سینمای ۲ هزار تومانی مردم را آشتی می‌دهد؟

گروه فرهنگ-بین چندین سینمایی که دور و بر میدان انقلاب وجود دارد، سینما «سپیده» که کمی دورتر از بقیه و بعد از دانشگاه جاخوش کرده، ویژگی خاصی داشت که هر بار که از رو به‌رویش رد می‌شدم، وسوسه‌ام می‌کرد؛ بلیت نصف قیمت برای دانشجوها. همیشه بین دیدن فیلم دلخواهم با قیمت کمتر و طبعا کیفیت پایین‌تر مردد می‌ماندم و همیشه ورِ دیدن فیلم در سالنی راحت و مناسب به ورِ ارزانی غلبه می‌کرد.
حالا حوزه هنری که بخشی از سینماهای کشور را تحت مدیریت خود دارد، در اقدامی تازه کاهش قیمت بلیت را در برنامه‌های خود قرار داده و بلیت سینما استقلال، سپیده و فردوسی را زیرقیمت به مخاطبانش عرضه می‌کند. بلیت سینما استقلال پنج هزار تومانی است و سینما سپیده با سه هزار تومان و فردوسی با دو هزار تومان میزبان مخاطبان است. اقدامی که در نظر اول به کام مردم خوش می‌آید، مثل همیشه موافقان و مخالفانش محفوظ است؛ دو گروهی که هر کدام برای خود دلایلی دارند.
داستان از کجا شروع شد؟
روزی که امیرحسین علم‌الهدی از مشاوران سینمایی حوزه هنری از اجرای این برنامه خبر داد، هدفش را جذب مردم به سینما معرفی کرد. او ۳۰ فروردین‌ماه با اعلام اینکه حوزه هنری تصمیم دارد در سه سینما کاهش قیمت بلیت داشته باشد با بیان این مطلب که قیمت بلیت سینما فردوسی به دو هزار تومان کاهش یافته است به مهر گفت: سیاست سینمای ایران باید به سمت جذب مردم به سمت سالن‌های سینما پیش رود و این مساله تنها زمانی رخ می‌دهد که تنوع در قیمت بلیت سینماها به وجود آید و قیمت بلیت هر سینما براساس موقعیت جغرافیایی آن در نظر گرفته شود. طرح کاهش قیمت بلیت سینما یا نیم‌بها شدن قیمت بلیت در تمامی روزهای هفته برای اولین بار در سینما سپیده اجرا شد. این سینما در طول مدت اجرای این طرح بالاترین میزان بهره‌وری را داشت. این سینما قبل از اجرای طرح نیم‌بهای بلیت، روزانه ۲۰۰ هزار تومان فروش داشت اما فروش آن پس از اجرای طرح به بیش از یک میلیون تومان رسیده است.
علم‌الهدی با تاکید بر اینکه نباید فراموش کرد مردم با وجود مشکلات اقتصادی و با توجه به قیمت بالای بلیت‌های سینما نمی‌توانند به سینما بروند، گفت: به همین دلیل سینماداران برای فروش بیشتر نمی‌توانند به وضعیت اقتصادی مردم بی‌تفاوت باشند و باید نسبت به قیمت بلیت سینماها تجدیدنظر کنند.
به عنوان مثال سینماها می‌توانند بر اساس موقعیت جغرافیایی خود در سطح شهر قیمت بلیت‌ها را کاهش دهند. بعد از موفقیت فروش سینما سپیده، تصمیم گرفتیم تا این طرح را در سینما فردوسی نیز عملی کنیم و به همین منظور قیمت بلیت سینما فردوسی در حال حاضر به دو هزار تومان رسیده است.
علم‌الهدی در پاسخ به اینکه آیا تمامی سینماهای حوزه هنری شامل این طرح خواهند شد یا خیر گفت: هر سینما مالکیت متفاوتی دارد و صاحبان سینماها باید خودشان تصمیم بگیرند که می‌خواهند چنین طرحی اجرایی شود یا خیر اما مالکان سینماها باید به این نتیجه برسند که قیمت ثابت برای سینماها در تمام ایام هفته و در تمام سانس‌ها جوابگو نیست و باید در زمان‌های خاص قیمت بلیت‌ها را کاهش دهند تا مردم بتوانند از کالای فرهنگی مانند فیلم‌های سینمایی استفاده کنند.
علم‌الهدی در پاسخ به این پرسش که برخی از سینماداران معتقدند با کاهش قیمت بلیت نمی‌توانند هزینه ماهانه سینمای خود را پرداخت کنند، عنوان کرد: اگر میزان مخاطب بالا رود، ظرفیت صندلی‌هایی که توسط مخاطب مورد استفاده قرار گرفته نیز بالا خواهد رفت. از نظر من ۲۰ مخاطب با بلیت پنج هزار تومانی اثر کمتری نسبت به ۵۰ مخاطب با بلیت دو هزار تومانی دارد.
علاوه بر آن با حضور مخاطبان در سینما، بخش‌های دیگری از سالن سینما از جمله بوفه و کافه سینمای مورد نظر نیز با فروش بیشتری همراه خواهد بود که این خود تامین درآمد است.
علم‌الهدی در پایان گفت: طرح بلیت شناور و بلیت‌های گروهی در سراسر دنیا پرطرفدار است و ما نیز باید از چنین طرح‌هایی استفاده کنیم.
اینها راه درمان نیست
هادی منبتی، رییس موسسه تصویر شهر که مسوولیت پردیس‌های سینمایی را برعهده دارد درباره این تصمیم به «جهان‌صنعت» گفت: به نظرم مشکل سینما با این چیزها قابل حل نیست. همین حالا هم خرج و دخل سینماها جور در نمی‌آید. اگر قرار است چنین اتفاقاتی بیفتد، دولت باید به سینماداران کمک کند. برای کاهش قیمت بلیت، لازم است یارانه به سینماها تعلق گیرد یا حداقل قیمت حامل‌های انرژی را پایین بیاورند. وزارت ارشاد درصدی از ردیف‌های سالن سینما را خریداری کند تا برای فروش سینماداران، یک شروع نسبی داشته باشند.
منبتی در ادامه با اشاره به این مطلب که سینما صنعتی گران است در حالی که سالن‌ها سودده نیستند، افزود: فصل اکران موفق مثل اکران نوروز بسیار کم است. از طرفی زمان‌های مرده اکران و کم مخاطب داریم مثل ماه رمضان، محرم، صفر و… که سالن‌ها رونق نخواهند داشت. این معضل با کم کردن هزینه بلیت حل نمی‌شود. از طرفی اکران نوروز به مسوولان نشان داد اگر فیلم مناسب مخاطب پسند اکران شود، مردم بابت هزینه آن مشکل چندانی ندارند.رییس موسسه تصویر شهر در ادامه گفت: اینها قرص مسکن است و راه درمان نیست. همین سالن‌ها روز سه‌شنبه نیم‌بها هستند و اگر کسی با قیمت بلیت مشکل دارد، می‌تواند در این روز به سینما مراجعه کند که اتفاقا می‌بینیم سه‌شنبه‌ها سینماها مخاطبان بیشتری دارند اما اگر این سه‌شنبه را در طول هفته تکثیر کنیم، عادی می‌شود و مخاطبش را از دست می‌دهد.
وی همچنین با بیان اینکه چنین قوانینی با ایجاد دوگانگی، توجیه مخاطب را سخت می‌کند، گفت: اگر این دوگانگی‌ها تبدیل به قانون منسجم نشود، ایراد است. مثلا تهیه‌کننده معراجی‌ها اعلام کرده این فیلم در اردیبهشت ماه نیم‌بها عرضه می‌شود. مخاطبی که به سینما مراجعه می‌کند، توقع دارد سایر فیلم‌ها هم چنین امتیازی داشته باشند و توجیه مخاطب مشکل است. قانون باید یکپارچه شود. در حال حاضر طرح قیمت شناور بلیت مطرح است که باید براساس منطقه قیمت‌گذاری انجام شود که شاید بتواند کمک کند.
علی سرتیپی نیز در پاسخ به سوال خبرنگار «جهان‌صنعت» درباره این طرح گفت: اگر بخواهد همگانی شود، به نفع سینما نیست. اگر چند سینما هم باشد به این سینماها هجوم می‌آورند. شاید تعداد تماشاگر بالا رود اما در نهایت از نظر هزینه و درآمد به صرفه نخواهد بود. به علاوه اینکه بعد از مدتی این تفاوت برای تماشاگر عادی می‌شود. از طرفی دیگر تعدادی از مخاطبان سینما هستند که می‌توانند بلیت گران را بخرند و برای سینما هزینه کنند که با این اقدام آنها را از دست می‌دهیم. به طور کل تاثیر منفی خواهد گذاشت. باید کار کارشناسی صورت گیرد و شورای صنفی برنامه‌ریزی کند.
فعلا باید صبور بود
سیدجمال ساداتیان، تهیه‌کننده که مالکیت پردیس سینمایی قلهک را هم دارد، به هنرآنلاین گفته است: معتقدم که الان و در این مقطع نمی‌توان گفت که این طرح موفق می‌شود یا شکست می‌خورد. اجرای چنین طرح‌هایی نیازمند زمان است. هر طرح جدیدی تا زمانی که در مرحله تئوری است تا به اجرا نرسد، نمی‌توان درباره آن بحث کرد. می‌توانیم خوش بینانه به این طرح نگاه کنیم و منتظر باشیم تا به مرحل اجرا رسد و آن وقت در خصوص آن تحلیل ارایه دهیم.
حبیب اسماعیلی، تهیه‌کننده و پخش‌کننده سینما نیز در پاسخ به هنرآنلاین، نگاه خوشبینانه‌ای به داستان داشته و گفته: این طرح اگر به درستی اجرا شود می‌تواند موفق شود و مخاطبان را با خود همراه کند. بحث ما در اینجا سینماهای حوزه و غیرحوزه نیست، تمرکز اصلی بر این موضوع است که برخی از مخاطبان سینمای ایران از وضعیت مالی خوبی برخوردار نیستند و در عین حال علاقه‌مند هستند که به سینما بروند و فیلم ببینند اما به دلیل قیمت بالای بلیت‌‌های سینما نمی‌توانند به سینما بروند. در کشورهای صاحب سینما در برخی از ساعت‌های مشخص بلیت سینما‌ها به صورت نیم‌بها در اختیار مردم قرار می‌گیرد.
وی همچنین به تجربه موفق سینما سپیده اشاره داشته است: قبل از اجرا شدن این طرح، قیمت بلیت‌های سینما سپیده به صورت نیم‌بها به مخاطبان عرضه شد و استقبال خوبی هم از این طرح صورت گرفت.
اما سیدضیا ‌هاشمی، تهیه‌کننده سینما معتقد است هیچ کار کارشناسی برای این طرح انجام نگرفته است: به جرات می‌توانم بگویم که هیچ گونه کار‌شناسی برای اجرای این طرح صورت نگرفته است. این طرح لطمه جدی به سینمای ایران وارد خواهد کرد. شما در نظر بگیرید که اگر این طرح اجرا شود قطعا روی فروش سینما آفریقا که در نزدیکی سینما استقلال قرار دارد تاثیر خواهد گذاشت. از سوی دیگر این طرح نارضایتی سینماداران و صاحبان فیلم‌ها را در پی خواهد داشت. این طرح چند روز دیگر که به مرحله اجرا برسد خواهید دید که چه تاثیری روی سینماهای دیگر دارد. ما در سینمای ایران قیمت بلیت استاندارد نداریم، همه چیز گران می‌شود و قیمت بلیت سینما تغییری نمی‌کند. این کار غیراصولی است و آسیب‌های جدی به سینما وارد خواهد کرد.
مسوولان سینمایی که می‌دانند مردم در بیشتر موارد رغبتی برای رفتن به سینما ندارند هرچند وقت یک بار طرحی جدید را در دستور کار خود قرار می‌دهند؛ طرح‌هایی که قرار است مردم را با سینما «آشتی» دهد. باید دید بعد از طرح «سلام سینما» که با آسیب دیدن سالن‌های سینما همراه بود، عاقبت این طرح جدید به کجا خواهد رسید.