آغاز کاوش‌های باستان‌شناسی در خراسان‌جنوبی

«جهان‌صنعت»- کاوش باستان‌شناسان ایرانی در محوطه «کله‌کوب» در استان خراسان‌جنوبی آغاز شد. باستان‌شناسان پیش از این در این محوطه آثاری را از ۶‌هزار سال پیش یافته و حالا قصد دارند مشخص کنند که شهرنشینی در این منطقه از شرق ایران از چه دوره‌ای آغاز شده است.
این چهارمین فصل کاوش باستان‌شناسان در محوطه کله‌کوب آیسک شهرستان سرایان در استان خراسان‌جنوبی است؛ محوطه‌ای که به گفته محمدحسین عزیزی خرانقی، سرپرست این کاوش‌ها، یکی از معدود محوطه‌های پیش از تاریخ استان خراسان‌جنوبی است که دارای توالی فرهنگی از دوره مس‌سنگی (هزاره پنجم پیش از میلاد) تا دوره مفرغ (هزاره دوم پیش از میلاد) است.
کاوش‌های این محوطه باستانی از سال ۱۳۹۷ آغاز شده و باستان‌شناسان به توالی فرهنگی بسیار مهمی از پیش از تاریخ در شرق ایران دست یافته‌اند. عزیزی‌خرانقی، عضو هیات علمی پژوهشکده باستان‌شناسی، مهم‌ترین دستاورد این مطالعات را شناسایی مواد فرهنگی متعلق به دوره آغاز شهرنشینی (فرهنگ‌های هزاره‌چهارم پیش از میلاد) یا فرهنگ آغاز عیلامی (افق فرهنگی شوش II ) می‌داند.
باستان‌شناسان تا به حال، سفال‌های شاخص این دوره شامل سفال لبه واریخته، سینی بانشی، سفال‌های دسته‌دماغی و لوله اوروکی را کشف کرده‌اند. آنها معتقدند این مواد فرهنگی یافته‌شده همگی شواهدی متقن از حضور فرهنگی است که تا قبل از آثار آن تا فلات مرکزی ایران و کرمان، شناسایی شده بود.
عزیزی‌خرانقی می‌گوید: شناسایی آثار این فرهنگ در شرق ایران نشان‌دهنده گستره عظیم آن در فلات ایران در هزاره چهارم پیش از میلاد است.
این باستان‌شناس از اینکه تاکنون مواد فرهنگی متنوع و متعدد از فرهنگ آغاز عیلامی در کله‌کوب شناسایی شده، اما هنوز لایه فرهنگی برجایی از این دوره شناسایی نشده است، اظهار تاسف می‌کند و می‌گوید: مواد فرهنگی یادشده در بافتی ثانویه به دست آمده و نتایج تاریخ‌گذاری مطلق صورت‌گرفته از نمونه‌های ذغال با همکاری دانشگاه توکیو نیز هنوز تاریخ مطلقی از این دوره ارائه نکرده است.
باستان‌شناسان چهارمین فصل کاوش در این منطقه را که با مجوز پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری آغاز شده است، تلاشی برای شناسایی لایه‌های برجای آغاز شهرنشینی در محوطه کله‌کوب می‌دانند و با ایجاد گمانه‌هایی در بخش‌های مختلف محوطه، تلاش می‌کنند توالی دقیق‌تری از فرهنگ‌های پیش ازتاریخ این محوطه، پیدا کنند.