چشم‌انداز بازارهای مالی در روزهای پایانی ۲۰۱۸

علی مرتضوی- در یک نگاه کلی، پیش‌خور شدن اثر افزایش نرخ بهره توسط فدرال‌رزرو، جست‌وجوی برای محل امن سرمایه‌گذاری، نوسانات منفی سایر بازارها و قرار داشتن در موقعیت پایان سال طلا را به گزینه جذابی برای سرمایه‌گذاری تبدیل کرده و موجب شده بهای اونس بار دیگر به بالاترین رکورد شش ماه اخیر برسد‌. آخرین هفته از سال میلادی در حالی سپری می‌شود که بازارهای سهام در دنیا تحت تاثیر چالش‌های سیاسی و اقتصادی با کاهش روبه‌رو شده‌اند‌. تعطیلی قسمتی از ادارات فدرال توسط دولت ایالات متحده در اثر کشمکش با کنگره بر سر تصویب بودجه، تداوم نگرانی‌ها از کاهش رشد اقتصاد جهانی در سال ۲۰۱۹ و مخالفت آشکار ترامپ با سیاست‌های فدرال‌رزرو همگی دست به دست داده‌اند تا با کاهش حجم معاملات در روزهای پایانی سال در آستانه سال نو میلادی بازارهای سهام با افت چشمگیری روبه‌رو باشند‌. در این بین طلا به سنت سالانه در آستانه سال جدید بار دیگر با افزایش قیمت روبه‌رو شد و در حال پس گرفتن قله‌های ازدست‌رفته در شش ماه اخیر است‌. در یک نگاه کلی، پیش‌خور شدن اثر افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو، جست‌وجو برای محل امن سرمایه‌گذاری، نوسانات منفی سایر بازارها و قرار داشتن در موقعیت پایان سال طلا را به گزینه جذابی برای سرمایه‌گذاری تبدیل کرده و موجب شده بهای اونس بار دیگر به بالاترین رکورد شش ماه اخیر برسد‌. بهای هر اونس طلا طی دو روز کاری اخیر از ۱۲۵۸ تا ۱۲۷۷ دلار افزایش یافته و معاملات دیروز فلز زرد در بازارهای جهانی حاکی از تداوم روند صعودی و رشد ۴ دلار و ۷۵ سنت برای هر اونس است‌. طلا در شرایطی از ۱۲۷۷ دلار عبور کرده که بالاترین قیمت ثبت‌شده‌اش از ۲۵ ژوئن ۱۲۷۰ دلار و ۳۰ سنت بوده است‌.
نوسان منفی بازارها
افزایش حجم معاملات طلا در هفته اخیر نشان می‌دهد افت بازارهای سهام، سرمایه‌ها را به سوی این بازار سوق داده است‌. در معاملات اولین روز پس از کریسمس شاخص اس‌اند‌پی با افت ۷/۲ درصدی روبه‌رو شده و شاخص‌های نزدک و داو۳۰ نیز هر کدام به ترتیب ۴/۲ و ۹/۲ درصد کاهش را تجربه می‌کنند‌. شاخص فوتسی ۱۰۰ نیز ۵/۰ درصد نسبت به روز قبل از کریسمس کاهش یافته است‌. در این میان تنها شاخص داکس آلمان و فیوچرز اس‌اند‌پی توانسته با ثبت کمتر از ۵/۰ درصد افزایش سطوح قبلی خود را حفظ کنند‌. بازارها در سه ماهه چهارم سال جاری میلادی بخش مهمی از جایگاه خود را پس از دست یافتن به قله‌های چهارساله و هفت ساله اخیر از دست دادند‌. کاهش شدید در کمتر از یک ماه اخیر را می‌توان با کاهش زمان رخداد بحران ۲۰۰۸ برابر دانست‌. در شرایطی که وال‌استریت یکی از مهم‌ترین پایه‌های دولت ترامپ است، بسیاری از تحلیلگران این رویداد را یک شکست دیگر برای ترامپ تلقی می‌کنند‌. شاخص داوجونز از قله خود در اوایل اکتبر ۱۴/۱۹ درصد ریزش داشته، شاخص اس‌اند‌پی نیز از اوج تاریخی خود در اواخر سپتامبر ۲۱ درصد سقوط کرده است‌. در همین حال شاخص نزدک نیز از بالاترین رکوردی که در ۳۰ آگوست در تاریخ خود ثبت کرد، ۲۴ درصد کاهش یافته است‌. در عین حال طلا با رسیدن به ۱۲۷۷ دلار رکورد جدیدی را از ۲۵ ژوئن به این سو ثبت کرد‌.
فشار تنش‌ها
از طرفی پس از افزایش نرخ بهره و رشد شاخص دلار که موجب فشار بر قیمت انواع کالاهای اساسی شد، تنش سیاسی در واشنگتن موجب افزایش نگرانی‌ها و کاهش این شاخص شد‌. شاخص دلار پس از رشد تا ۵۴۲/۹۶ واحد به ۲۴۵/۹۶ واحد نزول کرده است، آن هم در شرایطی که در پایان وقت دوشنبه از سطح ۹۶ واحد نیز پایین‌تر رفت و به ۹۵۳/۹۵ واحد تنزل کرد‌. یکی از دلایل اصلی در این امر، به خطر افتادن جایگاه منوچین وزیر خزانه‌داری آمریکاست‌. حملات اخیر ترامپ به فدرال‌رزرو و پاول حالا متوجه رییس او در کابینه شده است‌. کاخ سفید دلیل ریزش بازارها را سیاست‌های فدرال‌رزرو و همراهی نکردن آن با برنامه رشد اقتصادی دولت می‌داند. برای همین گمانه‌زنی‌ها از استعفای قریب‌الوقوع وزیر خزانه‌داری موجب تزلزل بازارها شده است‌. نکته اینجاست که در صورت پایان پذیرفتن سناریوی افزایش نرخ بهره برای دو بار دیگر در سال ۲۰۱۹، طلا در صدر فهرست جذاب‌ترین سرمایه‌گذاری‌ها قرار خواهد گرفت‌. در حال حاضر صندوق‌های بزرگ، مدیران پرتفو و معامله‌گران عمده جای بزرگی برای فلز زرد در سبد خود باز کرده‌اند و آمار معاملات نشان می‌دهد که آنها هنوز به خرید ادامه می‌دهند‌. البته باید در نظر داشت بخش دیگری از محرک قیمت رسیدن به پایان سال است‌. به‌طور سنتی طلا در روزهای پایانی هر سال میلادی، با توجه به تعطیلات با رشد قیمتی مواجه می‌شود که امسال نیز از این قاعده مستثنی نبوده است‌.
ارزش‌گذاری‌ها
سایر فلزات گرانبها نیز در نتیجه تغییر گرایش سرمایه‌گذاران با رشد همراه است‌ به‌ طوری که هر اونس نقره با رشد بیش از یک درصدی در جریان معاملات دیروز به ۱۴ دلار و ۹۷ سنت رسید‌. همچنان که پلاتینیوم هم با رشد ۴/۱درصدی همراه شد و توانست دوباره به ۲۷۱ دلار و ۴۵ سنت بازگردد‌. با در نظر گرفتن شرایط کنونی بعید است اقتصاد جهانی سال جدید میلادی را با آرامش آغاز کند‌. در این بین توجه سرمایه‌گذاران برای یافتن مکان امن سرمایه‌گذاری در جهت حفظ ارزش آن دوباره به طلا معطوف شده است‌. در نتیجه با مجموع این شرایط حتی دور از ذهن نیست که طلا قبل از زنگ پایان سال میلادی بتواند دوباره سطح ۱۳۰۰ دلار را به دست آورد‌.