فرصت‌سوزی تجاری با تعطیلی پنجشنبه‌ها

در ماه‌های گذشته که بحث تعطیلی دو روز در هفته در کشور داغ بود، فعالان بخش خصوصی بارها هشدار دادند که اگر تعطیلی دو روز پایانی هفته شامل پنجشنبه و جمعه باشد، با احتساب تعطیلی شنبه و یکشنبه در اکثر نقاط دنیا، وقفه‌ای چهار روزه در ارتباطات کشور ایجاد می‌شود با این حال کمیسیون اجتماعی دوباره روز پنجشنبه را به عنوان روز دوم تعطیلات تصویب کرد.
به تازگی عضو کمیسیون اجتماعی مجلس اعلام کرده با توجه به اینکه شورای نگهبان نسبت به تعطیلی روز شنبه ایراد شرعی وارد کرده بود، برای رفع ایراد شورای نگهبان، اعضای کمیسیون اجتماعی با اکثریت آرا با تعطیلی روز پنجشنبه و کاهش ساعات کاری کارکنان دولت به ۴۰ ساعت در طول هفته موافقت کردند. ابن در حالی است که در ماه‌های گذشته، تعطیل شدن روز پنجشنبه بارها مورد انتقاد فعالان اقتصادی قرار گرفته است.
اخیرا نیز رییس اتاق بازرگانی تهران در صد و شانزدهمین شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی استان تهران از تصویب تعطیلی روز پنجشنبه در مجلس گلایه کرده و گفته که تعطیلی پنجشنبه بر وضعیت کسب‌و‌کارها هم تاثیر می‌گذارد و این برای تولیدکنندگان بخش خصوصی ایجاد هزینه می‌کند. به گفته او همه کشورها‌ی دنیا غیر ‌از جیبوتی که جمعه تعطیل است، شنبه و یکشنبه تعطیل هستند و حتی افغانستان و عراق هم جمعه و شنبه تعطیل هستند.
نجفی عرب همچنین با اشاره به پیشنهاد اتاق بازرگانی برای تعطیلی روز شنبه، توضیح داد: درنهایت در مجمع تشخیص مصلحت صراحتا اعلام شد که تعطیلی شنبه ممکن نیست و ما هم گفتیم پس پنجشنبه را تعطیل نکنید و مجمع هم نپذیرفت و شورای نگهبان هم دو دلیل برای رد تعطیلی شنبه آوردند؛ یکی تعارض با سیاست‌های ابلاغی و دیگری هم به دلیل تعارض با شرع مقدس. تعطیلی دو روز در هفته باز هم به مجلس بازگشت و با وجود استدلال‌های اتاق بازرگانی در کمیسیون اجتماعی بر عدم تعطیلی پنجشنبه این امر تصویب شد و البته گمرکات و سازمان ملی استاندارد و وزارت بهداشت از تعطیلی پنجشنبه استثنا شده‌اند. پیش از این، مجلس در اردیبهشت‌ماه با تعطیلی روز شنبه موافقت کرده بود اما با مخالفت شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام، این موضوع منتفی شد.
چند ماه اصرار بی‌نتیجه
با احتساب تعطیلی شنبه و یکشنبه در اکثر نقاط دنیا، وقفه‌ای چهار روزه در ارتباطات کشور ایجاد می‌شود که زیان اقتصادی ناشی از آن می‌تواند چشمگیر باشد. همچنین فعالان اقتصادی معتقدند عدم امکان برقراری ارتباطات بانکی، گمرکی و سایر ارتباطات تجاری برای چهار روز به معنی ایجاد یک اصطحکاک بزرگ در بازار و اساسا مانع رشد بازرگانی است.در مجموع روزهای کاری متفاوت، سبب عدم هماهنگی بین شرکای تجاری و عدم تطبیق در پیگیری کارهای اداری شده و هزینه‌ها را برای کشوری مانند کشور ما که سهم اندکی در تجارت جهانی دارد، بالا می‌برد.
با توجه به اینکه به‌واسطه تحریم‌ها، تبادلات تجاری، نقل‌وانتقال پول و مراودات بین کشوری به نسبت قبل بسیار سخت‌تر شده و هزینه‌های ناخواسته‌ای را به فعالان اقتصادی تحمیل کرده است بنابراین لحاظ این مساله در تعیین روز دوم تعطیل رسمی کشور بسیار حائز‌اهمیت می‌شود. با انتقال تعطیلی پنجشنبه به شنبه، وقفه تجاری بین طرفین تجاری به سه روز تقلیل می‌یابد و حداقل تاثیر آن، کاسته شدن از آثار اقتصادی نامطلوب عدم تطابق روزهای کاری در کشور با شرکای تجاری عمده، شامل چین، عراق، ترکیه، امارات، هند و غیره است. به‌ غیراز عراق که تعطیلی جمعه و شنبه را دارد، بقیه کشورهای مذکور شنبه و یکشنبه را تعطیل هستند بنابراین حفظ امکان ارتباط حداکثری با این کشورها برای ایران که نیاز مبرمی به مراودات جاری تجاری خود برای بقا در بازار جهانی دارد، حائز‌اهمیت بوده و مطالبه‌ای جدی از سمت بخش خصوصی است.
با وجود مخالفت‌ها با تعطیل شدن روز پنجشنبه و نظر برخی کارشناسان و نماینده‌های مجلس مبنی بر منتفی شدن تعطیلی دو روز در هفته، همچنان باید منتظر ماند و دید در نهایت مجلس چه تصمیمی برای این موضوع می‌گیرد.
قطعی چهار روزه مراودات تجاری ایران
عباس آرگون، خزانه‌دار اتاق ایران، درباره روز‌های تعطیلی ایران در مقایسه با سایر کشور‌ها عنوان کرد: تعطیلات آخر هفته در ایران یک روز است که به نسبت تعطیلات آخر هفته سایر کشور‌ها که دو روز است، کمتر است. طوری که متوسط تعطیلات در سایر کشور‌ها بین 110 تا 129 روز است اما در ایران این تعطیلات سالانه فقط 79 روز است. از این مقدار 52 روز تعطیلات جمعه و 27 روز تعطیلات رسمی است. این به این معنی است که ایران 64‌درصد میانگین جهانی روز تعطیل دارد. اگر تعطیلات ایران دو روز شود، ایران به الگوی جهانی نزدیک‌تر می‌شود.
تاثیر تعطیلی شنبه بر روابط بین‌المللی
این فعال بخش خصوصی با اشاره به تعطیلی پنجشنبه و جمعه و تاثیر آن بر روابط بین‌المللی تصریح کرد: درحال حاضر ایران تنها کشوری است که تعطیلات آخر هفته آن پنجشنبه و جمعه است. این امر باعث می‌شود که ایران از جریان تجارت جهانی عقب بماند. با تعطیلی روز شنبه به جای پنجشنبه، ایران هم می‌تواند با جریان تجارت جهانی هماهنگ شود. وی درباره مزایای تعطیلی شنبه به‌ جای پنجشنبه تشریح کرد: تعطیلی شنبه می‌تواند بر رونق گردشگری، افزایش انگیزه کارکنان، بهینه‌سازی حقوق کارکنان و نیروی کار، تحکیم بنیان خانواده، کاهش آلودگی هوا و ترافیک کمک کند. از طرفی کاهش ساعت کار کارکنان هم بر کاهش مصرف انرژی تاثیرگذار است چراکه طی سال‌های اخیر مشکلات تامین انرژی افزایش چشمگیری داشته و باید به سمتی حرکت کرد که مدت‌زمان حضور در محیط کم باشد ولی از طرفی خروجی کار هم کیفیت خوبی داشته باشد.
عامل ناهماهنگی ایران با سایر کشور‌ها
آرگون با اشاره به چالش‌های تعطیلی پنجشنبه و جمعه در ایران عنوان کرد: تعطیلی پنجشنبه و جمعه در ایران چالش‌های زیادی در بخش اقتصاد کشور ایجاد کرده است. تنها در ایران تعطیلات آخر هفته روز‌های پنجشنبه و جمعه است. این مشکل باعث شده تا ایران در بخش صادرات، واردات، کارکرد بانک‌ها، فعالیت‌های اقتصادی و… با مشکل مواجه شود چراکه ایران در پیمان‌های مختلفی نظیر بریکس، شانگهای، اوراسیا عضویت دارد که تعطیلات این کشور‌ها در روز‌های شنبه و یکشنبه است چون تعطیلات کشور ما با آنها مطابقت ندارد، در نتیجه بسیاری از فرصت‌های همکاری از بین می‌رود.وی درباره تعطیلی شنبه و یکشنبه و تاثیر آن بر اقتصاد کشور یادآور شد: در صورت تعطیلی شنبه‌ها فرصت رقابت با بازار جهانی برای فعالان اقتصادی فراهم می‌شود. اینگونه هماهنگی ایران با سایر کشور‌ها و بازار جهانی افزایش می‌یابد. از طرفی تعطیلی شنبه باعث بین‌المللی شدن بازار شده و مراودات تجاری را هم رونق می‌بخشد. در واقع تعطیلی شنبه می‌تواند زمبنه ارتباط موثر با سایر کشور‌ها را فراهم کند.براساس این گزارش، یکی از مواردی که در اقتصاد هر کشوری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، هماهنگی با سایر کشور‌هاست چراکه ناهماهنگی باعث ایجاد نوعی گوشه‌گیری می‌شود و کشور را از رشد و پیشرفت باز می‌دارد. به نظر می‌‎رسد برای اینکه ایران بتواند با سایر کشور‌ها همگام شود و حتی بتواند برخی مسائل نظیر بهینه‌سازی انرژی، ترافیک، آلودگی هوا و … را مدیریت کند، بهترین راه تغییر روز‌های تعطیل آخر هفته است بنابراین دولت باید در این زمینه اقدامات لازم را انجام دهد.