سال بحرانی برای اروپا

خبرگزاری آناتولی در گزارشی درباره دورنمای ناخوشایند پیش‌ روی اروپا بعد از تحولات سال ۲۰۲۲ می‌نویسد: اتحادیه اروپا زیر چتر هسته‌ای ناتو، رفاه، ثبات و صلح را برای صدها میلیون اروپایی از سال ۱۹۴۹ فراهم کرد. همچنین به نظر می‌رسید که این اتحادیه از دورنمای اعطای عضویت به عنوان یک ابزار سیاسی کارآمد برای ایجاد ثبات در بالکان غربی استفاده کرده است.
این در حالی است که روسیه در ۲۴ فوریه سال قبل حمله تمام‌عیار را علیه اوکراین آغاز کرد. اتحادیه اروپا، با وجود سردرگمی و تردید کوتاه‌مدت اولیه، پاسخی قوی و متحد به روسیه را تدوین کرد. این اتحادیه تحریم‌های قوی و جامعی را برای ‌بخش انرژی روسیه -رکن اصلی اقتصادش- و همچنین بخش ‌بانکداری و فناوری اعلام کرد تا این کشور را تضعیف کنند. علاوه بر این، این اتحادیه یک خط ثابت ارائه‌های کمک مالی و تسلیحاتی به کی‌یف در هماهنگی با ناتو و آمریکا را تامین کرده است.
متعاقبا، اتحادیه اروپا نه‌تنها نقش مهمی در توانمند کردن اوکراین برای مقاومت در برابر روسیه ایفا کرد، بلکه از دوری لهستان، فنلاند و کشورهای بالتیک که خود را بیشتر از همه در معرض تهدید روسیه می‌دانند، جلوگیری کرد.
با این حال، نتیجه جنگ اوکراین هنوز نامشخص است. این احتمال وجود دارد که امنیت در اروپا صرف نظر از اینکه کدام طرف در این جنگ پیروز شود، بدتر از زمان قبل از جنگ بشود. پیروزی روسیه در این جنگ می‌تواند قاطعیت این کشور را بیشتر کند و خطر تشدید تنش بین لهستان و روسیه و یا میان کشورهای حوزه بالتیک و روسیه را در بر دارد. علاوه بر آن، روسیه جسورانه ناتو را تحت فشار قرار خواهد داد تا نیروهایش را از جناح شرقی خود عقب ببرد؛ اتفاقی که عملا به ساختار امنیتی یورو آتلانتیک پایان خواهد داد. از سوی دیگر، پیروزی اوکراین می‌تواند منجر به تسخیر روسیه توسط تندروهای غیرقابل پیش‌بینی و بی‌ثباتی کشوری شود که یکی از بزرگ‌ترین زرادخانه‌های تسلیحات هسته‌ای و متعارف جهان را در اختیار دارد.
در هر صورت، هیچ چیز در اروپا دیگر مثل قبل نخواهد بود؛ اروپایی که بدون توجه به اینکه چه کسی برنده جنگ شود، با مجموعه‌ای از پیامدهای کوتاه‌مدت و بلندمدت این جنگ روبه‌رو خواهد شد.
در سال ۲۰۲۲، صرب‌های بوسنی بار دیگر تلاشی جدایی‌طلبانه به نمایش گذاشتند در حالی که دو بخش اصلی دیگر تشکیل‌دهنده این کشور، بوسنیایی‌ها و کروات‌ها، اختلاف‌نظری شدید در مورد انتخابات که در نهایت در اواخر سپتامبر برگزار شد، پیدا کردند. این اتفاقات باعث وارد آمدن آسیب بیشتر به اعتماد شکننده موجود و مسموم شدن روابط بین این سه گروه شد و به حاکمیت در سطح نهادی و ملی لطمه زد و در نتیجه آن را به یک حاکمیت تقریبا ناکارآمد تبدیل کرد. علاوه بر این، قدرت‌های غربی، و همچنین کروات‌ها و بوسنیایی‌ها، نگران هستند که جنگ روسیه و اوکراین با توجه به نفوذ قوی مسکو بر صرب‌های بوسنی، دارای تاثیر سرایت به بوسنی باشد.
در کوزوو، صرب‌تبارهای ساکن شمال، نمایندگان خود را از نهادهای دولتی این کشور، از جمله نیروهای پلیس و نهادهای قضایی در اعتراض به تصمیم دولت مبنی بر ممنوعیت استفاده از پلاک‌های صربستانی برای خودروها، خارج کردند. اگرچه این ممنوعیت در نهایت توسط دولت کوزوو برداشته شد، اما بر شدت تنش‌ها که از قبل بالا بود، افزود.
در این رابطه همچنان که دولت‌ها و نهادهای غربی به طرف‌ها هشدار می‌دهند که تنش‌ را بکاهند، وضعیت متشنج و دربردارنده خطر آغاز جنگی منطقه‌ای با شرکت آلبانی، صربستان و صرب‌های بوسنی علاوه بر کوزوو است. در این پیش‌زمینه، چشم‌انداز عضویت کشورهای حوزه بالکان غربی در اتحادیه اروپا، که برای آینده نزدیک محتمل به نظر نمی‌رسد، قوی‌ترین ابزار برای جلوگیری از جنگی جدید در منطقه به نظر می‌رسد.