رشد مشروط بورس

بازار سرمایه طی روزهای گذشته روند رو به رشدی را طی کرده است و از همین رو برخی فعالان این بازار معتقدند به انتهای تونل وحشت بورس نزدیک شده‌ایم و روزهای روشنی در راه است. با این حال برخی ناظران بازار ابهامات سیاسی و اقتصادی پیش‌رو را در روند رشد بازار موثر می‌دانند و بر این باورند که در صورت ثبات شرایط بیرونی، ‌بورس می‌تواند یک مسیر هموار و متعادل صعودی را آغاز کند. با این حال همین روند رشد نیز مشروط بر اعتمادسازی و بازگشت حقیقی‌ها به بازار سرمایه است.
شرط اعتماد
نیما فاضلی کارشناس بازار سرمایه در این خصوص بیان کرد: مهم‌ترین چالش بازار سرمایه، اعتماد ازدست‌رفته است. اگر بتوان اعتماد سرمایه‌گذاران را دوباره جلب کرد، قطعا شاهد بهبود در وضعیت بازار سرمایه خواهیم بود. وی افزود: عده‌ای منتظر انتخابات ریاست‌جمهوری بودند و از مدت‌ها قبل اعتقاد داشتند با نزدیکی به زمان برگزاری انتخابات، بازار سرمایه اوضاع بهتری خواهد داشت. این خوش‌بینی ناشی از تجربه دوره‌های قبل است و همواره در مقطع انتخابات، بازار سرمایه رونق می‌گیرد اما؛ با توجه به شرایط اقتصادی و سیاسی کشور و همچنین اقدامات سازمان بورس و اوراق بهادار برای حمایت از بازار سرمایه و منفی‌های چندماهه این بازار، به نظر می‌رسد تمام محرک‌ها برای رشد بازار سرمایه آماده بوده و این بازار همچون فنری فشرده‌شده منتظر محرک ورود حقیقی‌ها به بازار است تا یک حرکت صعودی را آغاز کند. این حقیقی‌ها، همان‌هایی هستند که انتظار دارند دولت جدیدی روی کار بیاید که سیاست متفاوتی در قبال بازار سرمایه داشته باشد. نکته مثبت این ماجرا این است که این روزها شاهد بازگشایی برخی نمادها هستیم که در ریزش بازار سرمایه، افت چندانی نکرده بودند و درگیر صف فروش بودند و حالا با یک بازگشایی بدون دامنه نوسان، افت ۳۰ تا ۴۰ درصدی داشته و به تعادل رسیده‌اند. فاضلی در گفت‌وگو با بورس‌نیوز اضافه کرد: برای مثال در معاملات دیروز(شنبه) نماد «فاراک» بعد از مدت‌ها قفل در صف فروش، معاملات پرحجمی را تجربه کرد. علاوه بر این، تصویب طرح عایدی سرمایه و اخذ مالیات از ملک و خودرو و… راهی برای سرمایه‌گذاری در این بازارها بازنخواهد گذاشت؛ معتقدم با اجرایی شدن این مصوبه مجلس، بازار سرمایه تحت تاثیر قرار خواهد گرفت. از منظر تحلیل تکنیکال، دو روز آینده برای بازار سرمایه از اهمیت بسیار برخوردار است و اگر جریان ورود نقدینگی به بازار سرمایه ادامه یابد و خبر سیاسی خاصی به بازار سرمایه ارائه نشود، می‌توان به تداوم سبزی بازار خوش‌بین بود. در این صورت، سرمایه‌گذارانی که سبد مناسبی چیده‌اند، برندگان واقعی روزهای آینده خواهند بود. این کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به این سوال که در صورت اتمام منفی‌های بازار، بورس تهران تا پایان سال جاری پتانسیل رشد تا چه محدوده‌ای را دارد، گفت: معتقدم تا پایان سال جاری، سقف قبلی را دوباره لمس خواهیم کرد و مجددا کانال دو میلیون واحدی فتح می‌شود‌.
توجه نامزدهای انتخاباتی به بورس
وی با اشاره به انتخابات پیش‌رو، تصریح کرد: یکی دیگر از دلایل خوش‌بینی به رشد بازار سرمایه، اقبال و توجه کاندیداهای ریاست‌جمهوری نسبت به بازار سرمایه است. این بازار با بازار سرمایه هشت سال قبل کاملا متفاوت است و با حضور ۵۰ میلیون سهامدار در این بازار، تغییرات آتی در روند بازار سرمایه بسیار موثر خواهند بود. نکته اینجاست که مشکلات بازار سرمایه در سال گذشته ناشی از کسری بودجه دولت و تامین مالی از طریق بازار سرمایه بود. به‌هرحال بازار سرمایه یکی از ابزارهای تامین مالی است و تامین مالی دولت از بازار سرمایه به‌خودی‌خود اتفاق بدی نبود؛ اما مشکل اینجا بود که هیچ مدیریتی صورت نگرفت و نقدینگی واردشده به بازار سرمایه به مسیر مناسبی هدایت نشد. این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: علاوه بر سخت‌گیری‌های بدون منطق بورس و فرابورس برای پذیرش شرکت‌های جدید در بازار سرمایه، برنامه‌ای هم برای حجم نقدینگی رو به رشد است و با توجه به این نقدینگی، بازار سرمایه هم فراز و نشیب خواهد داشت.
ولی باید جریان نقدینگی در این بازار به‌گونه‌ای هدایت شود که بازار فقط به محلی برای تامین مالی دولت بدون هیچ مدیریت و حمایتی، تبدیل نشود. فراموش نکنید صرف تامین مالی دولت از بازار سرمایه و بعد هم رها کردن این بازار به حال خود، شبیه شرایطی است که برای گرم کردن یک کلبه، چوب‌های در و دیوار آن را به آتش بکشیم و انتظار داشته باشیم آن کلبه آسیب نبیند.
تامین مالی دولت از طریق بازار سرمایه، به معنای واگذاری سهام دولتی و از دست دادن مالکیت و مدیریت شرکت‌هاست. این اتفاق، خبر خوبی است و مردم باید به جنبه مثبت این اتفاق و خارج شدن مدیریت شرکت‌ها از ید دولت در صورت واگذاری سهام شرکت‌ها نیز توجه داشته باشند. فاضلی در خاتمه در معرفی صنایع مناسب‌تر برای سرمایه‌گذاری تا پایان سال جاری، اظهار کرد: یکی از منطقی‌ترین و مناسب‌ترین صنایع برای سرمایه‌گذاری، صنایع کامودیتی‌محور شامل سهم‌های بزرگ گروه فلزات اساسی و سنگ‌آهنی؛ صنعت پتروشیمی؛ صنعت پالایشی و برخی سهم‌های بانکی به ترتیب اولویت برای سرمایه‌گذاری جذاب خواهند بود. ضمن اینکه برخی صنایع داخلی همچون سیمانی‌ها هم به سبب احتمال افزایش نرخ محصول، گزینه‌های نسبتا مناسبی خواهند بود.
دو نشانه بازگشت تعادل
روزبه شریعتی دیگر تحلیلگر بازار سرمایه با اشاره به چند ابهام مهم بورسی که منجر به صف فروش ۴۰۰ نماد و قفل شدن بازار شده دو نشانه بازگشت تعادل را اعلام کرد. وی با اشاره به اثر ریزساختارها در بازار سرمایه به ایسنا گفت: ابهاماتی مانند انتخابات ریاست‌جمهوری، بحث توافق هسته‌ای، چشم‌انداز نرخ ارز، نگرش دولت جدید به بازار سرمایه، بازار پول، نرخ بهره و… عواملی بود که باعث می‌شد سرمایه‌گذاران ریسک‌گریز محتاط‌تر جلو روند و جو بازار طوری شده بود که نزدیک به ۴۰۰ نماد در صف فروش قفل شوند. وی افزود: بسیاری از تحلیلگران بر این باور بودند بازار در ابتدا باید به تعادل برسد و دو راه‌حل برای این موضوع مطرح می‌شد. نخست آنکه دولت بخشی از منابع عظیم مالی را که تامین کرده بود، به بازار برگرداند. در این راه‌حل باید منابع قابل توجهی وارد بازار شود و صف‌های فروش را جمع کند. راه‌حل دیگر این بود که زمان داده شده و به بحث زیرساختار بازار ورود شود. همچنین نمادها بعد از مجامع سالانه بدون دامنه نوسان بازگشایی شوند تا عرضه و تقاضای بازار قیمت تعادلی را تعیین کند. این تحلیلگر بازار سرمایه ادامه داد: این اتفاق هرچند بسیار رنج آور و بغرنج بود اما جو بازار را به سمت تعادل می‌رساند. به طوری که صف‌های فروش دیروز از حدود ۴۳۰ به ۳۰۰ سهم رسید. ارزش صفوف فروش هم از شش هزار میلیارد تومان طی دو هفته قبل به چهار هزار میلیارد تومان رسیده است. هرچه عوامل مبهم شفاف‌تر می‌شود، بازار رنگ و بوی بهتری پیدا می‌کند. شریعتی عنوان کرد: بازار با اینکه کلا به حالت تعادل برسد و ارزش صفوف فروش نیز کمتر از هزار میلیارد تومان شود، کمی فاصله دارد که می‌تواند تا انتخابات زمان بر باشد. با توجه به اینکه هنوز عوامل ابهام پابرجاست انتظار نمی‌رود بازار رشد آنچنانی داشته باشد اما نشانه‌هایی از تعادل در روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه هفته قبل و دیروز مشاهده شد و امید می‌رود بازار روند منطقی پیدا کند. سهامی که ظرفیت دارند به صورت جداگانه رشد کنند، اصلاح‌ها با قفل صف فروش نباشد و بازار به الگوی منطقی سال ۹۵ تا حدود ۹۷ برسد.
افزایش حجم معاملات
به گفته وی، حجم معاملات به عنوان مهم‌ترین دماسنج بازار محسوب می‌شود. شنبه ارزش معاملات خرد ۷/۳ هزار میلیارد تومان بود که از ۲۴ فروردین به بعد بالاترین ارزش معاملات است. همچنین ۴۸۱ میلیارد تومان ورود پول حقیقی صورت گرفت که از پنجم اسفند به بعد اتفاق نیفتاده بود. نشانه دیگر بازگشت تعادل، خروج پول قابل توجه از صندوق‌های با درآمد ثابت است. هرچند با این روند سهم‌های کوچک به گره معاملاتی می‌روند و انتظار می‌رود حداقل سهامداران عمده یک شرکت سهامی عام، زمانی که سهم اصلاح بسیار طولانی و قیمتی داشته، وارد عمل شود و نشانه‌هایی از حیات را نشان دهد زیرا اعضای هیات مدیره مدیون سهامداران خرد هستند و باید حمایت کنند و حداقل بعد از بازگشایی بدون دامنه اجازه ندهند سهم‌ها صف فروش شود.