غوغا در بورس

هادی مومنی- «رشد بی‌سابقه، جنون سهامداران، صفوف‌ میلیونی، چشم‌های خیره به تابلوی قرمز، هیجان، شادی، امید، فریاد و…» همه این احساس‌ها را اگر روز گذشته در تالار شیشه‌ای بورس حاضر بودید، از نزدیک تجربه می‌کردید. روزی که شاخص در یک رشد شگفت‌انگیز بیش از دو هزار واحد رشد را به ثبت رساند. این صعود شدید که طی سه تا چهار سال اخیر کم‌سابقه بوده همان‌گونه که در گزارش‌های روزهای قبل به آن اشاره کردیم به واسطه تثبیت فضای آرامش فعلی و البته اجرای «برجام» و گشایش درهای جهانی به روی ایران در همه زمینه‌ها به خصوص اقتصاد شکل گرفته است. در روزی که همه فعالان بازار سهام اخبار و تحولات سفر رییس‌جمهور حسن روحانی را دنبال می‌کردند، همگام با امضای قراردادهای میلیون دلاری ایران با کمپانی‌های بزرگ در رم پایتخت ایتالیا، در این سو و در تالار حافظ هم صفوف میلیونی برای خرید سهام شکل گرفت که شدیدتر از سومین روز معاملاتی هفته هم بود. شاخص کل روز گذشته با ۲۱۴۲ واحد رشد دو فضای یک‌هزار واحدی را پشت‌سر گذاشت و به ۷۰ هزار و ۹۹۹ واحد رسید و گویی دست‌هایی نامریی یک واحد از رشد شاخص را کم کردند تا شاخص در پایان معاملات روز گذشته به ۷۱ هزار واحد نرسد. افزایش ۱۴ هزار میلیارد تومانی ارزش بازار نیز موج بی‌سابقه ورود نقدینگی‌ها به بورس را نشان می‌دهد که با ادامه این روند باید منتظر سرازیر شدن پول‌های تازه‌تری هم به بازار سهام باشیم.
هیجان کوتاه‌مدت
در این ارتباط مدیرعامل یک شرکت تامین سرمایه، روند صعودی بورس را هیجانی و کوتاه‌مدت دانست و به سهامداران توصیه کرد که تحت تاثیر تب یک سهم قرار نگیرند و با بررسی و استفاده از مشاوره خرید و فروش کنند. بهروز زارع در گفت‌وگو با ایسنا، به وضعیت صعودی بورس و توجه سرمایه‌گذاران به این بازار اشاره کرد و گفت: بورس طی دو سال گذشته به دلیل مولفه‌های اقتصادی و همچنین انتظاری که از فضای اقتصادی کشور وجود داشت، با رکود قابل توجهی مواجه شد و حجم معاملات در این مدت به کمترین میزان خود رسید و شرکت‌های بزرگ به دلیل کمبود منابع قادر نبودند سطح عادی معاملات را انجام دهند که این وضعیت نشان‌دهنده این بود که فعالان بازار سرمایه انتظار مثبتی از آینده صنایع نداشتند. وی افزود: اما وقوع دو مساله یعنی برداشته شدن تحریم‌ها و امید به بهبود فضای کسب و کار در آینده موجب شد تا بورس روند صعودی خود را آغاز کند اما در فضای بین‌المللی مسیر اقتصاد جهانی چندان امیدوارکننده نبوده و پیش‌بینی می‌شود که در سال ۲۰۱۶ میزان رشد اقتصادی کاهش پیدا کند زیرا در سال گذشته میلادی کشورهایی مانند چین و هند با مشکل مواجه شدند و نرخ رشد اقتصادی کاهش پیدا کرد؛ علاوه بر این فضای واقعی کسب و کار تحت تاثیر قرار گرفت و تقاضا برای محصولات پتروشیمی و فلزات اساسی کاهش پیدا کرد و افت قیمت نفت نیز این فضا را تشدید کرد. مدیرعامل تامین سرمایه سپهر عنوان کرد: ممکن است صنایعی که محصول خود را با قیمت‌های جهانی محاسبه می‌کنند با کاهش درآمد مواجه شوند و درآمد آنها افزایش پیدا نکند بنابراین انتشار خبرهای امیدوارکننده و رفع تحریم‌های بین‌المللی می‌تواند در کوتاه‌مدت بر بورس اثرگذار باشد ولی این روند به صورت واقعی و طولانی‌مدت ادامه‌دار نخواهد بود. به گفته زارع، اگر رفتار عقلایی در بازار سرمایه حاکم باشد، بورس نمی‌تواند با این شیب تند ادامه مسیر دهد اما بورس عقلایی عمل نمی‌کند زیرا صعودهای بورس در سال ۱۳۹۲ و نیز سقوط‌های بعد از آن خارج از قاعده بود و بازار واکنش احساسی از خود نشان داد بنابراین بورس طی روزهای اخیر مانند فنر فشرده عمل کرد ولی به دلیل مشکلات اقتصاد جهانی نمی‌توان گفت که این رشد ادامه‌دار خواهد بود. این مقام مسوول به سهامداران توصیه کرد که تحت تاثیر تب سهمی قرار نگیرند و قبل از معامله و خرید سهم حتما بررسی کنند و از مشاوره کمک بگیرند. همچنین غیرحرفه‌ای‌ها از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری اقدام به خرید سهم کنند. زارع در پاسخ به این سوال که آیا در این شرایط روند صعودی بورس هیجانی است، گفت: در حال حاضر روند مثبت بورس منطقی است اما شدت رشد آن هیجانی است این در حالی است که افزایش حجم معاملات به بهبود وضعیت شرکت‌های بورسی منجر می‌شود. وی با بیان اینکه کسانی که دید بلندمدتی در سرمایه‌گذاری دارند، بازدهی خود را در بلندمدت پیش‌بینی می‌کنند، تصریح کرد: با ورود منابع و سرمایه‌گذاران خارجی، سودآوری شرکت‌ها نیز افزایش می‌یابد اما اثر واقعی رفع تحریم‌ها در یک‌سال آینده در بخش واقعی اقتصاد و سود شرکت‌ها منعکس می‌شود و در کوتاه‌مدت اثری ندارد.
چشم‌انداز معاملات
از سویی دیگر بازار سرمایه این روزها شاهد ورود سرمایه‌گذاران و خریداران جدیدی است که نقدینگی‌های تازه‌ای را وارد تالار حافظ می‌کنند. ابوالقاسم آقادوست، کارشناس بازار سرمایه درخصوص استقبال سرمایه‌گذاران از بازار سهام در روزهای اخیر با اشاره به کف قیمتی سهام و جذابیت خرید به سنا گفت: قیمت اکثر سهام در بازار به پایین‌تر از ارزش ذاتی رسیده و برای سرمایه‌گذاری جذاب است اما اکثر علاقه‌مندان به این بازار در انتظار اخبار خوش برای ورود بودند که با رفع تحریم‌ها، انگیزه برای ورود آنها ایجاد شد. وی با اشاره به اینکه بورس، بازاری است که تحت تاثیر فضای روانی قرار می‌گیرد، بیان کرد: هیجانات افراد بازیگر این بازار موجب خواهد شد تا به دنبال اخبار سیاسی و اقتصادی در کشور، نوساناتی در این بازار رخ دهد. این کارشناس بازار سهام تاکید دارد که در این شرایط باید تغییرات بنیادی در کسب‌وکار و بهبود وضعیت اقتصادی ایجاد شود و به صورت عملی اتفاقات مثبتی بیفتد تا بازار سهام با رشد ادامه‌دار و پایداری مواجه شود. آقادوست به برداشته شدن تحریم‌های اقتصادی کشورمان اشاره کرد و گفت: بسیاری از سرمایه‌گذارانی که در دو سال گذشته ضررهای بسیاری را تجربه کرده بودند یا افرادی که از این بازار خارج شده و بازار را زیر نظر داشتند، منتظر این اتفاق بودند تا به دنبال آن شرایط اقتصادی بهبود یابد. آقادوست یکی از نتایج رفع تحریم‌ها را گشایش‌های مالی دانست و بیان کرد: اجرایی شدن برجام موجب می‌شود هزینه‌های مالی، بیمه و ال‌سی شرکت‌ها و بنگاه‌های تولیدی کاهش یابد و به دنبال آن درآمد این بنگاه‌ها‌ و در نتیجه سودآوری آنها تحت تاثیر قرار گیرد و افزایش یابد. وی در ادامه بیان کرد: در حال‌حاضر سرمایه‌گذارانی که در بورس هستند، آینده بهتری را برای شرکت‌ها تصور می‌کنند و از این بابت اعتماد به بازار بیشتر شده و بسیاری از افراد اقدام به سرمایه‌گذاری و خرید در بازار سهام کرده‌اند. این کارشناس بازار سرمایه دلیل دیگر رونق بورس را وضعیت بازارهای رقیب دانست و بیان کرد: یکی از مهم‌ترین بازارهای رقیب بازار سرمایه، بازار پول است.
با توجه به خبرهایی که حکایت از برنامه‌ریزی برای کاهش نرخ سود سپرده‌ها دارد، بخشی از پول‌های پارک‌شده در بانک‌ها به سوی این بازار روانه شود. آقادوست به سیاست‌های دولت برای خروج از رکود و رونق اقتصادی اشاره کرد و افزود: برنامه‌های اقتصادی دولت باعث شده تا بازارهای کاذب مانند ارز و طلا نوسانات زیادی نداشته باشند و به این ترتیب سرمایه‌های مردم به سوی بازار سرمایه هدایت شود تا با تزریق به بخش مولد اقتصاد علاوه بر رونق اقتصادی، باعث رشد پایدار بازار سهام شود. وی با اشاره به افزایش قابل توجه حجم معاملات پیش‌بینی کرد: این روند ادامه‌دار خواهد بود و به نظر می‌رسد با توجه به خبرهای خوش اقتصادی روزهای اخیر، رشد بازار سرمایه ادامه‌دار باشد.