رشد منفی جمعیت ایران در ۳۰ سال آینده

عضو هیات علمی مرکز مطالعات جمعیتی آسیا و اقیانوسیه با اشاره به خطر نزدیکی میانسالی جمعیت، بر لزوم برنامه‌ریزی برای تامین نیاز سالمندان تاکید کرد و گفت که کشور ما از نظر ورود به دوره سالمندی ساختارهای مناسب را ندارد.
دکتر محمود مشفق با اشاره به بحث نظری تغییرات هرم سنی گفت: تغییرات هرم‌های سنی در قالب نظریه‌گذار سنی جمعیت بررسی می‌شود، گذار سنی عبارت است از تغییرات اساسی ساختار سنی یک جمعیت از مرحله جوانی به مرحله سالخوردگی که در یک دوره‌ زمانی بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ ساله اتفاق می‌افتد و تابع گذار جمعیتی است.
گذار جمعیتی یک جامعه تابع نوسازی و سطح توسعه یک جامعه است و به معنی تغییر از حالت تعادل طبیعی (‌باروری و مرگ و میربالا، رشد جمعیتی کم) به سمت تعادل ارادی و اقتصادی و دخالت انسان در عوامل حیاتی (باروری و مرگ ومیرپایین و رشد جمعیتی کم) است.
وی با بیان اینکه گذارسنی جمعیت شامل چهارمرحله اساسی است، افزود: مرحله اول همزمان است با مرحله اول گذار جمعیتی. با دخالت انسان‌ها در سرنوشت خود جمعیت جامعه از نظام تعادل طبیعی خارج می‌شود و گذار و تغییرات جمعیتی شروع می‌شود، در این مرحله مرگ و میر با سرعتی تند رو به کاهش می‌گذارد‌ اما باروری از الگوی طبیعی خود پیروی می‌کند، بعد از مدتی با کاهش سطح باروری به دلیل رخ دادن تغییرات ساختاری از جمله تغییر نظام تقسیم کار، عمومیت آموزش همگانی، تغییرات ارزشی‌، فرهنگی و… خانواده‌ها تصمیم می‌گیرند زاد و ولدشان را کاهش دهند، این تاخر زمانی بین کاهش باروری و کاهش مرگ‌ومیر باعث ایجاد انباشتگی سنی در هرم سنی می‌شود.
وی درباره علت انباشتگی جمعیت در یک هرم سنی گفت: با کاهش مداوم باروری بعد از مدتی جامعه شاهد کوچک شدن پایه‌های هرم سنی جمعیت خواهد بود و انباشتگی سنی ایجاد شده در هرم سنی به تدریج وارد گروه سنی ۱۵ تا ۲۹ ساله می‌شود و این گروه بیشترین وزن نسبی را در ساختار سنی به خود اختصاص می‌دهند این انباشتگی سنی در گذار زمان تمام بدنه هرم سنی را طی می‌کند‌ و وارد مرحله میانسالی و سالخوردگی می‌شود.
به گفته مشفق، طبق پیش‌بینی‌های سازمان ملل متحد و بر اساس سناریوی رشد پایین حدود ۳۰ سال آینده با رشد منفی جمعیت روبه‌رو می‌شویم.