عبرت‌های پلاسکو

گروه مسکن- ریزش ساختمان پلاسکو پس از حدود چهار ساعت مقاومت در برابر آتش‌سوزی با وجود وجود استاندارهای لازم در زمان ساخت، بار دیگر لزوم استفاده مناسب از ساختمان‌های قدیمی را یادآوری کرد. صبح روز پنجشنبه ۳۰ دی‌ماه در چهارراه استانبول واقع در مرکز تهران ساختمان پلاسکو در اثر آتش‌سوزی به صورت کامل فرو ریخت. این ساختمان در حالی فروریخت که تعداد زیادی آتش‌نشان درحال مهار آتش‌سوزی، در بیرون و داخل ساختمان بودند و عده‌ای از آنها زیر آوار ناشی از فروریختن ساختمان ماندند. با وجود اینکه ساختمان پلاسکو در زمان ساخت از استانداردهای لازم برخوردار بوده است اما با افزایش بار و فرسوده شدن ساختمان، ایمنی آن بسیار تنزل پیدا کرد.
وقوع این حادثه بار دیگر لزوم پیگیری قوانین مربوط به ساخت‌وساز ساختمان را یادآوری کرده است. به گفته احمد مجیدی، معاون سابق وزیر راه‌و‌شهرسازی گفته که با فرهنگ سازی مناسب مردم باید قبول کنند که استفاه نامناسب از ساختمان عمر مفید آن را کوتاه می‌کند و همین مساله در ریزش ساختمان پلاسکو بسیار تاثیرگذار بوده است.
در حالی که کارشناسان معتقدند در ایران برای ساخت‌و‌ساز قوانین و مقررات خوبی داریم اما تنها در صورتی که این مقررات در ساخت‌و‌ساز رعایت و همه دست‌اندرکاران این حوزه از مهارت‌های لازم برخوردار باشند باید انتظار کارایی از آن را داشت. در حال حاضر مقررات ملی ساختمان بر استفاده از مصالح ساختمانی استاندارد تاکید دارد و اگر همه سازندگان ما از مصالح ساختمانی استاندارد استفاده کنند، در این صورت ساختمان‌های کیفی و با عمر مفید بیشتری ساخته خواهد شد. قانون دیگری که به تازگی برای رعایت اصول فنی در ساخت‌و‌ساز تدوین شده « شناسنامه فنی» ساختمان است که با حواشی زیادی که داشت همچنان به درستی اجرا نمی‌شود.
حادثه پلاسکو دیگر نباید تکرار شود
حناچی، معاون معماری وزیر راه‌و‌شهرسازی نیز گفته که نگاه مجموعه وزارت راه‌و‌شهرسازی به این حادثه، عبرت‌آموزی و پیشگیری از رخدادهای مجدد است. پیروز حناچی با تاکید بر ضرورت عبرت‌آموزی و ایجاد شرایط ایمن در شهرها، به اهمیت تدوین و اجرای کامل ضوابط و مقررات اشاره کرده و گفته است: دستگاه‌هایی که موضوع حادثه پلاسکو را دنبال می‌کنند، پیگیری دلایل و مقصران حادثه را انجام خواهند داد. وی معتقد است تجربه حادثه مشابه پلاسکو در دنیا وجود دارد و حوادثی از نوع آن نیز در سایر کشورها منجر به تدوین آیین‌نامه‌ها، قوانین و ضوابطی شده که هم‌اکنون در سراسر کشورها به آنها عمل می‌شود.
معاون معماری و شهرسازی وزیر راه‌و‌شهرسازی می‌گوید: حوادث مختلف‌ به دلیل تاثیراتی که بر جامعه گذاشته‌اند، منجر به تصویب قوانینی شده‌اند و این به آن معناست که تمام کشورها‌ از حوادثی که در کشورشان رخ داده، عبرت گرفته‌اند تا اشتباهات گذشته بار دیگر تکرار نشود.
به گفته دبیر شورای‌ عالی شهرسازی و معماری ایران وقتی به ضوابط حریق در کشورهای اروپایی دقت می‌کنیم، می‌بینیم که در پس آنها، وقایع تلخی رخ داده‌اند و دلیل شکل‌گیری و ایجاد کدهای ساختمانی،‌ وقایع و حوادثی بوده که در کشورها رخ داده که در نهایت‌ برای جلوگیری از تکرار مجدد آنها، قوانین و ضوابط جدی شکل گرفته‌اند و به تمام آنها عمل می‌شود.
حناچی در بیان نمونه‌ای از آتش‌سوزی‌های سایر کشورها و تجهیز و امنیت وسایل و تجهیزات آتش‌نشانی، به آتش‌گرفتن ساختمان هشت طبقه که ۱۰۰ سال پیش در نیویورک رخ داد، اشاره کرده و گفته که آتش‌نشانی نیویورک، وقتی ۱۰۰ سال پیش برای خاموش‌کردن به محل حادثه رفت، حداکثر تا شش طبقه را توانست پوشش دهد و ۱۰۰ نفر در آن آتش‌سوزی از بین رفتند‌ اما همان حادثه منجر به تدوین قانون ایمنی و به وجود آمدن بخش‌های پیشگیری از آتش‌سوزی شد.
در مجموع یک هزار و ٢٠٠ واحد در مجتمع تجاری پلاسکو وجود داشت که بر اساس آمارها ۵۶۰ واحد‌ فعال بود. ۱۵ هزار میلیارد ریال خسارت به این واحدها وارد شده است و سه هزار کارگر نیز بیکار شدند. بخش زیادی از کسبه این ساختمان در صنف تولیدکنندگان و فروشندگان پیراهن بودند که ۹۹ درصد آنان از این واحدها به عنوان «مرکز پخش» استفاده می‌کردند. همچنین ۱۸۰ واحد در این ساختمان تولیدکننده و فروشنده دیگر اقلام بودند. در این ساختمان که سال ۱۳۴۱ احداث شده بود، ۴۰۰ واحد پیراهن‌دوز، شش واحد کشباف، هشت واحد صنف خیاطان و ۲۰ واحد تولیدی کفش فعال بودند.