کاربران و حفظ حقوق آنها هستیم
وی درخصوص برنامه‌های خود در حوزه امنیت اطلاعات و حفظ حریم خصوصی کاربران گفت: تاکیدمان این است که هیچ‌کس بدون طی مراتب قانونی نمی‌تواند به اطلاعات و داده کاربران دسترسی داشته باشد. ما خود را ضامن حریم خصوصی کاربران و حفظ حقوق آنها می‌دانیم. بعضا دیده می‌شود که پلتفرم‌ها اطلاعات کاربران را در اختیار برخی موسسات تبلیغاتی می‌گذارند که باید جلوی اینگونه موارد گرفته شود. دلیل این موضوع این است که قوانین و مقررات ما در این حوزه به‌روز نیست.وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با بیان اینکه صیانت از داده‌های کاربران یک دغدغه بین‌المللی است، افزود: حتی اتحادیه اروپا در چند سال اخیر قانون GDPRرا برای حفاظت از داده کاربران تصویب کرده است. ما نیز در کشور باید قوانین مشخصی داشته باشیم تا حریم خصوصی کاربران مورد دستبرد قرار نگیرد. زارع‌پور با اشاره به برنامه‌های خود در خصوص تحقق اقتصاد دیجیتال در کشور، گفت: اقتصاد دیجیتال یک موضوع بین بخشی است اما هسته اصلی آن مربوط به حوزه فناوری اطلاعات می‌شود. سهم تولید نرم‌افزار و سختافزار از گردش ناخالص ملی بیش از
چهار درصد عنوان می‌شود. اما برنامه ما این است که باید سهم اقتصاد دیجیتال را از اقتصاد کل کشور به ۱۰ درصد برسانیم و برای تحقق این هدف نیازمند بومی‌سازی تجهیزات هستیم.
باید برای آسیب‌های فضای مجازی نیز تدبیری اندیشید
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در خصوص نقش وزارت ارتباطات در فیلترینگ سایت‌ها و پلتفرم‌ها گفت: ما متولی فیلترینگ نیستیم و تنها یک عضو از کارگروه ۱۳نفره تعیین مصادیق محتوای مجرمانه محسوب می‌شویم. نگاه ما هم فرصت‌محور است اما معتقدیم که باید برای آسیب‌های فضای مجازی نیز تدبیری اندیشید.
زارع‌پور با بیان اینکه ما مردم و به ویژه کودکان و نوجوانان را بی‌پناه در فضای مجازی رها کرده‌ایم، گفت: بیش از ۱۵ سال است که کشورهای مختلف برای این موضوع دغدغه دارند و نگران آسیب کودکان از فضای اینترنت هستند. در این سال‌ها دو بار در اجلاس جامعه اطلاعاتی ژنو در نشست مربوط به صیانت از کودکان در محیط آنلاین شرکت کردم و متوجه شدم که دنیا برای این موضوع دغدغه دارد. وی ادامه داد: حتی گوگل در نسخه وب و اپلیکیشن خود تنظیمات جستجوی ایمن را مخصوص کودکان راه‌اندازی کرده تا محتوای نامناسب در اختیار کودکان قرار نگیرد. کشورهای مختلف به پلتفرم‌ها اجبار کرده‌اند که نرم‌افزارهای کنترلی در اختیار والدین قرار دهند و به همین دلیل است که پلتفرم‌ها در زمان ایجاد، اطلاعات شخصی فرد را دریافت می‌کنند تا متناسب با سن وی، محتوا در اختیارش قرار دهند.
اپراتور اختصاصی کودکان به‌زودی راه‌اندازی می‌شود
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات بیان کرد: اما ما در این زمینه کوتاهی کردیم. ما در کشور فرهنگ‌سازی نکردیم و از این بابت خانواده‌ها نگرانند. به همین دلیل مطابق با تکلیفی که در مصوبه ۱۷ خرداد شورای عالی فضای مجازی به ما ابلاغ شده است به زودی اپراتور اختصاصی کودکان و نوجوانان را در جهت ارائه محتوای سالم در فضای مجازی راه‌اندازی می‌کنیم. تمامی تلاشم این است که به عنوان یک خدمتگزار و متخصص این حوزه تمام دانش خود را به کار گیرم تا طعم شیرین فناوری در زندگی مردم احساس شود.
زارع‌پور با تاکید بر اینکه در زمینه دولت الکترونیک و تحقق دولت هوشمند برنامه مفصلی داریم که البته نیازمند همکاری سایر بخش‌ها هم هستیم، گفت: خوشبختانه رییس‌جمهور IT فهم هستند و نه ITman ؛ به همین دلیل درک درستی از موضوعات دارند. یکی از موارد ۱۰‌گانه که در منشور ریاست‌جمهوری دولت سیزدهم آمده، موضوع استفاده حداکثری از ICT برای حل مشکلات است. در همین حال با اختیارات ویژه‌ای که رییس‌جمهور به بنده داده است، مقرر شد کارگروهی با مسوولیت اینجانب در دولت ایجاد شود تا دولت الکترونیک به شکل یکپارچه اتفاق بیفتد و شاهد سهولت و شفافیت در ارائه خدمات دولتی به مردم باشیم. براین اساس ارائه تمام خدمات پرکاربرد دولتی در یک درگاه یکپارچه و ارتقای جایگاه جهانی ایران در حوزه دولت الکترونیکی را تا پایان دولت وعده می‌دهم.
هفته‌ای یک ساعت رو در رو با مردم
او با اعلام اینکه در فضای مجازی «خیلی آنلاین» است اعلام کرد که نمی‌خواهد وزیر رسانه باشد و قصد دارد وزیر ارتباطات باقی بماند. این صحبت در حالی مطرح می‌شود که تا زمان انجام این مصاحبه، اکانت رسمی از سوی ایشان برای ارتباطات مردمی در شبکه‌های اجتماعی معرفی نشده است. هر چند در همین مصاحبه تلویزیونی وعده داده شد که قرار است از هفته آینده، هفته‌ای یک ساعت ارتباطی بی‌واسطه با مردم از طریق سایت وزارت ارتباطات با مردم توسط زارع‌پور برقرار شود.