روی خوش بورس به سیاست‌های ارزی

«جهان‌صنعت»- بازار سرمایه در روزهایی که حال خوشی دارد، در حال یکه‌تازی است و همه عوامل موثر بر بازار سهام‌ به نفع بورس حرکت می‌کنند.
بورس در ادامه معاملات خوب روز گذشته توانست از همان ابتدا روز بسیار سبزی را آغاز کند و تا پایان نیز تقاضا قدرتمندترین نیروی معاملات بود تا یکی از بهترین روزهای بورس تهران از زمان ریزش تاریخی سال ۹۹ رقم بخورد.
بازدهی شاخص‌های بورس در جریان معاملات این هفته بیش از ۸ درصد بوده است، بازگشایی نماد خودرو، یکی از دلایل رشد بازار سرمایه بوده است.
ورود شاخص کل به محدوده‌ای که بارها به آن حمله کرده و نتوانسته بود آن را حفظ کند، مهم‌ترین رخداد بازار سرمایه بوده است؛ کانال ۶/۱ میلیون واحدی تبدیل به گربه سیاه شاخص کل بورس شده و همین مساله بارها منجر به ریزش بورس از این کانال شده بود.
بال‌های پرواز بورس تهران
فردای اقتصاد می‌نویسد: رشد دیروز بورس را می‌توان براساس چند عامل مهم بررسی کرد که هرکدام از آنها برای یک روز سبز کفایت می‌کند اما هم‌افزایی ایجاد‌شده بین آنها موجب رکوردشکنی‌هایی در نماگرهای بازار سهام شده است. تا قبل از شروع اسفند ماه، مدتی بود که با وجود تلاطم‌های ایجاد‌شده در بازارهای مختلف از جمله دلار، طلا، خودرو، مسکن و…، ابهامات و دخالت‌های دستوری در اقتصاد و صنایع، مانع از همراهی بورس با رالی صعودی بازارها شده بود اما اکنون شرایط با تغییرات مهمی همراه
شده است.
بورس تهران اگرچه طی چند وقت اخیر توجه چندانی به رشد سرسام‌آور دلار در بازار آزاد نداشت و برخی دلیل اصلی آن را ثبات دلار نیما در قیمت ۲۸۵۰۰ تومان می‌دانستند، اما به نظر می‌رسد که اکنون نرخ ۵۰ هزار تومانی حداقل از لحاظ روانی نیز سیگنال قدرتمندی از انتظارات تورمی را به تمامی بازارها از جمله سهام مخابره کرده و موجب افزایش دوباره قیمت‌ها شده است. این صعود دلار که دلایل سیاسی مهمی را پشت سر خود دارد، همواره به عنوان اصلی‌ترین محرک‌های صعودی بازارها در ایران بوده است.
بازگشایی مرکز مبادله ارز و طلا در روز جاری و عقب‌نشینی بانک مرکزی از تحمیل ارز ۲۸۵۰۰ تومانی به صنایع از جمله پتروشیمی‌ها، فلزی‌ها و معدنی‌ها را می‌توان اصلی‌ترین دلیل رشد این روزهای بورس تهران نامید، زیرا یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های سهامداران رفع شده و دیگر کسی نگران فاصله ۷۲ درصدی بین نرخ دلار نیما و فردوسی نخواهد بود.
رانتی که نه تنها به مردم سودی نمی‌رساند، بلکه شرکت‌ها را با مشکلات عمده کمبود نقدینگی، کاهش سودآوری، کاهش تولید و… مواجه می‌کرد و نتیجه نهایی آن نیز ضرر دوباره به خود مردم بود. حال این اتفاق می‌تواند امیدها را به رشد سودآوری شرکت‌ها به خصوص با نرخ دلاری که این روزها وجود دارد، افزایش دهد.
نرخ فروش محصولات بسیاری از شرکت‌ها طی ماه‌های اخیر با تحولاتی جدی همراه بوده است. اگر نگاهی به آخرین معاملات برخی محصولات به خصوص در صنایعی همچون فلزات اساسی، پتروشیمی‌ها و… در بورس کالا بیندازیم، متوجه این رشدهای چشمگیر در نرخ‌ها خواهیم شد. این موضوع که ناشی از رشد قیمت دلار و انتظارات تورمی طی چند وقت اخیر بوده است، طی روز جاری با رنگ سبز کامودیتی‌ها در بازارهای جهانی نیز همراه شد تا قدرت دوچندانی پیدا کند و بتواند سوخت لازم برای رکوردشکنی دوباره بورس را فراهم کند. در زمان نگارش این گزارش، مس بار دیگر خود را به بالای ۹۱۰۰ دلار رسانده، روی به بیش از ۳۱۰۰ دلار صعود کرده و آلومینیوم نیز چسبیده به ۲۵۰۰ دلار نوسان می‌کند. در این میان احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد، نیز در صحبت‌های دیروز خود از تصویب بسته حمایتی از بورس و صنایع بورسی در ستاد هماهنگی دولت خبر داد که طی روزهای آتی اطلاع‌رسانی خواهد شد. این موضوع نیز به هر شکلی که باشد به صورت روانی می‌تواند به تقاضای این روزهای سهام بینجامد.
کمرنگ شدن ابهامات در بورس
فارغ از مسائلی که از آنها به عنوان محرک یاد کردیم، برخی نکات نیز طی روزهای اخیر بودند که به نوعی خبر از رفع چند مورد از ابهامات مهم بورس تهران داشتند. ابهاماتی که برای مدت‌ها اجازه صعود به بورس را ندادند و حتی موجب کاهش نزدیک به ۱۰ درصدی نماگرهای بورس در بهمن ماه و خروج ۱۲ هزار میلیارد تومانی سرمایه از سهام شد. با این حال اما خبرها و شواهد نشان می‌دهد که بخش مهمی از این موارد اکنون دیگر جایی برای نگرانی ندارند.
یکی از این نکات، لایحه بودجه ۱۴۰۲ و بحث افزایش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها به ۷ هزار تومان بود که طبق آخرین خبرها در کمیسیون تلفیق بودجه مجلس لغو شده است. چندی پیش نیز قرار شده بود که افزایش نسبت نرخ گاز صنایع بدون تغییر باقی بماند در حالی که در لایحه بودجه سال آینده با افزایش همراه بود.
از سمتی دیگر براساس اطلاعیه اخیر بانک مرکزی، فروش ارز با کارت ملی به عموم مردم متوقف شده و دیگر خبری از سود بدون ریسک بازار ارز وجود ندارد. تا چندی پیش هر فرد می‌توانست تنها با کارت ملی خود تا سقف ۵ هزار یورو ارز از صرافی‌ها با نرخی پایین‌تر از بازار آزاد دریافت کند و سپس با فروش آن با نرخ بازار آزاد به سود بدون ریسکی دست یابد که خود این موضوع یکی از دلایل کوچ سرمایه از سهام به بازارهای موازی بود.
تاثیر حذف دلار نیمایی بر صنایع بورسی
همچنین وحید جعفری، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌‌و‌گو با فارس، درباره رویدادهای روزهای اخیر در اقتصاد کشور و تاثیر آن بر بورس می‌گوید: رونمایی از بازار مبادله ارز و طلا و حذف دلار نیمایی که به عنوان قیمت‌گذاری دستوری در میان صنایع بورسی معروف بود، بیشترین تاثیر را بر بورس گذاشته است.
وی ادامه داد: در هفته‌های گذشته بازار سرمایه اثرپذیری خود از دلار از دست داده بود و همین مساله نیز موجب افت‌های پی‌در‌پی بورس شده بود.
این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: با حذف دلار نیمایی، شرکت‌های صادرات‌محور و اصطلاحا دلاری بورس، با جهش در درآمد و سود خود مواجه می‌شوند که این مساله می‌تواند روند صعودی بورس را به شدت تقویت کند.
جعفری تصریح کرد: به نظر می‌رسد آغاز به کار مرکز مبادله ارز و طلا، علاوه بر تاثیرگذاری بر بازار ارز و طلا، می‌تواند به عنوان یک موضوع حمایتی از بورس نیز باشد. یعنی این مرکز با حذف دلار نیمایی حمایت زیادی از بازار سرمایه خواهد داشت.
اشباع بازار دلار سرمایه‌ها را به بورس کشاند؟
همچنین یک کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با خبرنگار بازار ضمن اشاره به اینکه بازار سرمایه تحت تاثیر سه عامل است، گفت: نرخ دلاری که شرکت‌ها صادرات دارند یا هزینه‌های خود را با آن پرداخت می‌کنند، نرخ خوراک پتروشیمی‌ها که مبنای قیمت گاز صنایع هم است و همچنین نحوه قیمت‌گذاری خودرو در روی بازار سرمایه شدیدا اثر‌گذار است.
در واقع قیمت خوراک در لایحه بودجه نشان‌دهنده رویکرد دولت به کسب‌و‌کارهاست و قیمت‌گذاری خودرو هم به دلیل اینکه حکایت از چگونگی تصمیم‌گیری دولت درباره امنیت سرمایه‌گذاری دارد روی وضعیت بازار تاثیر دارد، زیرا بسیاری از سهامداران خودروسازها زیان این شرکت‌ها را تاکنون تحمل کرده‌اند و منتظر تغییر شرایط بودند و حالا هرگونه عاملی که منجر به افزایش زیان خودروسازان شود اثر منفی بر بازار می‌گذارد.
مهدی سوری در مورد واکنش بورس نسبت به خبر راه‌اندازی سامانه معاملات ارز و طلا گفت: هر روز یک سامانه‌ ارزی رونمایی می‌شود و در سامانه جدید هم ابهامات زیادی وجود دارد. از طرف دیگر مسوولان قیمت ارز بازار آزاد را تکذیب می‌کنند و این مسائل به سردرگمی سرمایه‌گذاران در اقتصاد افزوده، زیرا نظام چندنرخی علاوه بر اینکه پیش‌بینی‌پذیری را در اقتصاد کاهش داده، بیشتر به نفع رانت‌خواران شده و از طرف دیگر باعث شده بازار سرمایه تحت‌تاثیر خبرها واکنشی عمل کند، در حالی که بازار سرمایه باید از یک ثبات نسبی برخوردار باشد.
او با تاکید بر اینکه قیمت ارزش پول ملی کاهش یافته است، تصریح کرد: مابه‌التفاوت قیمت ارز نیمایی و ارز آزاد روزی از بین خواهد رفت و این مساله در قیمت سهام شرکت‌ها هم تاثیر خواهد گذاشت، بنابراین نمی‌توان پیش‌بینی کرد که بازار سرمایه چه زمانی تفاوت قیمت ارز را در بازار سهام جبران خواهد کرد، اما می‌توان ادعا کرد که بازار در مقطع کنونی ارزنده است.
در واقع اگر قیمت دلار مبنای معاملات در نظر گرفته شود همه شرکت‌ها جای رشد دارند، اما گروه‌هایی که کمتر مشمول قیمت‌گذاری دستوری و… هستند، ریسک کمتری دارند و در مقابل گروه‌هایی که دولت روی آنها کنترل بیشتری دارد، به طور قطع ریسک بیشتری خواهند داشت.