آغاز مهار بحران قیمت‌ها در بورس

گروه بورس- امروز هفتم تیرماه ۱۳۹۳ می‌تواند برای سهامداران سرآغاز روزهای طلایی گذشته‌های نه چندان دور باشد‌. چراکه قرار است برای بازگرداندن بورس به مدار صعودی و متعادل خود بیمه سهام یک بار دیگر و برای بار سوم در دادوستد سهم‌ها وارد شود تا شاید این راهکار بتواند در یک دوره زمانی میان و بلندمدت به کمک سهامداران نگران بیاید.‌ تقریبا نیمی از سهم‌های بازار سهام با مشارکت ۲۹ شرکت که البته اغلب از بزرگان بازار نیز هستند وارد این معادله دو مجهولی می‌شوند تا شاید ورود این سهم‌ها با تضمین حداقل بازدهی بتواند آن سوی معادله که کاهش قیمت‌های ادامه‌دار است را مهار کند‌. در این ارتباط مدیر نظارت بر بورس‌ها و بازارهای سازمان بورس اوراق بهادار ویژگی‌ها و مزیت‌های بیمه سهام از طریق انتشار اوراق اختیار فروش تبعی را تشریح کرد‌. محمودرضا خواجه‌نصیری با اشاره به ماه‌های اخیر بازار سهام که بنا به علل متعدد با افت قیمت سهام مواجه شده است، گفت: به اعتقاد سهامداران عمده حقوقی، شرکت‌های تابعه ناشر اوراق تبعی، صندوق‌های بازارگردان و نیز صندوق توسعه بازار سرمایه به جذاب شدن قیمت سهام اغلب شرکت‌ها، اوراق اختیار فروش تبعی با هدف تضمین حداقل قیمت سهام متناسب با بازده سالانه ۲۰ درصد روزشمار، از امروز برای سهام ۲۹ شرکت منتشر خواهد شد‌. مدیر نظارت بر بورس‌ها و بازارهای سازمان بورس در تشریح جزییات طرح بیمه سهام گفت: سهامداران با خرید اوراق اختیار فروش تبعی سهامی که در اختیار دارند، اطمینان خواهد داشت که شش ماه بعد در صورت تمایل می‌توانند سهام خود را به میزان حداقل ۱۰ درصد بالاتر از قیمت فعلی بفروشند، به این ترتیب حداقل بازده سالانه سهام مربوطه ۲۰ درصد روزشمار خواهد بود ضمن اینکه در صورتی که قیمت سهام در شش ماه آینده از قیمت در نظر گرفته شده در اوراق تبعی بیشتر باشد، سهامدار الزامی به فروش سهم به قیمت مندرج در اوراق اختیار تبعی نخواهد داشت و با فروش سهام به قیمت روز بازار، بازدهی بالاتر کسب خواهد کرد‌. خواجه نصیری تاکید کرد: انتشار اوراق اختیار فروش تبعی، اقدام عملی برای کاهش ریسک سرمایه‌گذاران و نگرانی آنها درخصوص افت قیمت سهام است و انتشار این اوراق، متناسب با میزان تقاضای سهامداران به صورت مستمر ادامه خواهد داشت ضمن اینکه به تدریج برای سایر نمادها نیز اوراق اختیار فروش تبعی منتشر خواهد شد‌. وی با بیان اینکه بازار سرمایه برای پایداری، هم به سرمایه‌گذاران بلندمدت و هم به سرمایه‌گذاران کوتاه‌مدت نیاز دارد، افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد بعد از تحولات اخیر در بازار و افت قیمت سهام، نسبت سرمایه‌گذاران کوتاه‌مدت در مقایسه با بلندمدت، در بازار افزایش یافته است حال آنکه نگاه بلندمدت به سرمایه‌گذاری یکی از رویکردهایی است که باید سرمایه‌گذاران به آن تشویق شوند و انتشار اوراق اختیار فروش تبعی، در واقع ابزار لازم برای تشویق سرمایه‌گذاران بلندمدت را فراهم می‌کند‌.
ویژگی‌های اوراق
مدیر نظارت بر بورس‌ها و بازارهای سازمان بورس در ادامه به تشریح ویژگی‌های اوراق اختیار فروش تبعی پرداخت و با بیان اینکه شرکت‌هایی که از امروز، روی سهام آنها اوراق تبعی منتشر می‌شود بیش از ۵۰ درصد ارزش بازار را در اختیار دارند، خاطرنشان کرد: در انتشار این اوراق، از تجربیات سال‌های ۹۱ و ۹۲ نیز استفاده و برخی اصلاحات لازم در این زمینه صورت گرفته است تا جذابیت و کارایی این اوراق افزایش یابد‌.
وی امکان خرید اوراق تبعی در طول ساعت معاملات، امکان خرید اوراق به صورت آنلاین، نظام‌مند شدن نحوه قیمت‌گذاری اوراق ازسوی ناشر، تضمین حداقل بازده سالانه ۲۰ درصد روزشمار برای سهام مشمول طرح در طول دوره اجرا، تعدد سهام مشمول طرح و تنوع عرضه‌کنندگان اوراق را از مهم‌ترین ویژگی‌های مرحله جدید انتشار اوراق اختیار فروش تبعی برشمرد‌.
خواجه نصیری با بیان اینکه در گذشته خرید اوراق اختیار فروش تبعی تنها بعد از ساعت معاملات امکان‌پذیر بود، افزود: در حال حاضر سهامداران می‌توانند با شروع ساعت معاملات، یعنی از ساعت ۳۰/۸ اقدام به خرید اوراق اختیار فروش تبعی متناسب با سهامی که در اختیار دارند، کنند ضمن اینکه هزینه معاملاتی این اوراق هم بسیار ناچیز است‌. مدیر نظارت بر بورس‌ها و بازارهای سازمان بورس تاکید کرد: خرید اوراق اختیار فروش تبعی سهام فقط برای افرادی که سهم مربوطه را در اختیار دارند، امکان‌پذیر است ضمن اینکه این اوراق بازار ثانویه ندارد و فقط در زمان اعمال یعنی شش ماه بعد در صورت تمایل دارنده اوراق قابل استفاده خواهد بود‌. این مقام مسوول با بیان اینکه سهامداران عمده، شرکت‌های تابعه ناشر، صندوق‌های بازارگردانی اختصاصی و صندوق توسعه بازار سرمایه در این طرح مشارکت دارند، اظهار داشت: رایزنی‌ها برای افزایش انتشار اوراق بیمه سهام در بازار ادامه خواهد یافت تا این اوراق به وفور در بازار وجود داشته باشد‌.
کاهش ریسک سرمایه‌گذاران
مدیر نظارت بر بورس‌ها و بازارهای سازمان بورس‌ با بیان اینکه اوراق اختیار فروش تبعی قطعا جذابیت بیشتری در مقایسه با اوراق با درآمد ثابت مانند اوراق مشارکت دارند، افزود: برخلاف اوراق مشارکت که حداکثر سود پرداختی به سرمایه‌گذار در آن مشخص شده، در اوراق اختیار فروش تبعی حداقل سود دارنده سهم تضمین شده نه حداکثر سود، بنابراین اگر قیمت سهم در زمان اعمال (پایان سررسید) بیشتر از قیمت تعیین شده در اوراق باشد، طبیعتا بازدهی سرمایه‌گذار نیز به همان میزان افزایش خواهد یافت از این رو انتظار کسب بازدهی بیشتر برای دارندگان اوراق تبعی وجود دارد درحالی که برای دارندگان اوراق مشارکت این‌طور نیست‌. مدیر نظارت بر بورس‌ها و بازارهای سازمان بورس به برنامه‌های دولت برای کنترل تورم و ایجاد رشد اقتصادی اشاره کرد و گفت: به اعتقاد اغلب کارشناسان، با اجرای این سیاست‌ها، بازار نیز از شرایط فعلی خارج خواهد شد، در عین حال در شرایط کنونی نیز اجرای طرح بیمه سهام از طریق انتشار اوراق اختیار فروش تبعی، ریسک سرمایه‌گذاران را در بازار کاهش می‌دهد تا آنان دوران گذر به رونق را با ریسک کمتری سپری کنند‌ این درحالی است که طرح بیمه سهام از امروز برای سهام ۲۹ شرکت انجام خواهد شد که سهامداران با خرید آن و در اختیار داشتن سهام مربوطه، به میزان حداقل ۲۰ درصد سالانه (به صورت روزشمار و متناسب با تعداد روزهای باقیمانده تا زمان اعمال) بازدهی کسب می‌کنند‌.
همچنین این میزان حداقل بازدهی تضمین شده سهام خواهد بود و درصورت بازده مازاد (افزایش قیمت سهم به بالاتر از قیمت اعمال) آن نیز به سرمایه‌گذاران تعلق خواهد گرفت‌.