آشفته‌بازار دندانپزشکی در ایران

افشین شاعری- خدمات دندانپزشکی در ایران سال‌هاست با مشکل تعرفه‌گذاری و نبود نرخ مصوب مواجه است. قیمت خدمات دندانپزشکی بین مراکز مختلف متفاوت و گاه تا سه برابر فرق می‌کند و مردم در این آشفته‌بازار سردرگم مانده‌اند.
هزینه‌های خدمات دندانپزشکی نه‌تنها بین کلینیک‌ها و مطب‌های بالای شهر با مراکز دندانپزشکی پایین شهر فرق می‌کند بلکه حتی بین یک مطب با مطب دیگر در یک منطقه متفاوت است. هزینه پر کردن دندان بین ۳۵۰ تا ۵۰۰ هزار تومان متفاوت است و تفاوت هزینه عصب‌کشی و روکش کردن نیز به همین میزان تفاوت دارد.
حمید صمدزاده، رییس اداره بهداشت دهان و دندان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در این مورد گفت: مراکز دندانپزشکی به ویژه در بخش‌خصوصی و خیریه از هیچ تعرفه‌ای پیروی نمی‌کنند و هر نرخی که بتوانند از مردم دریافت می‌کنند.
وی گفت: هر سال در وزارت بهداشت با همکاری سندیکای بیمه‌ها تعرفه‌هایی برای خدمات دندانپزشکی تعریف می‌شود اما هیچ یک از بیمه‌های پایه این تعرفه‌ها را قبول ندارند و پوشش نمی‌دهند و می‌گویند تعرفه‌ها بالاست. انجمن صنفی دندانپزشکان هم قبول ندارند و می‌گویند تعرفه‌ها خیلی پایین است و بر اساس تعرفه‌ها عمل نمی‌شود.
صمدزاده ادامه داد: این تعرفه‌ها هر سال هم برای بخش دولتی و هم خصوصی و هم خیریه تعریف می‌شود اما به مرحله اجرا نمی‌رسد. البته بخش مراکز دندانپزشکی دولتی که تعدادشان کم است تا حدی این تعرفه‌ها را رعایت می‌کنند اما سایر بخش‌ها از تعرفه‌های مشخصی برای خدمات دندانپزشکی پیروی نمی‌کنند.
رییس اداره بهداشت دهان و دندان وزارت بهداشت افزود: به عنوان مثال برای پر کردن دندان یک جا ۱۰۰ هزار تومان، جای دیگر ۲۰۰ هزار تومان، جای دیگر ۳۰۰ هزار تومان و جای دیگر ۴۰۰ هزار تومان دریافت می‌کنند. یک جا هم ممکن است ۸۰ هزار تومان بگیرد در حالی که تعرفه خدمات پر کردن دندان در بخش دولتی حدود ۴۰ هزار تومان و در بخش‌خصوصی بین ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان است.
علی تاجرنیا، رییس انجمن دندانپزشکان ایران در این مورد به «جهان‌صنعت» گفت: مشکل اصلی در زمینه تعرفه خدمات دندانپزشکی این است که متولی مشخصی برای تعیین تعرفه‌ها وجود ندارد. در سال ۸۲، قانون سازمان نظام پزشکی تصویب شد و تعرفه‌گذاری این خدمات برای بخش‌خصوصی برعهده این سازمان گذاشته شد اما دولت دهم این مصوبه را از سازمان نظام پزشکی گرفت و این اختیار به دولت و شورای‌عالی بیمه سلامت منتقل شد.
وی افزود: این مساله باعث شد تعرفه‌گذاری خدمات پزشکی که قبلا توسط دولت برای کمتر از ۴۰ خدمت تعیین می‌شد و بعد در سازمان نظام پزشکی بر اساس تعرفه‌های دولتی برای این خدمات در بخش‌خصوصی تعیین می‌شد دچار آشفتگی شود به این ترتیب تعرفه‌گذاری خدمات دندانپزشکی هم دچار تاخیر شد و در مجموع تعرفه‌گذاری این خدمات دچار بی‌برنامگی شد.
رییس انجمن دندانپزشکی ایران گفت: مساله مهم دیگر این است که اغلب بیمه‌ها خدمات دندانپزشکی را پوشش نمی‌دهند و به همین علت احساس نیاز هم از طرف دولت برای ساماندهی تعرفه‌های دندانپزشکی دیده نمی‌شود. البته دولت تعرفه این خدمات را برای بخش دولتی و دانشگاه‌های علوم پزشکی تعیین می‌کند اما چون این تعرفه‌ها کارشناسی شده نیست و با هزینه‌های تمام شده فاصله دارد، عملا اجرا نمی‌شود.
افزایش سه برابری هزینه‌های دندانپزشکان
وی ادامه داد: در یک سال گذشته هزینه تمام شده خدمات دندانپزشکی به علل مختلف از جمله گرانی لوازم مصرفی و گران شدن هزینه مطب و کلینیک حدود سه برابر افزایش پیدا کرده است در حالی که تعرفه‌های دولت برای خدمات پزشکی حداکثر ۱۰ درصد رشد داشت.
تاجرنیا افزود: با وجود این افزایش ناچیز چون بیمه‌ها از تعرفه‌های دولت تبعیت نمی‌کنند و خدمات دندانپزشکی را پوشش نمی‌دهند، مراکز دندانپزشکی در برخی مراکز تعرفه‌های مصوب دولت را اجرا نمی‌کنند البته دولت سامانه‌ای را برای شکایت اعلام کرده که مردم می‌توانند در صورت گران بودن خدمات دندانپزشکی شکایت کنند و هم سازمان تعزیرات و هم معاونت‌های درمان دانشگاه‌های علوم پزشکی به این شکایات رسیدگی می‌کنند و موارد شکایت درست را به سازمان نظام پزشکی ارجاع می‌دهند.
رییس انجمن دندانپزشکی ایران گفت: واقعیت این است که نگاه به تعرفه‌های خدمات دندانپزشکی در دولت کارشناسی نیست و هزینه‌های سرباری خدمات دندانپزشکی مانند هزینه محل خدمت و کیفیت ارائه خدمت از جمله کیفیت مواد مصرفی و کیفیت کار دندانپزشک در آن لحاظ نمی‌شود، دندانپزشکی فقط یک کار پزشکی نیست بلکه آمیخته‌ای بین پزشکی و هنر است و کیفیت کار افراد با تجربه، استادان دانشگاه با افراد کم‌تجربه متفاوت است.
وی افزود: هزینه تمام شده خدمت دندانپزشکی در شمال تهران با جنوب تهران هم متفاوت است اما عده‌ای معمولا قیمت این خدمات را در مطب‌های شمال تهران ملاک می‌گیرند و می‌گویند دندانپزشکان گران می‌گیرند.
تاجرنیا ادامه داد: مجموع رفتارها و اظهارنظرهای غیرکارشناسی باعث نوعی به هم ریختگی در تعرفه‌های دندانپزشکی شده است. با وجود این اکنون هزار کلینیک دندانپزشکی در کشور فعال هستند که بیشتر مراجعه‌کنندگان آنها بیمه‌ای هستند حتی برای مراجعان غیربیمه‌ای و آزاد هم براساس تعرفه سندیکاهای بیمه عمل می‌کنند. حتی ۹۵ درصد مطب‌های خصوصی دندانپزشکی هم تعرفه‌های مصوب سندیکای بیمه را رعایت می‌کنند.
روکش دندان ۸۵۰ هزار تومان
رییس انجمن دندانپزشکان ایران درباره میزان تعرفه این خدمات به خبرنگار «جهان‌صنعت» گفت: تعرفه روکش کردن یک دندان برای یک متخصص پروتزهای دندانی حدود ۸۵۰ هزار تومان است. حتی اگر هزینه‌های تفاوت مواد و لابراتوار هم در نظر نگیریم و نگوییم یک میلیون تومان، اکثر دندانپزشکان همین تعرفه ۸۵۰ هزار تومانی را به طور معمول در تهران رعایت می‌کنند.
تاجرنیا افزود: البته اگر فردی یک نوع روکش خاص را بخواهد هزینه آن اضافه می‌شود. واقعیت این است که این هزینه‌ها برای طبقه متوسط در ایران گران است اما در کل دنیا گران است. در جامعه آمریکا هم روکش دندان ۱۵۰۰ دلار هزینه دارد، این خدمات تا زمانی که تحت پوشش بیمه نباشند برای اکثریت مردم گران است.
رییس انجمن دندانپزشکان ایران اضافه کرد: تعرفه پرکردن دندان با مواد همرنگ دندان یبن ۳۵۰ تا ۵۰۰ هزار تومان است و بسته به اینکه دندان یک سطحی تا سه سطحی باشد هزینه فرق می‌کند.
وی گفت: یک بخش مشکل این است که مردم با مشکلات اقتصادی جدی مواجه هستند و بیشتر درآمدشان صرف هزینه‌های معیشت و خورد و خوراک می‌شود و از تامین هزینه‌های زندگی عاجز هستند. مشکل دوم این است که بیمه‌ها این خدمات را پوشش نمی‌دهند و به جز برخی بیمه‌های نیروهای مسلح یا بیمه برخی مدیران دولتی در عمل اکثریت مردم تحت پوشش بیمه خدمات دندانپزشکی نیستند و توان پرداخت هزینه‌های آن را ندارند.
تعطیلی مطب‌های دندانپزشکی
تاجرنیا افزود: هزینه‌های بالای خدمات دندانپزشکی و توان پایین مردم باعث شده حجم بازار مراجعه مردم به دندانپزشکان کاهش پیدا کرده و حتی بسیاری از دندانپزشکان مطب‌های خود را تعطیل کرده‌اند و در کلینیک‌ها کار می‌کنند چون مردم در ضروریات زندگی مانده‌اند حتی بسیاری از مردم می‌گویند به جای اینکه دندان را پر کنیم یا جراحی لثه کنیم و دو میلیون تومان هزینه کنیم دندان را با ۸۰ تا ۱۰۰ هزار تومان بکشیم.
وی گفت: در گذشته هزینه مواد دندانی هشت درصد هزینه خدمات دندانپزشکی را تشکیل می‌داد اما اکنون ۴۰ درصد هزینه این خدمات را هزینه مواد تشکیل می‌دهد. ۹۵ درصد دندانپزشکان از مواد دندانی استاندارد با قیمت‌های متفاوت استفاده می‌کنند.
رییس انجمن دندانپزشکان ایران افزود: مواد دندانی با توجه به کیفیت‌های متفاوت تا سه برابر تفاوت قیمت دارند. طبق قانون قیمت خدمات از هزینه تمام شده پیروی می‌کند. قیمت تمام شده خدمات در جاهای مختلف و بین دندانپزشکان مختلف با توجه به کیفیت کارشان متفاوت است و البته قبول داریم در این شرایط ۷۰ درصد مردم توان دریافت خدمات دندانپزشکی مناسب و دلخواه را ندارند.
تاجرنیا گفت: این حق مردم است که از تعرفه‌های دندانپزشکی آگاهی داشته باشند و حتی این حق را دارند که در قبال پرداخت هزینه، رسید دریافت کنند اما نمی‌دانم چرا مردم به کار پزشکان و دندانپزشکان ایراد دارند و اگر یک باتری‌ساز، گرانفروشی یا اجحاف کند کسی اعتراض نمی‌کند.