آمادگی کسب‌وکارها برای جامعه آینده

بسیاری از تغییرات اجتماعی که پیش از همه‌گیری کووید۱۹ در جریان بود طی یک سال اخیر سرعت گرفته است. مصرف‌کنندگان انتظار شفافیت بیشتری در مورد مبداء و منشاء کالاها دارند و شهروندان منتظر گذرنامه سلامت دیجیتال خود هستند که بتوانند دوباره سفر کنند. شهرنشین‌ها تقاضای محل‌های هوشمندتر و پایدارتر به لحاظ زیست‌محیطی دارند که بتوانند با دوچرخه‌ها و اسکوترهای برقی در آن پیمایش کنند. این باور وجود دارد که این تقاضاهای نوظهور در رابطه با سبک زندگی، فرصت‌های کسب‌وکار جدیدی را ارائه می‌دهد که در استراتژی‌های پیش از بحران قابل دستیابی نبود. از این رو بنگاه‌ها باید خود را برای جامعه آینده آماده کنند.
در این گزارش که از سوی اتاق بازرگانی تهران تهیه شده، با بررسی نتایج نظرسنجی انجام شده توسط موسسه Accenture، میزان آمادگی بنگاه‌ها برای رویارویی با سبک‌های جدید زندگی جامعه آینده مورد بررسی قرار گرفته است.
جامعه سریعا در حال تغییر است
کسب‌وکارها نیز باید همراه با آن تغییر کنند
براساس نظرسنجی که توسط موسسهAccenture از ۱۵۰۰ مدیر ارشد اجرایی در ۲۱ کشور و ۱۰ صنعت انجام شده، مشخص شده که شکاف گسترد‌ه‌ای بین شناخت فرصت و دارابودن آمادگی برای استفاده از آن وجود دارد. تقریبا دوسوم مدیران ارشد انتظار دارند که این تغییرات در سبک زندگی در پنج سال آینده، تبدیل به یک شرایط نرمال جدید شود. با این اوصاف، ۶۰ درصد آنها اعتراف می‌کنند که بنگاه‌هایشان هنوز آمادگی لازم برای پاسخگویی به نیازهای درحال تکامل افراد را ندارد. در این نظرسنجی، گروه کوچکی- ۱۶۲ بنگاه- وجود دارند که در برداشتن گام‌های جسورانه به منظور استقبال از تغییرات، بسیار جلوتر از بقیه هستند. به این بنگاه‌ها، پیشگامان (Forerunners) گفته می‌شود. این پیشگامان، سهم کوچکی (تنها ۱۱ درصد از بنگاه‌های مورد بررسی) از جامعه را تشکیل می‌دهند؛ این به آن معناست که از هر ۱۰ بنگاه، ۹ بنگاه نیاز فوری به افزایش سرعت برای کسب آمادگی لازم را دارند تا از بنگاه‌های پیشگام عقب نمانند.
مشخصات کلیدی یک جامعه در حال تغییر
کدام ویژگی‌ها، جامعه سال ۲۰۳۰ را تعریف می‌کند؟ اکثریت قریب به اتفاق مدیران ارشد شرکت‌کننده در این نظرسنجی، مشخصات جامعه آینده را توسط عوامل؛ هوشمندی و نبوغ انسان، بهبود زیست‌محیطی، استفاده از فناوری برای ایجاد هوشمندی و رفاه جمعی تعریف می‌کنند. علاوه بر این، دیدگاه‌های مدیران ارشد در مورد روند زندگی افراد که پیش‌بینی می‌شود در آینده ظهور کند نیز مورد بررسی قرار گرفته است. در نمودار ۲، پنج مورد سبک زندگی جدید که انتظار می‌رود تا سال ۲۰۳۰ ظهور کند، ارائه شده است. مدیران ارشد انتظار دارند که این تغییرات خیلی سریع‌تر اتفاق بیفتد.
پیشگامان- ۱۶۲ بنگاه پیشگام آماده برای جامعه آینده- انتظار دارند که تحت تاثیر بسیاری از شیوه‌های زندگی که در حال ظهور است، قرار بگیرند. از این رو، اضطرار بالاتری را در این مورد تشخیص داده و با برداشتن گام‌های جسورانه در راستای رفع این تغییرات اقدام می‌کنند. برای اینکه بنگاه‌ها طی دهه آینده پیشرفت کنند، نه‌تنها باید تغییراتی را که در حال رخ دادن هستند، تشخیص دهند، بلکه باید استراتژی‌های رشد خود را به روش‌های جسورانه تغییر دهند. در حال حاضر تعداد محدودی از بنگاه‌ها این کار را انجام می‌دهند. پیشگامان دریافته‌اند که بیشتر تغییرات نوظهور در سبک زندگی، چه برای آنها آمادگی داشته و چه نداشته باشند، بر کسب‌وکار آنها تاثیر خواهد گذاشت. از این رو، آنها تلاش خود را برای مقابله با چالش‌های جامعه در حال تغییر، سرعت داده‌اند. چگونکی این اقدامات به شرح زیر است:
استعدادهای تطبیق‌پذیر را مورد هدف قرار دهید
از آنجا که اتوماسیون و هوش‌مصنوعی، به امری عادی تبدیل شده، بنگاه‌ها باید رهبران جدیدی را جذب و استخدام کنند که بتوانند مسیر متفاوتی را ترسیم کنند. پیشگامان، با جذب استعدادهای فناور در همه زمینه‌های شغلی و زندگی و همچنین مهارت‌های لازم برای نقش‌های جدید در مشاغل آینده، مانند انسان‌شناسان دیجیتال و اخلاق‌شناسان هوش‌مصنوعی، در سطحی فراتر از تنها بهبود تسلط دیجیتال نیروی کار فعلی قرار دارند.
مطالعات انجام شده نشان می‌دهد که مدیران اجرایی انتظار دارند به طور متوسط، انجام ۱۵ درصد از مشاغل، به صورت تماما خودکار و ۲۹ درصد مشاغل توسط هوش‌مصنوعی تقویت شود. این امر بنگاه‌ها را ملزم می‌کند که در قابلیت‌های بنیادی جدید (مانند داده، تحلیل و هوش‌مصنوعی) سرمایه‌گذاری کنند و همچنین نیروی کار خود را برای فعالیت و موفقیت در آینده‌ای بسیار متفاوت آماده کنند. اما آیا جامعه خود را برای این سفر آماده می‌کند؟ پاسخ تنها تعداد کمی از آنهاست.
پیشگامان، علاوه بر ارتقای مهارت نیروهای خود، زمینه را برای تقویت هوش‌مصنوعی در پنج سال آینده نیز فراهم می‌کنند. استخدام رهبران جدید در موقعیت‌های ابزاری، استفاده از شرکای با استعداد برای استفاده از مهارت‌های خاص و سرمایه‌گذاری زودهنگام در مهارت‌های STEM (علم، فناوری، مهندسی و ریاضیات) و مهارت‌های HESS(علوم انسانی، آموزش و علوم اجتماعی.)
راه‌حل‌های پایدار ایجاد کنید
در حالی که بسیاری از بنگاه‌ها، اقداماتی را برای کاهش ردپای کربن خود انجام داده‌اند، پیشگامان تلاش خود را برای تزریق پایداری در هر جنبه از کسب‌وکار، از نحوه فعالیت و نحوه تولید و ورود به بازار گرفته تا نحوه طراحی و ساخت زیرساخت‌ها و زیستگاه‌های هوشمند، افزایش داده‌اند.
با افزایش نگرانی‌های زیست‌محیطی، مدیران ارشد، سیگنال‌هایی مبنی بر تعهد برای تغییر نشان داده‌اند. اکنون بسیاری، نه‌تنها به دلیل فشارهای خارجی، بلکه به دلیل پتانسیل‌های تجاری، از حرف زدن به عمل کردن روی آورده‌اند. در میان ۱۲کشوری که بررسی شده، ۳۵ درصد بنگاه‌ها، تبدیل شدن به یک کسب‌وکار پایدار زیست‌محیطی را مهم‌ترین موضوع تمرکز طی پنج سال آینده دانسته‌اند. کسب‌وکارهای مشغول در صنایعی که همیشه سرمایه‌های طبیعی خود را با دقت مدیریت نمی‌کردند، مانند حمل‌ونقل و انرژی، به دنبال راه‌حل‌هایی برای متوقف کردن، یا حداقل کاهش تخریب زیست‌محیطی هستند.
در مراقبت از انسان، سرمایه‌گذاری کنید
همه‌گیری این امر را برای بنگاه‌ها ضروری کرد که خارج از بحث مراقبت‌های سلامتی، قابلیت‌های نوآور خود را برای تمرکز بیشتر بر سلامت و رفاه فردی و جمعی تنظیم کنند. پیشگامان، در حال تغییر پرتفوی کسب‌وکار خود برای پاسخگویی به نیازهای پیچیده جامعه با ذهن سالم و کشف فرصت‌های جدید در بازارهای حاشیه بسیار شخصی هستند.
همه‌گیری، سلامت و رفاه را به تمام بخش‌های مصرف‌کننده منتقل کرده است.
زمانی که نوبت به ارائه پیشنهادات جدید برای افراد و جوامع می‌رسد، این فرصت تنها به بخش مراقبت‌های بهداشتی محدود نمی‌شود. در واقع، برخی از بنگاه‌ها در بخش‌های گسترده‌ای مانند خدمات مالی و کالاهای مصرفی از فرصت‌های رفاه انسانی استفاده کرده‌اند.
به عنوان مثال، در صنعت غذایی، محبوبیت روزافزون رژیم‌های گیاهی، منجر به رشد فوق‌العاده بازار جهانی جایگزین‌های گوشت، شده است.
تسلط بر نوآوری که رفاه را افزایش دهد، آسان نیست. پیشگامان، با مواد زیر خود را از سایر بنگاه‌ها متمایز کرده‌اند:
برای پیشگیری بیماری‌ها، بیشتر از همتایان خود فکر می‌کنند، نه اینکه فقط به دنبال توسعه درمان‌ها باشند. با کمک فناوری‌های پیشرفته، ۸۳ درصد از پیشگامان در نظر دارند سرمایه‌گذاری خود را در زمینه تشخیص زودرس بیماری و خدمات بهزیستی شخصی انجام دهند.
ایجاد مدل‌های کسب‌وکار جدید که به طور خاص برای پاسخگویی به تقاضاهای جدید بازار طراحی شده‌اند.
به عنوان مثال، ۴۹ درصد از پیشگامان، در مقایسه با ۲۹ درصد دیگر، قصد دارند مدل‌های جدید کسب‌وکار را برای استفاده از فرصت‌های آینده مربوط به رفاه فردی راه‌اندازی کنند.
از فناوری، مسوولانه استفاده کنید
انتظارات جامعه در مورد حفظ حریم خصوصی و محافظت از داده‌ها، سریعا در حال افزایش است. بنگاه‌ها همچنان که از داده‌های بزرگ، حسگرها، تجزیه و تحلیل پیشرفته و هوش‌مصنوعی در طول تعاملات مشتری و در دفتر کار خود استفاده می‌کنند، باید این انتظارات را برآورده کنند و از آنها نیز فراتر روند.
فناوری در پنج سال آینده همچنان نقش مهمی ‌در تسریع توسعه مدل‌های کسب‌وکار جدید ایفا خواهد کرد.
آن دسته از بنگاه‌هایی که متعهد می‌شوند از فناوری برای ایمن و هوشمندتر کردن محصولات و خدمات استفاده کنند، موقعیت بهتری برای جامعه آینده خواهند داشت.
رایانش ابری، حسگرهای هوشمند، تجزیه و تحلیل پیشرفته و هوش‌مصنوعی همچنان به زنجیره‌های ارزش تزریق می‌شوند.
اما بزرگ‌ترین تحول، چگونگی استقبال بنگاه‌ها از استفاده منصفانه و اخلاقی از فناوری خواهد بود. فناوری ممکن است از رهبران کسب‌وکارها بخواهد تصمیم‌های دشواری در مورد پایان دادن به استفاده از برخی متعهدشده «سونی» سرویس‌هایی که مطابق با استانداردهای بالای مصرف‌کننده نیستند، بگیرند. شایان ذکر است که بنگاه به دلیل تهدید اخلاقی، شروع به غربالگری تمام محصولات مبتنی بر هوش‌مصنوعی خود کند (به عنوان مثال سگ روباتیک Aibo). این بنگاه معیارهای اخلاقی هوش‌مصنوعی مانند حفاظت از حریم خصوصی را در فرآیند کنترل کیفیت خود گنجانده و آماده اصلاح یا حذف هرگونه پیشرفتی است که از نظر اخلاقی دارای نقص باشد.
پیشگامان در تمرکز بر محافظت از دارایی‌های دیجیتال (داده‌های مشتریان و کارکنان) و ساخت عملیات پیشرفته‌تر و هوشمندتر، از همتایان خود جلوتر هستند.
اکثر مدیران ارشد، فرصتی را برای توسعه خدمات مجهز به فناوری برای پاسخگویی به تقاضای آینده می‌بینند. انتظار می‌رود در پنج سال آینده فرصت‌های جدید در زمینه امنیت سایبری، تجارت دیجیتال و دسترسی دیجیتالی به خدمات مالی و بهداشتی افزایش یابد.