آغاز یارگیری وزیر

گروه مسکن- خروج عباس آخوندی از وزارت راه‌و‌شهرسازی به شکلی بود که ناظران تصور می‌کردند اعمال تغییرات در این وزارتخانه جهت‌گیری‌های کلان دولت در حوزه مسکن را دگرگون می‌کند اما دیری نگذشت که محمد اسلامی، وزیر جدید خود را «دنباله‌روی سیاست‌های آخوندی» خواند. اتحاد روسای سازمان نظام مهندس و مخالفان آخوندی در بدنه دولت برای بیرون راندن او از سمتش کار را به جایی رساند که او پیش از اینکه اخراج شود از سمت خود استعفا دهد. زمانی که اعضای نظام مهندسی با جهت‌گیری‌های آخوندی در مورد کنترل کیفی ساختمان راه نیامدند تصور می‌شد حضور وزیر جدید به این اختلاف پایان دهد اما در عمل وزیر جدید برای تعیین‌تکلیف این موضوعات موضع قابل توجهی از خود نشان نداد. با این وجود حضور معاونان گذشته آخوندی در وزارتخانه راه را برای «تغییر» دشوار می‌کرد؛ علی‌الخصوص که حامد مظاهریان در آخرین روز کاری خود حضور فرج‌الله رجبی در سازمان نظام مهندسی را غیرقانونی اعلام کرد و عملا با سیاست‌های محمد اسلامی اعلام مخالفت کرد.
مهم‌ترین توقع مردم و رسانه‌ها از وزیر جدید این است که بتواند قیمت‌ها و عرضه و تقاضا را کنترل کند؛ انتظاری که باتوجه به تاثیر حداقلی دولت بر بازار مسکن، واقع‌بینانه نباشد. این تناقض همواره در انتظارات مخاطبان بازار مسکن وجود داشته است و محمد اسلامی برخلاف آخوندی که اعتنایی به آن نداشت در دام این تناقض افتاده است؛ او از طرفی بر خروج دولت از فعالیت‌های ساخت‌و‌ساز تاکید می‌کند و از طرف دیگر وعده ساخت ساختمان‌های ارزان‌قیمت را مطرح می‌کند.
عملکرد وزیر جدید راه‌و‌شهرسازی در مدت کوتاهی که بر سر کار آمده است نشان می‌دهد که او قصد دارد همه را از خود راضی نگه دارد؛ رویکردی منفعلانه که هنوز تکلیف موضوعاتی که پیش از این محل اختلاف بود را روشن نکرده است. محمد اسلامی حالا در وزارت راه‌و‌شهرسازی به اصطلاح جا افتاده است؛ او به تازگی تصمیم گرفته است که مهم‌‌ترین معاونت‌های خود در حوزه مسکن را تغییر دهد؛ تغییراتی که ممکن است ردپای تفکرات «بازار آزادی» عباس آخوندی را در وزارت راه‌و‌شهرسازی پاک کند. با این وجود اسلامی هنوز نشانه‌ای از تغییرات گسترده در حوزه عملیاتی از خود نشان نداده است. با توجه به اینکه اسلامی پیش از این در بدنه وزارت راه‌و‌شهرسازی تجربه کافی را نداشته است، انفعال او تا این لحظه می‌تواند نتیجه «بررسی شرایط» و «تغییرات محتاطانه» باشد.
او روز گذشته بعد از یک خانه‌تکانی اساسی در وزارت راه‌و‌شهرسازی و تغییر سه معاون مسکن و ساختمان، معماری و شهرسازی و بازآفرینی شهری ایران بخشی از رویکرد خود به بازار مسکن را تشریح کرد. او با بیان اینکه رشد تقاضا و عدم عرضه یا کاهش عرضه در جامعه هدف، وضعیتی به وجود می‌آورد که اقشار فاقد مسکن بیش از ۸۰ درصد درآمد ماهانه خود را بابت اجاره‌بها پرداخت می‌کنند، گفت: این فقر و سختی‌ای که به خانواده‌های فاقد مسکن تحمیل می‌شود، آسیب‌های اجتماعی پیرامون خود را دارد که باید در راستای بهبود این وضعیت حرکت شود.
او گفت: وزارت راه‌و‌شهرسازی به‌طور مستقیم و بی‌واسطه به زندگی فردی و اجتماعی مردم متصل است و تفکرات، ایده‌ها و سیاستگذاری مسوولان این وزارتخانه بدون درنگ بر زندگی مردم تاثیرگذار است.
اسلامی مسوولیت در حوزه راه‌و‌شهرسازی را بنا بر دلایل مختلفی همچون تاثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم بر زندگی مردم، حساس و دارای اهمیت ویژه‌ای دانست و گفت: توسعه تقاضامحور، روند گسترش برنامه‌های توسعه‌ای‌ که اتفاق افتاده را شکل داده‌‌ اما این برنامه‌ریزی‌ها بر اساس مطالعات آمایش سرزمینی که استعداد‌های سرزمین، جمعیت، فرهنگ و استطاعت محیط را در نظر می‌گیرد، صورت نگرفته است و حتی اگر وجود داشته، با یکدیگر مرتبط و یکپارچه نبوده است.
وزیر راه‌و‌شهرسازی تاکید کرد: ما باید خود را مسوول و پاسخگو بدانیم و قبل از اینکه به ساماندهی پرداخته شود، باید طرح‌ریزی و برنامه‌ریزی سیاست‌های خود را اعلام کرده باشیم.
اسلامی با بیان اینکه «ما وارث گذشته‌ای هستیم که هر دو نظام‌ شهرسازی و ساختمان فاقد نظام کنترلی کارآمد و موثر است» تاکید کرد: باید به سمت تاثیر‌گذاری و ماندگار شدن با استقرار سیاست‌ها و طرح‌ها حرکت کرد. همچنین میراث گذشته‌ای که هزینه‌های فراوانی متاثر از نابسامانی‌ها را بر دوش مردم و حکومت تحمیل کرده، باید بر اساس آینده‌نگری و بررسی احتیاجات و الزامات دستیابی به توسعه متوازن و پایدار در طرح‌ریزی منطقه‌ای، سرزمینی، شهری و محلی تغییر داد.
وی با اشاره به طرح ویژه سواحل مکران گفت: تجربه مکران کار فوق‌العاده سختی بود و بی‌صبری زیادی مانند عسلویه وجود داشت، اما امروز در عسلویه با وجود کسب‌وکار، امکان سکونت و زندگی وجود ندارد و کارکنان آن منطقه به خاطر دوری از خانواده در رفت‌وآمد هستند.
وزیر راه‌و‌شهرسازی تاکید کرد: نکته حائز اهمیت این است که یکپارچگی، توسعه متوازن و پایدار ملاک عمل قرار گیرد و بیش از این رفتار بیگانه با اکوسیستم و فرهنگ مردم در اقصی‌نقاط کشور نداشته باشیم. همچنین از تمامی قابلیت‌ها و استعدادها مانند ظرفیت دانشگاه، متخصصان، مردم، سازندگان و مشاوران حول یک محور و باور مشترک استفاده شود تا شاهد شکل‌گیری یک نوسازی تمدنی و شهری منتج به ارتقای کیفیت زندگی شهری باشیم.
مسکن، خواست قاطع مردم است
اسلامی با بیان اینکه امروز «بحث قاطع مردم، مسکن است» گفت: اگرچه دولت تولید‌کننده مسکن نیست اما سیاست‌های ما می‌تواند به تولید مسکن شتاب دهد، همچنین به‌موجب قانون باید سیاستگذاری و فراهم‌کردن زمین در بازار عرضه و تقاضای مسکن تعادل ایجاد کند. در عین حال برای تامین مسکن اقشار کم‌درآمد تکلیف قانونی وجود دارد، اما این مساله نیازمند همکاری و تعامل سایر دستگاه‌ها و نهادهاست. به گفته وزیر راه‌و‌شهرسازی آنچه رییس‌جمهوری طی سال‌های گذشته مورد تاکید قرار داده و به دنبال تحقق آن است، فراهم شدن چرخه تولید مسکن و ایجاد شرایط فعالیت مردم توانمند، سازندگان و نقش‌آفرینان در تولید مسکن به‌منظور رونق بازار ساخت‌وساز با تسهیل‌گری از سوی دولت است.
اسلامی در ادامه مبحث کنترل ساختمان را مهم دانست و گفت: باید از مصالح، سازندگان و نیروهای کار واجد شرایط برای حصول اطمینان از استحکام، دوام و قوام ساختمان استفاده شود. همچنین از ضوابط و استاندارد‌های متناسب با اقلیم سرزمین ایران تبعیت شود. این عضو کابینه دولت دوازدهم با تاکید بر ایفای نقش کلیدی وزارت راه‌و‌شهرسازی در مبحث بازآفرینی شهری به‌عنوان دغدغه رییس‌جمهوری اظهار داشت: امیدوارم با استقرار پژمان، خانم صادق مالواجرد و حسینی یک ترکیب فکری هم‌راستا و هم‌گرا در بحث بازآفرینی شهری و نوسازی شهرها با هدف ارتقای کیفیت زندگی مردم ایجاد و مهار حاشیه‌نشینی فراهم و ریل‌گذاری مناسبی برای آیندگان مهیا شود.
وزیر راه‌و‌شهرسازی خطاب به فرزانه صادق مالواجرد به‌منظور انتخاب وی برای سمت معاونت معماری و شهرسازی وزارت راه‌و‌شهرسازی گفت: باید نشان دهید که بانوان شایسته مسوولیت‌های سنگین هستند و با اقتدار می‌توانند این مسوولیت‌ها را دنبال کنند. وی افزود: مقید بودم در وزارت راه‌و‌شهرسازی یکی از سمت‌های عالی‌رتبه به بانوان فرهیخته واگذار شود و با توجه به ویژگی فعالیت و تجربه خانم صادق مالواجرد در شهرداری تهران، هیچ معاونتی بهتر از معاونت معماری و شهرسازی برای ایشان نیست.
بر اساس این گزارش، وزیر راه‌و‌شهرسازی در احکامی جداگانه فرزانه صادق‌مالواجرد را به سمت معاون خود در حوزه معماری و شهرسازی، محمد پژمان را به سمت مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران و مازیار حسینی را به سمت معاون خود در امور مسکن و ساختمان منصوب کرد