آخرین صورت وضعیت بازار کالاهای پایه

سنا- گزارش بورس تهران از بازار کالاهای پایه (کامودیتی‌ها) از ابتدای سال ۱۴۰۳ تا پایان شهریور نشان می‌دهد قیمت اوره در شش ماه منتهی به پایان شهریور امسال حدود ۸‌درصد و در یک سال منتهی به این تاریخ حدود ۱۵‌درصد کاهش داشته است، همچنین قیمت متانول بیش از ۱۰‌درصد و در یک ‌سال منتهی به این تاریخ ۴۵‌درصد افزایش داشته است. بورس تهران در گزارشی با عنوان «مروری بر تحولات اقتصادی، بازارهای مالی، نفت و طلا در ایران و جهان» به بررسی و تحلیل مهم‌ترین تحولات اقتصادی ایران و جهان از ابتدای سال ۱۴۰۳ تا پایان شهریور پرداخته است.
سنگ‌آهن
گزارش بورس تهران نشان می‌دهد در بازارهای جهانی، قیمت سنگ‌آهن در پایان شهریور امسال نسبت به پایان ماه پیش حدود ۶‌درصد کاهش یافت و قیمت هر تن سنگ‌آهن که در پایان مرداد امسال ۹۸‌دلار بود در ۳۱شهریور به 9/91‌دلار رسید.
آلومینیوم
قیمت آلومینیوم در شهریور امسال نسبت به پایان ماه قبل 4/0‌درصد افزایش یافت و از 476/2‌دلار در هر تن به 485/2‌دلار رسید. قیمت این فلز در 6ماه منتهی به پایان شهریور امسال، معادل 5/9‌درصد و در یک سال منتهی به این تاریخ حدود ۱۱‌درصد افزایش داشته است.
مس
در بازارهای جهانی، قیمت مس که در فروردین ۱۴۰۱، به بیش از 000/10‌دلار در هر تن رسیده بود، پس از حدود دو سال دوباره این قله تاریخی را فتح کرد. قیمت مس در شهریور امسال نسبت به پایان ماه قبل حدود ۳‌درصد افزایش یافت و از 136/9دلار در هر تن به 394/9دلار رسید.
متانول
قیمت متانول در بازار جهانی کالاهای پایه، در شهریور امسال نسبت به مرداد ماه، 5/4‌درصد افزایش یافت و از ۳۳۰‌دلار در هر تن به ۳۴۵‌دلار رسید. قیمت متانول در 6ماه منتهی به پایان شهریور امسال بیش از ۱۰‌درصد و در یک سال منتهی به این تاریخ ۴۵‌درصد افزایش داشته است.
اوره
قیمت قرارداد آتی اوره در بورس شیکاگو در شهریور امسال نسبت به مرداد ماه، تقریبا بدون تغییر بود و از ۳۳۵‌دلار در هر تن به 5/335‌دلار رسید. قیمت اوره در 6ماه منتهی به پایان شهریور امسال حدود ۸‌درصد و در یک ‌سال منتهی به این تاریخ حدود ۱۵‌درصد کاهش داشته است.
طلا
این گزارش حاکی از آن است که طلا به عنوان یکی از بهترین طبقات دارایی در سال منتهی به پایان شهریور ظاهر شد و قیمت آن ۳۶‌درصد افزایش یافت. کاهش نرخ بهره توسط فدرال‌رزرو و افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن، از جمله دلایل اصلی افزایش قیمت طلا در این مدت بوده است. کاهش نرخ بهره در آمریکا باعث افزایش تقاضا برای طلا شد و قیمت جهانی آن را افزایش داد. این موضوع بر بازار طلای ایران نیز اثر داشت. قیمت طلا در بازار داخلی تحت تاثیر دو عامل نرخ ‌دلار و نرخ اونس جهانی طلا است.
در عین حال، تنش‌های ژئوپلیتیکی به ویژه در خاورمیانه همچنان سرمایه‌گذاران را به سمت طلا هدایت می‌کنند. عدم ‌اطمینان سیاسی در آمریکا با توجه به انتخابات و تشدید تنش‌های اخیر در منطقه از جمله عواملی هستند که تقاضا برای دارایی‌های امن از جمله طلا را افزایش داده‌اند.
در مجموع عوامل مختلفی مانند کاهش نرخ بهره، افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن، تنش‌های ژئوپلیتیکی و نوسانات بازار بر قیمت طلا تاثیرگذار هستند.
بهای نفت جهانی
داده‌های آماری نشان می‌دهد قیمت نفت ‌خام در ماه‌های اخیر روند کاهشی داشته است. این کاهش قیمت در بازه زمانی یک ساله به بیش از ۲۰‌درصد رسیده است. دلایل مختلفی چون افزایش نگرانی‌ها درباره رشد اقتصاد جهانی، افزایش عرضه نفت از سوی برخی تولیدکنندگان و تقویت ارزش ‌دلار در کاهش قیمت نفت موثر بوده‌اند.
بر این اساس، مقایسه قیمت نفت‌ خام اوپک، برنت و وست تگزاس نشان می‌دهد این سه شاخص روند مشابهی را طی کرده‌اند. البته تفاوت‌های جزئی در نوسانات قیمتی این سه شاخص می‌تواند ناشی از کیفیت نفت، هزینه‌های تولید و شرایط بازار در مناطق مختلف جهان باشد.
گاز
بازار گاز طبیعی در هنری ‌هاب ایالت متحده آمریکا در ماه‌های اخیر شاهد نوسانات قابل‌ توجهی بوده است. در حالی که در یک ماه گذشته، قیمت گاز طبیعی ۹‌درصد افزایش یافته، در بازه 6ماهه گذشته رشد قابل ‌توجه ۵۰‌درصدی را تجربه کرده است.
با این حال، قیمت گاز طبیعی هنری ‌هاب ایالات متحده آمریکا در مقایسه با پایان شهریور ۱۴۰۲، معادل ۱۱‌درصد کاهش یافته است. این نوسانات نشان‌دهنده تاثیر عوامل متعدد از جمله تغییرات در عرضه و تقاضا، شرایط آب و هوایی، سیاست‌های دولت‌ها و رویدادهای ژئوپلیتیکی بر بازار گاز طبیعی است.
بازار ارز جهانی
گزارش بورس تهران نشان می‌دهد شاخص ‌دلار آمریکا در شهریور امسال 4/0‌درصد کاهش یافت. این کاهش نشان‌دهنده تضعیف نسبی دلار در برابر ارزهای رقیب است. عوامل مختلفی از جمله سیاست‌های پولی فدرال‌رزرو، چشم‌انداز اقتصادی آمریکا، رویدادهای ژئوپلیتیکی، تغییرات در تقاضا برای کالاهای اساسی و انتظارات تورمی می‌تواند در این کاهش نقش داشته باشند.
تحولات بازار سرمایه در جهان
بر پایه این گزارش، بانک مرکزی آمریکا ۲۸شهریور امسال (۱۸سپتامبر ۲۰۲۴) برای اولین بار از سال ۲۰۲۰ و شروع همه‌گیری کرونا، نرخ بهره را در اقتصاد آمریکا به میزان نیم‌درصد کاهش داد و آن را از 5/5‌درصد به ۵‌درصد رساند. این موضوع رونق بازارهای بورس و سهام به ویژه در بازارهای اصلی مانند نزدک، بورس نیویورک، لندن و دیگر بازارهای بین‌المللی بزرگ را به دنبال داشت. دلیل اصلی این رونق، کاهش هزینه‌های استقراض افزایش تمایل سرمایه‌گذاران به خرید دارایی‌های پرریسک‌تر است.
کاهش نرخ بهره، بازده اوراق قرضه را کاهش می‌دهد و این امر باعث انتقال سرمایه‌گذاری‌ها از بازار اوراق بدهی به بازار سهام می‌شود.
خاورمیانه
در بررسی شاخص‌های بورس سه کشور مهم خاورمیانه یعنی دوبی، قطر و عربستان در شهریور امسال، شاخص‌های بورس دوبی با 9/2درصد و قطر با 5/3‌درصد رشد داشته است. این در حالی است که بورس عربستان با کاهش 9/0‌درصد همراه بوده است.
رشد شاخص بورس‌های دوبی و قطر ناشی از بهبود چشم‌انداز اقتصادی این کشورها پس از همه‌گیری کرونا، اجرای برنامه‌های اصلاحات اقتصادی و جذب سرمایه‌گذاری خارجی بوده است. در مقابل کاهش اندک شاخص بورس عربستان به دلیل نوسانات قیمت نفت، تنش‌های سیاسی منطقه‌ای و تغییرات در سیاست‌های اقتصادی این کشور است.