زمینه‌سازی برای توسعه صادرات

عباس آرگون*
سایه تحریم‌ها بر اقتصاد و تجارت ایران در حالی سنگینی می‌کند که طی روزهای اخیر با اجرایی شدن موافقتنامه تجارت ترجیحی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا دروازه جدیدی به روی اقتصاد ایران گشوده شده است. اگرچه تجارت آزاد تمام‌عیار با اوراسیا دست کم سه سال زمان می‌برد اما با این وجود در حال حاضر تعرفه تجارت با پنج کشور روسیه، بلاروس، قزاقستان، ارمنستان و قرقیزستان تا حد زیادی با کاهش مواجه شده که نفع تجاری ایران و اتحادیه اوراسیا را به دنبال دارد. در واقع حذف برخی قوانین زائد گمرکی، تسهیل تجارت و ایجاد بازار مشترک از جمله مزایای پیوستن ایران به این اتحادیه به شمار می‌رود اما نکته اصلی در این خصوص آن است که با توجه به حضور کمرنگ ایران در پیمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای، پیوستن به این اتحادیه بزرگ می‌تواند زمینه‌ساز توسعه صادرات کشور شود.
به عبارت دیگر با کاهش تعرفه‌های تجاری میان ایران و کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا، علاوه بر اینکه اقتصاد کشور به بازار بزرگ‌تری متصل می‌شود، زمینه استفاده هر چه بهتر از ظرفیت‌های بالقوه‌ای که در حوزه‌های مختلف وجود دارد نیز فراهم می‌شود. این در حالی است که به طور حتم توسعه صادرات، بهبود اشتغال و رشد اقتصادی کشور را به دنبال خواهد داشت.
واقعیت این است که توسعه صادرات به خودی خود پیشران توسعه اقتصادی است.
به این ترتیب زمانی که بتوان با دسترسی به بازارهای بزرگ، کالاهای بیشتری را نیز صادر کرد، نه تنها امنیت اقتصادی برای کشور ایجاد می‌شود بلکه معیشت مردم نیز در نهایت با بهبود مواجه خواهد شد. بنابراین موافقتنامه تجاری با اتحادیه اوراسیا در زمینه‌های مختلف از جمله کشاورزی می‌تواند خبر خوبی برای ایران باشد به خصوص اینکه در حال حاضر در شرایط تحریم قرار داریم و می‌توانیم با افزایش همکاری‌های تجاری با اوراسیا، بخش‌های مزیت‌دار اقتصادی کشور را تقویت کنیم. در این خصوص گفته می‌شود در اوراسیا برای ۲۰۰ میلیون نفر ظرفیت وجود دارد که می‌توان با افزایش تعامل‌های اقتصادی با کشورهای عضو این اتحادیه، از این فرصت بزرگ که در اختیار ایران قرار گرفته است، استفاده کرد. نکته قابل تامل اینکه در شرایط فعلی با توجه به تشدید تحریم‌ها، افزایش تعاملات با اوراسیا می‌تواند استفاده کمتر از دلار را به همراه داشته باشد و خود جایگزینی برای این چالش نیز باشد. کلام آخر اینکه با حضور هر چه بیشتر در پیمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای نظیر همکاری با اوراسیا می‌توان به راحتی بخشی از تبعات ناشی از تحریم را جبران کرد.
* عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران