16 - 04 - 2020
صندوقهای سرمایهگذاری مشترک
به طور خلاصه کار صندوقها این است که مبالغ کوچک را جمعآوری و این سرمایه جمع شده را به صورت تخصصی در حوزههای مختلف تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار سرمایهگذاری میکنند. هر سودی که از بابت این فعالیت حاصل شد به نسبت سهم هر سرمایهگذار تقسیم میشود. مدیر صندوق هم بابت فعالیت حرفهای کارمزد دریافت میکند. حوزههای فعالیت این صندوقها میتواند اوراق بهادار، ارز، طلا و حتی ساختمان یا یک پروژه باشد. صندوقهای سرمایهگذاری مشترک یکی از مهمترین سازوکارهای سرمایهگذاری در بازارهای مالی هستند که شرایط بازار را از نظر ریسک و بازده برای سرمایهگذاران مختلف به ویژه برای سرمایهگذاران مبتدی مساعدتر میکنند. به گزارش سنا، گفتنی است در کشورهای پیشرفته معمولا افراد اوراق بهادار را مستقیما معامله نکرده و در عوض پولهای خود را در صندوقهای سرمایهگذاری مشترک سرمایهگذاری میکنند. ایده اصلی این صندوقها یک کاسه کردن پولهای افراد مختلف و سرمایهگذاری آنها توسط یک گروه از مدیران حرفهای سرمایهگذاری که تسلط، دانش و تجربه بسیاری در این زمینه دارند، به نمایندگی از سرمایهگذاران است. صندوقهای مذکور با ایفای نقش واسطه مالی، سرمایهگذاری افراد غیرحرفهای را از حالت مستقیم به غیرمستقیم تبدیل کرده و از این رهگذر مزایای متعددی را هم برای بازار سرمایه و هم برای سرمایهگذار فراهم میکنند. «صندوقهای سرمایهگذاری مشترک یکی از انواع واسطههای مالی و از جمله نهادهایی هستند که با فروش پیوسته واحد سرمایهگذاری (یونیت) خود به عموم مردم، وجوهی را تحصیل و آنها را در ترکیب متنوعی از اوراق بهادار شامل سهام، اوراق قرضه، ابزارهای کوتاهمدت بازار پول و داراییهای دیگر، با توجه به هدف صندوق، به طور حرفهای سرمایهگذاری میکنند». ترکیب داراییهای صندوق مشترک، پرتفوی یا سبد صندوق شناخته میشود و خریداران واحدهای سرمایهگذاری صندوقها، به نسبت سهم خود بخشی از مالکیت سبد اوراق بهادار صندوق را به دست میآورند. هر واحد سرمایهگذاری صندوق بیانگر نسبت مالکیت هر یک از سرمایهگذاران در داراییهای صندوق و درآمد ناشی از آن داراییهاست. طبق قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران (ماده۱، بند۲۰) صندوق سرمایهگذاری «نهادی مالی است که فعالیت اصلی آن سرمایهگذاری در اوراق بهادار است و مالکان آن به نسبت سرمایهگذاری خود، در سود و زیان صندوق شریکاند».
صندوقهای سرمایهگذاری مشترک در ایران
به دنبال تصویب قانون بازار اوراق بهادار، صندوقهای سرمایهگذاری با سرمایه باز/ متغیر پس از اخذ مجوز از سازمان بورس در چارچوب قانون مذکور، به تدریج تاسیس شدند و فعالیت خود را آغاز کردند. در حال حاضر دو گروه از صندوقها به شرح زیر در بازار سرمایه کشور فعالند: صندوقهای مشترک با درآمد ثابت در ایران صندوقهایی هستند که با انتشار و فروش واحدهای سرمایهگذاری وجوهی را تحصیل و آنها را در انواع اوراق بهادار (در حال حاضر اوراق مشارکت صادر شده توسط مجموعه دولت، نهادهای عمومی غیردولتی و شرکتهای سهامی عام) سرمایهگذاری میکنند. برخی از مشخصات اصلی صندوقهای سهام در ایران به شرح زیر است. این صندوقها بر حسب اندازه به دو گروه کوچکمقیاس و بزرگمقیاس تقسیم میشوند. در صندوقهای کوچکمقیاس تعداد واحدهای سرمایهگذاری قابل انتشار، حداقل ۵۰۰۰ و حداکثر ۵۰۰۰۰ واحد سرمایهگذاری و در نوع بزرگمقیاس این ارقام بین ۵۰۰۰۰ و ۵۰۰۰۰۰ واحد سرمایهگذاری است. ارزش اسمی هر واحد سرمایهگذاری معادل ۱۰۰۰۰۰۰ ریال است. واحدهای سرمایهگذاری طی دوره پذیرهنویسی با این مبلغ قیمتگذاری میشوند و در زمانهای دیگر قیمتگذاری بر مبنای NAV صورت میگیرد.
مزایای سرمایهگذاری در صندوقها
سرمایهگذاران صندوقها در مقایسه با سایر گزینههای سرمایهگذاری، از مزایایی به شرح زیر بهرهمند میشوند: این مزیت با اتکا به مشاوران حرفهای سرمایهگذاری، تحقیقات گسترده و برخورداری از اطلاعات کافی بازار و معاملهگران ماهر اوراق بهادار به دست میآید. دسترسی داشتن به مدیریت حرفهای با توجه به آشنا نبودن بیشتر سرمایهگذاران در ایران با ساز و کار سرمایهگذاری در بورس و سهام و نیز برای نهادینه شدن سرمایهگذاری در داراییهای مالی و گسترش سرمایهگذاری غیرمستقیم، اهمیت بسیار دارد. به طور کلی، با سرمایهگذاری در داراییها و اوراق بهادار گوناگون، تاثیر کاهش ارزش هر یک از داراییها و اوراق بهادار در کل سرمایهگذاری، و در واقع ریسک سرمایهگذاری، کاهش مییابد. البته ایجاد و نگهداری چنین سبدی نیازمند صرف هزینههای مختلف برای جمعآوری و تحلیل دادههای مورد نیاز و تخصص و مهارت کافی است و سرمایهگذار صندوق به سهولت و حتی با مبلغی اندک میتواند از این امتیاز برخوردار شود.
نقدشوندگی بالا
با توجه به اینکه صندوقها به موجب مقررات و امیدنامه خود باید در هر روز کاری آمادگی صدور و بازخرید واحدهای صادره خویش را داشته باشند و در صورت درخواست مشتری به این کار اقدام کنند، مسائل و مشکلات تاخیر در خرید یا فروش اوراق بهادار برطرف میشود و سرمایهگذاران به تبدیل سرمایهگذاری خود به وجه نقد از طریق یک فرآیند تعریف شده، اطمینان دارند. سرمایهگذاران در هر زمان میتوانند بر اساس خالص ارزش روز داراییهای موجود در صندوق و پس از کسر هزینههای مربوط، تمام یا تعدادی از واحدهای سرمایهگذاری خود را ابطال و به وجه نقد تبدیل کنند. به دلیل انجام عملیات مختلف، مانند تحقیقات بازار و انجام معاملات در حجم زیاد و ایجاد صرفهجویی در مقیاس، هزینههای مربوطه در صندوقها در مقایسه با سرمایهگذاری مستقیم توسط افراد کاهش مییابد. این مزیت در بازارهایی مانند ایران، که جمعآوری و پردازش اطلاعات دقیق و کافی از شرکتها برای عموم سرمایهگذاران و حتی حرفهایهای بازار تا حد زیادی دشوار، زمانبر و پرهزینه است، میتواند مورد توجه اغلب سرمایهگذاران باشد. وجود تعداد زیاد و انواع مختلف صندوقها با دامنه وسیعی از اهداف سرمایهگذاری، از محافظهکارانه تا متهورانه، حق انتخاب و انعطافپذیری بالایی در سرمایهگذاری به مشتریان میدهد.
مراحل سرمایهگذاری در صندوقها
برای خرید واحدهای سرمایهگذاری صندوقها میتوان به هر یک از شعب معرفی شده در پیوست اساسنامه هر صندوق مراجعه و به تکمیل فرم پذیرهنویسی/ درخواست صدور واحد سرمایهگذاری اقدام کرد. با توجه به زمان مراجعه شخص، تملک واحدهای سرمایهگذاری صندوق در دو مقطع زمانی به شرح زیر امکانپذیر است: مرحله اول، دوره پذیرهنویسی اولیه و پیش از شروع فعالیت صندوق در این دوره زمانی، هر واحد سرمایهگذاری به ارزش پایه یک میلیون ریال فروخته میشود. مرحله دوم، پس از آغاز رسمی فعالیت صندوق. در این مرحله، واحدها بر مبنای خالص ارزش روز داراییها (NAVصدور) قیمتگذاری میشوند.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد