آغوش باز مسکو برای طالبان

مروری بر خبرها و رویدادهای روزها و هفته‌های اخیر در خصوص شکل‌گیری تحولات تازه در روابط روسیه و افغانستان و به ویژه تغییرات اخیر در رویکردهای مسکو در قبال طالبان که حدود سه سال است به عنوان حکومت سرپرست افغانستان شناخته می‌شود، حکایت از کاسته شدن فاصله‌ها و شکل‌گیری پیوندهایی تازه میان مسکو و کابل دارد.
ابراز تمایل روسیه به خارج کردن نام طالبان از فهرست گروه‌های تروریستی، حرف‌های مهم اخیر ولادیمیر پوتین رییس‌جمهوری روسیه از ضرورت برقراری ارتباط و تماس با حکومت سرپرست افغاستان، دعوت شدن مقامات حکومت سرپرست افغانستان به اجلاس اقتصادی بین‌المللی سن‌پترزبورگ، وعده‌های روسیه برای کمک به ایجاد دسترسی افغانستان به سازمان همکاری شانگهای، ابراز تمایل طالبانی‌ها به انجام مذاکرات امنیتی با روسیه، ابراز علاقه‌مندی حکومت سرپرست افغانستان به تقویت دیپلماسی ورزش با روسیه و افزایش تماس‌ها و رفت و آمدها میان مسکو و کابل، تنها روی آشکار سکه تحول تدریجی در روابط روسیه افغانستان است و بعید نیست، اتفاقات بیشتری در روی دیگر سکه روابط دو کشور رخ داده باشد یا در حال شکل‌گیری باشد.
به گزارش ایرنا، ضمیر کابلوف نماینده ویژه رییس‌جمهوری روسیه در امور افغانستان هم اخیرا گفته است که در صورت به رسمیت شناخته شدن حکومت کنونی افغانستان، روسیه از ایجاد دسترسی این کشور به سازمان همکاری شانگهای حمایت خواهد کرد.
یکی از نخستین و مهم‌ترین دلایل روس‌ها برای پل زدن میان مسکو و کابل، نگرانی‌های امنیتی روسیه از شرایط کنونی منطقه و تحرکات گروه‌های تروریستی از جمله داعش در منطقه است. مردم روسیه هرگز حمله مرگبار گروه تروریستی داعش به تالار کروکوس سیتی در کراسنوگورسک، در حومه مسکو را که اوایل فروردین ماه سال 1403 رخ داد، فراموش نخواهند کرد؛ حمله‌ای تروریستی کم سابقه که حدود 140کشته و حدود 150نفر دیگر هم مجروج برجای گذاشت.
دلیل دوم روسیه برای نزدیک شدن به حکومت سرپرست افغانستان، تلاش برای عقب نماندن از رقابتی است که در زمینه تجارت و اقتصاد میان کشورها ایجاد شده و افغانستان به دلیل برخورداری از پتانسیل‌های منحصربه‌فرد از جمله در حوزه معادن و منابع طبیعی، مورد توجه کشورهایی از جمله چین قرار گرفته و اگرچه اینگونه ادعا می‌شود که چین و روسیه به دنبال رقابت اقتصادی و تجاری در حوزه افغانستان نیستند اما جداسازی واقعیت «رقابت» از فعالیت‌های اقتصادی، امری غیرممکن است.
نکته دیگری که در موضوع تحولات جدید در روابط روسیه و افغانستان قابل بررسی است، تلاش روسیه برای افزایش یارگیری در منطقه برای کاستن از فشار حلقه انزوایی است که به‌خاطر جنگ اوکراین، از سوی آمریکا و متحدانی غربی و غیرغربی آن علیه روسیه ایجاد شده است.