عقبگرد فرابورس

گروه بورس- روز گذشته شاخص کل بازار سرمایه تنها سه هزار و ۸۳۹ واحد رشد کرد و به رقم یک میلیون و ۲۵۰ هزار و ۹۹۲ واحد رسید.
این در حالی بود که بازار در ۱۵ دقیقه ابتدایی شاهد رشد ۲۱ هزار واحدی نماگر بود اما در ادامه، فشار فروش در نمادهای کوچک، شاخص هم‌وزن و شاخص کل را عقب راند و شاخص فرابورس نیز منفی شد. گفتنی است در مرحله پیش‌گشایش اغلب نمادهای شاخص‌ساز با صف خرید مواجه بودند و در برخی نمادها با وجود عرضه پی‌در‌پی، همچنان سمت تقاضا سنگین بود.
اما در نهایت ایجاد صفوف فروش پرفشار در نمادهای کوچک، شاخص بازار را کاهشی کرد. در این روز بازار سرمایه در مجموع بورس و فرابورس معاملاتی به ارزش ۱۸ هزار و ۵۴ میلیارد تومان را تجربه کرد که نسبت به روز شنبه رشد حدود پنج هزار میلیارد تومانی نشان می‌دهد. تحلیلگران یکی از دلایل اصلی نوسانات این روزهای بازار را تردیدهای فزاینده درباره پایداری نرخ دلار در کانال‌های ۲۳ تا ۲۵ هزار تومان می‌دانند.
شاخص کل بازار سهام دیروز معادل ۳۱/۰ درصد رشد کرد. با این حال شاخص هم‌وزن با عقبگرد ۴۴۷ واحدی معادل ۱۰/۰ درصد کاهش یافت. شاخص بازار اول هم ۰۳/۰ درصد افت کرد.
در مقابل شاخص‌های آزاد شناور و بازار دوم به ترتیب با رشد ۰۵/۰ و ۷۳/۰ درصدی روبه‌رو شدند. در این روز نماد فولاد بیشترین تاثیر منفی و نمادهای شستا، تاپیکو، شپنا، وغدیر، وتجارت و فارس بیشترین تاثیر مثبت را در شاخص کل داشتند. در همین حال شستا، شپنا، خساپا، وتجارت، شتران، خودرو و خگستر پرتراکنش‌ترین نمادهای بورسی بودند. بورس در این روز معاملاتی به ارزش ۱۴ هزار و ۳۱۲ میلیارد تومان را ثبت کرد. در آن سوی بازار اما فرابورس ۱۳۹ واحد عقب نشست. در این بازار نماد صبا بیشترین تاثیر مثبت و نمادهای بپاس، آریا، غصینو، مارون، زاگرس و سمگا بیشترین تاثیر منفی را در شاخص داشتند. در همین حال سپیدار، زملارد، وسپهر، چخزر، ذوب، بپیوند و آریا پرتراکنش‌ترین نمادهای فرابورسی بودند. فرابورس در این روز معاملاتی به ارزش سه هزار و ۸۱۳ میلیارد تومان را ثبت کرد.
گپ بزرگ پیش‌بینی نرخ ارز چالش اصلی بورس
مهرزاد منتظری کارشناس بازار سرمایه بیان کرد: سبزی ابتدای هفته ناشی از افزایش نرخ دلار بود و با توجه به انتظارات سرمایه‌گذاران مبنی بر احتمال سهل‌الوصول نبودن توافق سیاسی ایران و آمریکا، بازار ارز و بازار سرمایه هم به تبع افزایش نرخ دلار در بازار آزاد، رشد کرد. وی افزود: اما هنوز ابهامات بر سر نرخ ارز برطرف نشده و سرمایه‌گذاران انتظارات متفاوتی از نرخ آتی بازار ارز دارند و مادامی که این ابهام برطرف نشده، انتظار بهبود وضعیت بازار سرمایه نمی‌رود، چه بسا نرخ ارز کاهش یابد و بورس تهران هم رنگ سرخ به خود بگیرد. این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: برخی انتظار دلار ۱۵ هزار تومانی را دارند و برخی دیگر منتظر صعود مجدد بازار ارز و دلار ۳۵ هزار تومانی هستند و در شرایط فعلی هم اصلا قابل پیش‌بینی نیست که کدام نظر به واقعیت نزدیک‌تر است. منتظری اضافه کرد: اختلاف پیش‌بینی‌ها هم آنقدر زیاد است که تحقق هر کدام از این انتظارات بازار سرمایه را به سمتی می‌کشاند و همان‌قدر که احتمال صعود شاخص بورس می‌رود، احتمال ریزش بیشتر نیز وجود دارد. این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: علاوه بر ابهام نرخ ارز، ابهام بر سر لایحه بودجه ۱۴۰۰ و تصمیمات مجلس در این مورد هم بر سر بازار سرمایه سایه افکنده و باید دید با توجه به کسری بودجه دولت، چه تصمیمی برای میزان معافیت مالیاتی صادرات و هزینه انرژی صنایع و تخصیص ارز دولتی و… اتخاذ می‌شود؛ البته ابهامات ناشی از کسری بودجه دولت تا حدی تاثیر منفی خود را بر بازار سرمایه ما گذاشته اما کماکان ریسکی از جانب بودجه ۱۴۰۰ متوجه بورس ماست و اگر تصمیم منفی در مورد معافیت‌های مالیاتی صادرات و افزایش نرخ برق و گاز صنایع اتخاذ نشود، احتمالا بازار سرمایه نوسان مثبتی خواهد داشت. وی اضافه کرد: از سوی دیگر با نگاه بدبینانه، در شرایطی که خبری از ورود جریان نقدینگی به سمت بازار سرمایه نیست، کاهش احتمالی نرخ ارز در کنار تصمیماتی که به نفع صنایع نخواهد بود، اثر منفی بر بورس خواهد داشت. با این وضعیت، توصیه‌ای برای خرید و فروش ندارم و بهتر است اگر سهامداران خرد و کم‌تجربه‌تر، قصد سرمایه‌گذاری در این بازار را دارند، فقط از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری اقدام به سرمایه‌گذاری در بورس کنند. بازار سرمایه احتمالا در چند ماه آینده تحت تاثیر این ابهامات قرار داشته باشد و تا قبل از تعیین نتیجه انتخابات داخلی، روند پایداری در این بازار شاهد نباشیم. این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: تغییرات مدیریتی در سازمان بورس را آنقدر بااهمیت ارزیابی نمی‌کنم که بتواند تاثیری بر روند بازار سرمایه داشته باشد.
«نه» به تغییر مقررات بازار
منتظری در رابطه با پیشنهادات برخی فعالان بازار برای بهبود وضعیت بازار سرمایه (از جمله پیشنهاد دو طرفه شدن بازار و فروش تعهدی سهام، حذف دامنه نوسان و حجم مبنا و…) به بورس‌نیوز گفت: معتقدم هر تغییر و تصمیمی در بورس از جمله ارائه ابزارهای جدید در این بازار، باید در شرایطی صورت بگیرد که بازار روند آرام و باثباتی داشته باشد. از این رو در شرایط فعلی که بورس به سبب ابهامات موجود با ریسک نوسانات منفی و مثبت مواجه است، تغییراتی مثل حذف دامنه‌نوسان یا امکان فروش تعهدی سهام و… به مصلحت بازار نیست؛ البته بعید است که در شرایط فعلی چنین تغییراتی صورت بگیرد و صرف تغییر ریاست سازمان بورس و اوراق بهادار، به معنای احتمال تغییرات و تصمیمات بزرگ در بازار سرمایه نیست. وی افزود: البته اینکه وقتی بازار سرمایه ما تحت تاثیر اظهار نظر سیاسیون قرار گرفته و از دلار ۱۵ هزار تومانی و… صحبت می‌شود، تغییر مقررات بازار یا ارائه ابزار جدید، نقش چندانی در بهبود وضعیت بازار نخواهد داشت.
بی‌اعتنایی به گزارش‌های مثبت شرکت‌ها
محمدرضا صادقی‌مقدم دیگر کارشناس بازار سرمایه نیز از بی‌توجهی سهامداران بورسی به گزارش‌های بنیادی و مثبت شرکت‌ها در معاملات سخن گفت. وی با اشاره به صنایع سودآور بورس با توجه به وضعیت بنیادی، بیان کرد: صنایع با توجه به صورت‌های مالی از جمله معدنی، پتروشیمی، بانکی و بسیاری دیگر از صنایع با توجه به گزارشی که روی کدال منتشر می‌کنند عملکرد خوبی داشتند، وضعیت سودآوری و عملیاتی‌شان مناسب بوده است. این کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به این سوال باشگاه خبرنگاران جوان که اگر عملکرد این شرکت‌ها مناسب بوده است، چرا در بازار شاهد فشار عرضه از این نمادها هستیم، اظهار کرد: چندین دلیل وجود دارد؛ اولین دلیل اینکه مردم نسبت به بازار سرمایه ترس دارند، این ترس به خاطر ریسک‌های سیستماتیک و دعواهایی که بین مجلس و دولت سر بورس وجود دارد است، این دعواها ترس و بی‌اعتماد نسبت به بازار سرمایه را افزایش می‌دهد. وی افزود: دلیل بی‌اعتمادی مردم به بورس به موارد مختلفی بازمی‌گردد، اینکه هنوز سیاست سازمان بورس و تصمیمات کلان مشخص نیست و حرف‌هایی که در خصوص نرخ دلار ۱۵ هزار تومان زده می‌شود از جمله این موارد است. صادقی‌مقدم ادامه داد: اتفاق‌هایی که در مورد قیمت‌گذاری فولاد افتاد و آن بخشنامه‌هایی که وزارت صمت صادر کرد که هنوز هم قیمت‌گذاری سنگ‌آهنی‌ها و سنگ‌معدنی‌ها هم تعیین‌تکلیف نشده است، همه این‌ها ابهاماتی است که گریبان بازار را می‌گیرد و این موارد باعث شده امنیت و اعتماد از بازار سرمایه برود. صادقی‌مقدم گفت: گزارش‌های وضعیت بنیادی شرکت‌ها در بازار چیزی است که در ۱۰ ماه گذشته اتفاق افتاده است، این گزارش‌ها در نمادهای بانکی نشان‌دهنده این است که درآمد نسبت به مدت مشابه سال قبل پیشرفت قابل ملاحظه‌ای را داشته است.
وی افزود: در خیلی از شرکت‌های صنایع معدنی، فلزات و پتروشیمی‌ها هم پیشرفت فوق‌العاده‌ای وجود داشته، در بین بعضی شرکت‌های دارویی کم و بیش این اتفاق افتاده اما در برخی صنایع مثل خودرویی این پیشرفت در عملکرد بنیادی دیده نمی‌شود، ولی ترس مردم از این نشات می‌گیرد که این عملکرد خوب صنایع در ۱۰ ماه گذشته در ماه‌های بعد هم اتفاق می‌افتد؟ این نگرانی نسبت به آینده هم وجود دارد که در واقع بنگاه‌ها در آینده هم عملکرد خوبی را با توجه به نرخ ارز خواهند داشت؟ این کارشناس بازار سرمایه همچنین به روند وضعیت بنیادی شرکت‌ها اشاره کرده و گفت: این نااطمینانی مردم، از عدم تصمیم‌گیری به موقع و گرفتن تصمیمات غلط، تصویب بودجه ۱۴۰۰، استعفای رییس سازمان بورس و برجام است، همین عوامل بر اعتماد مردم حتی روی سوددهی و صورت‌های مالی شرکت‌ها اثر می‌گذارد، برای مثال این ابهام در مورد اینکه برجام امسال اتفاق می‌افتد یا در سال بعد، در این دولت یا دولت بعد؟ همگی بر اعتماد مردم و روی وضعیت بنیادی شرکت‌ها در سال آینده اثر می‌گذارد.