ظرفیت غنی‌سازی ۶۰ درصد را داریم

گروه سیاسی- نخستین سالگرد خروج آمریکا از برجام بود که مرحله اول کاهش تعهدات هسته‌ای ایران برداشته شد. در این گام اعلام شده بود که فروش اورانیوم غنی‌شده و آب سنگین ایران متوقف می‌شود. دو ماه بعد از آن گام دوم برداشته شد و دولت اعلام کرد از میزان تعیین‌شده ۶۷/۳ درصدی غنی‌سازی اورانیوم در برجام عبور خواهد کرد. بعد از آن گام سوم کاهش تعهدات برجامی اجرایی شد. در این مرحله نیز جمهوری اسلامی ایران محدودیت‌های منظورشده در برجام را کنار گذاشت و تحقیق و توسعه در زمینه انواع سانتریفیوژهای جدید را آغاز کرد. ایران در حین اجرای این سه مرحله به اروپا فرصت داد تا به تعهدات بانکی و نفتی خود در قبال تهران عمل کند و برای تسهیل مبادلات بانکی و فروش نفت ایران «گام‌های عملی» بردارد. مقام‌های ایران تهدید کرده بودند که در غیر این صورت، گام چهارم خود را در کاهش تعهدات هسته‌ای‌اش برخواهند داشت که البته همین هم شد. با وجود هشدارهای کشورهای اروپایی از جمله فرانسه، آلمان و انگلیس و حتی تهدید آنان در رابطه با خروج از برجام اما بنا بر تاکید مقامات ارشد کشور گام چهارم کاهش تعهدات هسته‌ای ایران برداشته شد. کاهش تعهدات هسته‌ای در مرحله‌ای دیگر شامل تزریق گاز به سانتریفیوژها در تاسیسات هسته‌ای فردو بود تصمیمی که در مقابله با بدعهدی اروپا توسط دولتمردان ایران گرفته شد. در این خصوص دیروز جزئیات گام چهارم کاهش تعهدات برجامی از زبان بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی بیان شد. ظرفیت غنی‌سازی ۶۰ درصدی، بررسی گزینه خروج از NPT ، فعال شدن فردو با کنارگذاشتن بند ۴۴ برجام، نزدیکی ۹۰درصدی به غنی‌سازی زمان قبل از برجام و مهم‌تر از همه احتمال برداشتن گام‌های بعدی در جهت کاهش تعهدات هسته‌ای از مهم‌ترین سخنان سخنگوی سازمان انرژی اتمی بود. روایت سخنگوی سازمان انرژی اتمی از ماجرای بازرس مشکوک آژانس نیز قابل توجه بود.
بهروز کمالوندی در نشست خبری خود که در پایان بازدید خبرنگاران از سایت هسته‌ای فردو انجام شد،‌ گفت: تاکنون سه گام برداشته شد و طبق دستور آقای رییس‌جمهور و رییس شورای عالی امنیت ملی گام چهارم برداشته شد.
وی ادامه داد: در ارتباط با رآکتور اراک گفتیم احتمال برگشت به قدیم وجود دارد؛ اگر اقداماتی از طرف مقابل انجام نشود که تعهد کرده بودند به ما در بازسازی رآکتور کمک کنند و به ما تجهیزات و امکانات بدهند اما تعلل داشتند که در گزارش‌های مختلف گفتیم. درست است که طرف ما چین است اما هرازچندگاهی آمریکا این کشور را تحت فشار قرار می‌دهد. باز هم اعلام کردیم که اگر پیشرفت به نحوی باشد، همان‌طور که آقای صالحی گفتند به رآکتور قبلی برمی‌گردیم.
وی افزود: دو ماه گذشت کاری نشد و در گام سوم در خصوص تحقیق و توسعه تعهدات خود را کنار گذاشتیم و براساس برنامه پیش‌بینی شده عمل کردیم. طرف مقابل که تعهدات خود را انجام نداد کار به سرعت انجام شد و ماشین‌های پیشرفته به میان‌ آمد. ما دیگر به سقف ۳۰۰ کیلو هم تعهد نداریم و اینها را به ذخایر خود اضافه می‌کنیم.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی گفت: ۱۵ نوع ماشین در حال کار است؛ اگرچه ماشین‌های مهم ما با ظرفیت بالا هستند اما ماشین‌هایی هم بینابین اینها هستند که نوعی از عمده ماشین‌های پیشرفته هستند و نوعی تفاوت به لحاظ فنی دارند که مزایایی هم دارد. اینها نیز در روند تولید به کار گرفته شد و می‌تواند به ظرفیت تولید کمک کند.
وی ادامه داد: امروز به گام چهارم رسیده‌ایم که از ۱۵ آبان این اتفاق افتاد و رییس‌جمهور به سازمان دستور دادند و آقای صالحی هم به زیرمجموعه منعکس کردند و با وجود متخصصین ورزیده که مایه افتخار کشور هستند کار چندروزه به سرانجام رسید. برخی فکر کردند تزریق گاز مثل تزریق آمپول است که اینطور نیست؛ انتقال سیلندر انجام شد. قرار بود تا ۱۵ سال در فردو غنی‌سازی صورت نگیرد اما الان تنها چهار سال گذشته است. فردو دو بال دارد که جمع‌آوری ماشین‌های قبلی به ما کمک می‌کند از ماشین‌های جدید استفاده کنیم.
کمالوندی ادامه داد: دلیل اول جغرافیایی بود. دلیل دوم هم تولید پسماندها بود که پیام خودش را دارد. می‌شود گفت یک نوع کار غنی‌سازی پیشرفته‌تر و بهتر است. ۲۵ تن را داریم و ۲ تن را به فردو منتقل کردیم. می‌توانیم بگوییم از ۵/۱ تا ۲ ساعت فاصله از نطنز منتقل کنیم. باید کارهای مختلفی انجام می‌شد و ماشین‌ها باید چک می‌شد. نیروی انسانی هم باید کنترل می‌شد.
وی ادامه داد: مرکز ملی خلأ، مرکز کنترل و استانداردسازی مواد و مرکز تولید ایزوتوپ پایدار از مسیرهای غیرسانتریفیوژی را به علاوه عملیات غنی‌سازی اکنون در سایت فردو داریم. فردو در بخش غنی‌سازی دو بال دارد که یک بال آن فعال است و در بال دیگر سانتریفیوژها جمع‌آوری شده است اما باید بگویم اگر قرار باشد در بال دیگر سانتریفیوژ بیاید دیگر از نسل اول نیست و حتما از ماشین‌های پیشرفته خواهد بود.
وی افزود: دو آبشار ۱۷۴تایی را قرار نیست به آنها اورانیوم تزریق کنیم بلکه مخصوص ایزوتوپ پایدار هستند که از روش‌های ارزان است. فردو طی روز‌های آینده به حداکثر ظرفیت خود خواهد رسید. با آمدن فردو به ۹۵۰۰ سو می‌رسیم که نسبت به ظرفیت قبل از برجام دیگر فاصله‌ای باقی نمی‌ماند. از الان زمان به نفع ماست. از اینجا به بعد گازدهی به زنجیره‌ها شروع می‌شود. بعد هم پایدارسنجنی زنجیره‌هاست و همه مراحل تحت نظر آژانس است. ما می‌توانیم بگوییم برخی بندهای برجام ازجمله بند ۴۴ را کنار گذاشتیم.
وی ادامه داد: ایران همیشه به تعهدات خودش پایبند بود، اما این تعهدات نامتوازن شده بود که ما خواستیم به توازن بازگردد. ما به طرف‌های برجام گفتیم تا زمانی که شما به تعهدات برگردید ما هم گام‌های خودمان را برخواهیم داشت. سازمان انرژی اتمی در زمان مذاکرات تلاش کرد گام‌های خود را متعهدانه بردارد و با این نگاه هم وارد شدیم. امروز هم مشاهده می‌کنید وقتی تصمیم به بازگشت بگیریم به راحتی بازخواهیم گشت.
کمالوندی با تاکید بر اینکه امروز روز مهمی است، گفت: امروز بتن‌ریزی را برای نیروی بوشهر داریم و کسی که دانش هسته‌ای دارد، می‌داند که دوسال این کار وقت می‌گیرد. این کار پیام خوبی را به دنیا می‌دهد؛ نشان خواهیم داد که قدم‌های خوبی برداشتیم که تا ۱۴۰۴ این نیروگاه به بهره‌برداری خواهد رسید.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه با نصب ماشین‌های جدید چه میزان به ظرفیت غنی‌سازی اضافه خواهد شد و آیا به دستور مقام معظم رهبری خواهد رسید، گفت: مقام معظم رهبری گفتند که ظرفیت غنی‌سازی باید به ۱۹۰ هزار سو برسد؛ برنامه‌ای که متخصصین ارائه دادند گفتند که ما تا ۲۵۲ هزار سو غنی‌سازی داشته باشیم و حتی یک میلیون سو هم برویم.
وی ادامه داد: درگام سوم و با ماشین‌های جدید ما می‌توانیم تا یک میلیون سو برویم و اگر هم جواب ندهد ما تا ۲۵۲ هزار سو خواهیم رفت. ما امروز بالای ۵۰۰ هزار کیلو سوخت ذخیره داریم و روز به روز هم افزایش پیدا خواهد کرد. امروز ظرفیت غنی‌سازی ما تا ۹هزار و ۵۰۰ سو افزایش پیدا کرده و تا آینده هم افزایش پیدا خواهد کرد.کمالوندی در خصوص اینکه گام چهارم، یک گام فنی است و گام پنجم در چه سیاقی خواهد بود، بیان کرد: وقتی چهار گام برداشتیم طرف مقابل باید به خودش بیاید، گام‌های ما فقط فنی نیست. هنگامی که با کشورهای غربی جلسه داریم می‌گویند حق با شماست و با توجه به گفته رییس‌جمهور این گام‌ها برای این است که آنها بازگردند.
وی ادامه داد: در خصوص همین گام چهارم هم تا چند روز قبل می‌گفتم گامی برخواهیم داشت، هدف ما این نیست که گام‌های بعدی را برداریم، هدف این است که طرف مقابل برگردد مشکل ما صنعت هسته‌ای نیست، مشکل، مشکل کشور است که باید برداشته شود.
معاون امور بین‌الملل سازمان انرژی اتمی درخصوص استفاده از ظرفیت ۱۰۴۴ سانتریفیوژ نیز گفت: IR1 ماشین خوبی در زمان خودش بود و کار کردن با این ماشین به ما تجربه خوبی داد تا با ماشین‌های پیشرفته کار و تولید کنیم. باید پروسه‌ای طی شود تا به حداکثر ظرفیت برسیم و امروز می‌توانید روی ۹ هزار و ۵۰۰ حساب کنید.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی درخصوص اینکه چه میزان احتمال دارد به بهانه برداشتن گام‌های کاهش تعهدات حوزه همکاری بین‌المللی ما تحت‌الشعاع قرار بگیرد، گفت: اتحادیه اروپا چند سمینار گذاشت، همکاری در ایمنی و هسته‌ای به خوبی انجام شده است. اروپایی‌ها به دلیل اینکه در زمینه تعهدات‌شان بدهکار هستند، در زمینه همکاری در جایگاهی نیستند که بگویند همکاری نمی‌کنیم‌ اما مسیر به کندی پیش می‌رود که می‌توانند سریع‌تر تصمیم بگیرند.
وی در رابطه با اینکه تاکنون برداشتن گام‌ها برای این بود که طرف‌ها به برجام بازگردند اما این‌گونه نشد حالا چه چشم‌اندازی خواهیم داشت، گفت: اروپایی‌ها در جایگاهی نیستند که موضوع را به شورای امنیت ببرند. نمی‌شود بدهکار به طلبکار تبدیل شود! تصمیمات در سطوح بالا گرفته می‌شود؛ ما یک سال صبر کردیم و تصمیمات هم باتوجه به حقایق گرفته می‌شود. طبیعی است وقتی که به سمت گام‌های بعدی می‌رویم تعهدات برجام انجام نمی‌شود اما پوسته برجام را حفظ می‌کنیم.
وی تاکید کرد: اقدامات ما حساب شده بود. رژیم صهیونیستی و آمریکا از اول برجام را نمی‌خواستند. امروز اصل بر این است که منافع کشور حفظ شود. سازمان انرژی اتمی و وزارت امور خارجه به تنهایی تصمیم‌گیر نیستند.تصمیمات جای دیگری گرفته می‌شود.
کمالوندی همچنین در خصوص تولید ایزوتوپ‌های پایدار گفت: در حال بستن قرارداد برای تولید ایزوتوپ‌ها با روسیه هستیم که تا یک ماه آینده تعیین تکلیف می‌شود. طبق قرار باید این کار انجام شود. باید بگویم حدود سه سال است که این کار انجام می‌شود و حتی می‌توانیم بدون روس‌ها این کار را انجام دهیم اما به دلیل اینکه روسیه در حال حاضر تجربه بسیاری دارد و حدود ۱۵۰ ایزوتوپ تولید می‌کند و از سوی دیگر در بحث حمایت‌ها و همکاری در خصوص نیروگاه بوشهر به ما کمک‌های بسیاری کردند.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی در خصوص گفته‌های اسراییل درباره اقدامات ایران گفت: از زمانی که اسراییلی‌ها آن نقاشی را در مجمع عمومی سازمان ملل متحد نشان دادند و گفتند فقط پنج درصد مانده است تا ایران به بمب برسد چند سال گذشته است. ایران از لحاظ استراتژیک نیازی به بمب ندارد، از لحاظ ایدئولوژیک هم مقام معظم رهبری فتوا دادند بنابراین ما دنبال بمب اتم نیستیم.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی درباره پروژه ایتر نیز گفت: ما از این پروژه در جنوب فرانسه بازدید کردیم و پروژه‌ای مورد نیاز بشریت است. اتحادیه اروپا با هشت کشور این پروژه را انجام می‌دهد و ده‌ها میلیارد دلار سرمایه‌گذاری انجام می‌شود و هدف این است که سال ۲۰۵۰ به اولین نیروگاه ۵۰۰ مگاواتی گداخت برسند که بعد از آن بتوانند اینها را تولید کنند که آن هم آزمایشی است. این پروژه با پول و دانش یک کشور به تنهایی قابل انجام نیست.
وی افزود: در این پروژه اصلا بمبی در کار نیست و ایران می‌خواست کمک کند و تنها به نفع ایران نبود بلکه به نفع جامعه جهانی و بشریت بود. آمریکایی‌ها با این پروژه مخالفت کردند. البته این مخالفت را علنی اعلام نکردند. این مخالفت خلاف مصلحت جامعه بشریت است.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی درباره احتمال وجود خرابکاری در تورقوزآباد گفت: در این باره مساله آلودگی نیست. ذراتی که می‌توانند پرواز کننند هر جایی می‌تواند باشد و آلودگی با غنای بالا اصلا در آنجا مطرح نیست. در عین حال موضوعی مثل تورقوزآباد ممکن است برای هر کشوری در ارتباط با آژانس باشد. اصلا مساله مهمی در این باره نیست و کاملا قابل حل خواهد بود. البته تلقی ما این است.
وی با اشاره به اهمیت مقررات پادمانی، ایمنی و امنیت گفت: هر سایت هسته‌ای کنترل‌های خاص خود را دارد. ما در نیروگاه بوشهر تجهیزات را قبل از نصب در جایی قرنطینه می‌کنیم و این یک عمل خوب است که آژانس این کار ما را به دیگران هم توصیه می‌کند. از طرفی اقداماتی که به ما توصیه می‌شود انجام می‌دهیم.
وی تاکید کرد: تورقوزآباد برای بخش خصوصی است و سایت ما نیست و هر اتفاقی می‌تواند در آن بیفتد. اسراییلی‌ها سعی کردند سر و صدایی راه بیندازند اما به ضررشان شد و این مساله باعث شد گزارش جامعی در آژانس ارائه و موارد بیشتری توضیح داده شود.
کمالوندی در خصوص حضور چند هفته پیش هیات انگلیسی در تهران و همکاری این کشور در بازطراحی رآکتور اراک و اینکه آیا ممکن است به رآکتور قبلی برگردیم گفت: در اجلاس عمومی آژانس با اتحادیه اروپا و چین تاکید کردیم که سرعت (بازطراحی رآکتور) باید بیشتر شود.
وی با اشاره به سنگ‌اندازی آمریکایی‌ها در این پروژه گفت: چینی‌ها تحت فشار بودند اما الان همکاری بیشتر شده است. در دولت قبلی همکاری فنی آمریکا خوب بود اما با آمدن ترامپ، این همکاری قطع شد و اکنون آنها سنگ‌اندازی می‌کنند. در قطعنامه ۲۲۳۱ هم گفته شده به فرض از بین رفتن برجام، همکاری برای بازطراحی اراک ادامه یابد. اکنون هرچند مجوزهایی می‌دهند ولی به چینی‌ها گفتیم به مجوز آمریکا توجه نکنند و منتظر آنها نمانند.
وی با بیان اینکه هیات انگلیسی در مسائل فنی نسبتا خوب عمل می‌کند، گفت: چند روز دیگر هیاتی از ایران به چین خواهد رفت. قرارداد اراک، قرارداد تیپ نیست. از ابتدا هم گفتیم طراحی از ما، بازبینی از شما. ساخت از ما و نظارت با شما. قراردادها اکنون مهم‌تر و بلندمدت‌تر شده و زمینه انعقاد آنها فراهم شده است.
کمالوندی افزود: خرید هم در برنامه است هرچند ممکن است کشورها یا شرکت‌های اروپایی نخواهند همکاری کنند در حالی که طرف مقابل متعهد به همکاری و ارائه تجهیزات شده‌ است. با وجود گلایه ما از چینی‌ها که که در مقطعی کار کند شده بود، هم‌اکنون آنها در حال همکاری هستند.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه گفته می‌شود ایران سطح غنی‌سازی‌اش را روی ۵ درصد نگه داشته در حالی که خط قرمز اروپا غنی‌سازی ۲۰ درصد است؟ گفت: این مسائل و ادعا از سوی رژیم صهیونیستی و آمریکا و کشورهای حوزه خلیج فارس که اصلا نمی‌دانند انرژی هسته‌ای چیست، مطرح می‌شود. شفافیت اقدامات و فعالیت‌های هر کشوری توسط راستی‌آزمایی آژانس تایید می‌شود و نباید به این ادعاها و اظهارات توجه کرد.
وی تاکید کرد: غنی‌سازی ۵ درصد به سازمان دستور داده شده و این ظرفیت در سازمان است که غنی‌سازی ۵، ۲۰ یا ۶۰ درصد را انجام دهیم، اما اینکه با این میزان اورانیوم چقدر بمب می‌توان تولید کرد اینها حرف‌ها و تصورات و توهمات رژیم صهیونیستی و آمریکاست و باید گفت کافر همه را به کیش خود پندارد.