سرنوشت مبهم پروژه‌های مسکنی دولت

رکنا- در حالی معاون وزیر راه‌وشهرسازی از مراحل ساخت یک میلیون و ۸۶۷ هزار و ۷۱۹ واحد نهضت ملی مسکن در شهرها و روستاهای سراسر کشور خبر داده است که بعد از حدود ۳ سال هنوز مشخص نیست این پروژه‌ها در چه مرحله‌ای از ساخت هستند و چند نفر خانه‌دار شده‌اند.
در حالی‌ هادی عباسی‌اصل معاون مسکن و ساختمان وزیر راه‌وشهرسازی درخصوص طرح نهضت ملی مسکن اعلام کرده که تاکنون در قالب نهضت ملی مسکن بیش از یک میلیون و ۸۶۷ هزار و ۷۱۹ واحد مسکونی به شکل انبوه‌سازی، واگذاری زمین با اجاره ۹۹ ساله، نوسازی بافت فرسوده، نوسازی مسکن روستایی، ساخت مسکن کارکنان نیروهای مسلح، پرداخت تسهیلات خودمالکی مسکن و تکمیل مسکن مهر در حال انجام است که بعد از حدود ۳ سال، هنوز مشخص نیست این پروژه‌ها در چه مرحله‌ای از ساخت هستند.
پروژه‌هایی که طبق گفته وزارت راه‌وشهرسازی قرار بود به ایجاد ثبات قیمتی در بازار مسکن و تعادل‌‌بخشی ختم شود، هنوز سرنوشت مشخصی ندارند.
بررسی پروژه‌های طرح نهضت ملی مسکن نشان می‌دهد که به‌رغم اینکه برخی پروژه‌ها با پیشرفت همراه و در حال ساخت است، اما ساخت اغلب پروژه‌ها متوقف مانده و حتی به مرحله پی‌کنی ساختمان هم نرسیده است.
یک پروژه شرکت سازنده‌اش مشخص و پروژه دیگر نامشخص است. یک پروژه به تازگی جواز ساخت گرفته و در مرحله فونداسیون است و جواز ساخت پروژه دیگر مشخص نیست. هیچ نظم و مدیریت واحدی در روند ساخت پروژه‌ها وجود ندارد و از یک مدل واحد پیروی نمی‌کنند. عدم‌وجود مدیریت یکپارچه و هماهنگ و بی‌نظمی که میان وزارت راه‌و‌شهرسازی، بانک‌ها، شرکت عمران و پیمانکاران دیده می‌شود. این در حالی است که متقاضیان همه پروژه‌ها آورده اولیه را واریز کرده‌اند و قرار بود بعد از حدود ۳ سال خانه‌دار شوند.
آنچه مشخص است وزارت راه‌وشهرسازی دولت سیزدهم مانند دولت‌های گذشته نه‌تنها در عمل به شعارهای انتخاباتی ناتوان مانده، بلکه با واگذاری برخی پروژه‌ها به پیمانکاران نه چندان باسابقه به جای بخش متخصص این حوزه، بازار مسکن را انحصاری و پروژه‌های نهضت ملی مسکن را بی‌سرانجام رها کرده است.
در نهایت مشخص نیست واحدهای نهضت ملی مسکن با چه قیمتی و چه زمانی به دست مردم می‌رسد؟ زیرا هرچه می‌گذرد قیمت تمام‌شده به ضرر خریداران است که باید با وام بیشتر و پیش‌پرداخت بیشتر بالاخره روزی خانه‌دار شوند.
طبق آخرین گزارش وزارت راه‌وشهرسازی زمان واریز مراحل مختلف آورده متقاضیان در برخی ساخت‌و‌سازهای فعال به طور متوسط، هر سه ماه یک‌ بار تخمین زده‌شده و ملاک میزان آورده متقاضیان، قیمت تمام‌شده ساخت هر مترمربع واحد مسکونی با در نظر گرفتن ضرایب تعدیل است که مبلغ تسهیلات بانکی از مجموع آورده کسر خواهد شد.
از سوی دیگر، اعلام شده است که سقف تسهیلات بانکی در همه شهرهای کشور و برای همه پروژه‌ها ۵۵۰ میلیون تومان با سود ۱۸ درصد و بازپرداخت ۱۷ ساله برای متقاضیان است که این وام‌‌‌‌ها مرحله به مرحله متناسب با پیشرفت فیزیکی باید به پروژه‌ها تزریق شوند، اما در اغلب پروژه‌ها حتی پروژه‌هایی که ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته‌اند نیز یک ریال از اعتبار وام بانکی مختص این واحدها به پروژه تزریق نشده و به آورده اعضا در مراحل ساخت بسنده شده که این مساله و مشکل هم برای پیمانکاران دردسرآفرین شده است و در فواصل مختلف ساخت پروژه‌ها موقتا متوقف می‌شود تا نقدینگی تزریق شود.
گفتنی است هم‌اکنون میانگین قیمت تمام‌شده هر مترمربع مسکن ملی حدود ۱۵ میلیون تومان برآورد شده که قیمت کل هر واحد مسکونی به طور میانگین، حداقل یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان تمام می‌شود. واحدهایی که قرار بود حدود ۵۰۰ میلیون تومان تمام شود، امروز از یک میلیارد تومان گذشته است و مشخص نیست ماه دیگر و سال دیگر به چه قیمتی می‌رسد و دست آخر آیا مردم خانه‌دار می‌شوند یا به دلیل عدم قدرت مالی، مجبور به انصراف می‌شوند.
از سوی دیگر بانک‌ها، ارگان‌های دولتی و خصوصی که در ارائه تسهیلات بانک مسکن یا اجرای ساخت واحدهای طرح نهضت ملی مسکن کوتاهی می‌کنند، طبق آخرین آمار از محتکران خانه‌های خالی به حساب می‌آیند. بانک مسکن: ۸۰۰۰ واحد، بانک سپه: ۲۶۰۰ واحد، بانک ملت: ۵۸۳ واحد، بانک صادرات: ۲۷۸ واحد، بانک پاسارگاد ۱۸۱ و شرکت بیمه ایران ۱۷۸ خانه خالی!
از آنجا که مشت نمونه خروار است، به نظر می‌رسد دولت ابتدا باید از خود و زیرمجموعه‌های خود شروع کند تا بخش اعظم مشکلات حل شود.