آینده مبهم موبایل های ماژولار

گروه فناوری- موبایل‌های ماژولار موبایل‌هایی هستند که بخش‌های کوچک قابل جدا شدن دارند‌. ماژول هم همان بخش‌های کوچک قابل جدا یا جایگزین شدن هستند‌.
اکثر موبایل‌های امروزی یک شکل به نظر می‌رسند‌. یک نمایشگر بزرگ، احتمالا با یک دکمه فیزیکی و چندین دکمه در حواشی‌. بدنه معمولا از فلز و پلاستیک ساخته شده و شاید هم شیشه‌های با کیفیت و سرامیک‌های زیبا که چشم هر کسی را به خودش جلب می‌کند‌.
یک دوربین بالای نمایشگر قرار گرفته، یک یا دو دوربین هم در قسمت پشتی برای ثبت زیباترین تصاویر‌. احتمالا جدیدترین تغییر، حذف حواشی نمایشگر و ساختن نمایشگرهای لبه تا لبه بوده و کمی هم لبه‌ها خمیده شده تا جلوه دستگاه را شکوهمندتر کند‌.
به واسطه پیشرفت سخت‌افزار و تکنولوژی به کار رفته در پردازنده‌ها و بهبود نرم‌افزارهای سوار بر آن، کاربران مجبورند هر دو- سه سال یک‌بار تلفن‌های شان را با یک مدل به روز شده تر عوض کنند‌. به هر حال، موبایل‌ها مثل یک کیس کامپیوتر نیستند که بخواهید قطعات آن را عوض کنید و جان تازه گیرد‌.
استانداردهای طراحی موبایل طی ۱۰ سال گذشته چندان تغییر عمده‌ای نکرده و کلیت تعریف بالا حفظ شده‌. اولین آیفون که سال ۲۰۰۷ آمد را ببینید و آن را با آخرین آیفون مقایسه کنید‌. درست است که نمایشگر بسیار بزرگ‌تر شده، باریک شدن دستگاه را نمی‌توان منکر شد اما تقریبا اصل ماجرا حفظ شده و تغییر انقلابی و بزرگی که با معرفی آیفون در سال ۲۰۰۷ رخ داد را، پس از این همه سال شاهد نیستیم‌.
با این حال، طی چند سال گذشته شکل جدیدی از ارائه این محصولات در میان تولیدکنندگان مطرح شده که تاکنون چندان موفق نبوده‌اند‌. تلفن‌های ماژولار می‌توانند هزینه تعمیرات را کاهش داده و میزان ضایعات الکترونیکی را به حداقل برسانند‌. از طرفی کاربر مدت زمان بیشتری می‌تواند از همان قطعه‌ای که در دست دارد استفاده کرده و فقط ماژول‌های آن را تعویض کند‌. شاید شما هم علاقه زیادی به تغییر و تنوع نداشته باشید‌.
حالا چند روز بیشتر به آغاز بزرگ‌ترین گردهمایی سال تولیدکنندگان تلفن‌های همراه در اسپانیا باقی نمانده‌. همه در کنگره موبایل بارسلون حاضر خواهند بود تا پیرامون آینده صنعت موبایل طی یک سال آینده حرف بزنند و محصولاتشان را به نمایش بگذارند‌.
اما آیا پس از شکست ال‌جی G5، تلفن‌های ماژولار باز می‌گردند؟ آیا شرکتی را خواهیم دید که بخواهد یک قدم دیگر به جلو برداشته و جسارت در طراحی موبایل را به رخ دیگر کمپانی‌ها بکشد؟ به همین بهانه نگاهی داریم به تاریخچه این موبایل‌ها و از گذشته تا به امروز را بررسی می‌کنیم‌.
تاریخچه طراحی ماژولار
جای تعجب نیست که ایده گجت‌های ماژولار از مدت‌ها پیش از آنکه اسمارت فونی وجود داشته باشد مطرح شده بود‌. اکثر ما حداقل یک کامپیوتر در خانه‌مان داریم که از چندین قطعه ماژولار تشکیل شده‌. گرافیک، سی‌پی‌یو، مادربورد و‌.‌.‌. که همگی روی یکدیگر قرار می‌گیرند و یک گجت قدرتمند را پدید می‌آورند‌.
شما هر زمانی که بخواهید می‌توانید کارت گرافیک تان را با ورژن امروزی ارتقا دهید یا یک سی پی یو جدید و پر سرعت بخرید تا دسکتاپ شما همیشه با قدرت روز پیش برود‌. بنابراین، ایده داشتن قطعات الکترونیکی قابل تعویض برای امروز یا حداکثر سه، چهار سال پیش نیست‌.
این ایده سپس به دستیارهای دیجیتال شخصی( PDA‌ها یا همان کامپیوترهای قابل حمل) رسید و در سال ۱۹۹۹ میلادی، Visor از کمپانی Handspring، اولین دیوایس همراهی بود که چنین قابلیتی داشت‌.
Springboard Expansion Slot این قابلیت را به Visor می‌داد تا به عنوان جی پی اس، تلفن، مودم و حتی یک دوربین عمل کند اما فقط یک ماژول در آن واحد می‌توانست روی جایگاه مخصوص قرار بگیرد‌.
با وجود محدودیت‌های شان، دستیارهای دیجیتال شخصی در زمان خودشان انقلابی اساسی بودند و این نوآوری، جایزه بهترین دیوایس همراه را از سوی PC Magazine Awards در سال ۱۹۹۹ برای هنداسپرینگ به ارمغان آورد‌.
اولین تلفن ماژولار
اولین تلاش واقعی در رابطه با فروش یک تلفن‌همراه ماژولار را می‌توان به استارتاپی که Modu نام داشت نسبت داد‌. تلفن عجیب و غریب آنها در کنگره جهانی موبایل سال ۲۰۰۸ معرفی شد و به خاطر وزن ۱/۴۰ گرمی‌اش، هنوز هم رکورددار گینس به عنوان سبک‌ترین موبایل دنیاست‌.
Modu را می‌شد در محفظه‌های تلفن مانندی (که اصطلاحا با نام ژاکت) شناخته می‌شد قرارداد که هر کدام از این ژاکت‌ها، عملکردهای جدید و دکمه‌های تازه‌ای برای تلفن پدید می‌آورد‌.
تلاش این استارتاپ آسیایی بسیار شجاعانه بود اما تمام فعالیت‌های‌شان تحت تاثیر حضور آیفون قرار گرفت و هیچ‌کس به آنها توجهی نکرد‌. در نتیجه Modu هم اوایل سال ۲۰۱۱ به فعالیت‌های خود خاتمه داد و بسیاری از پتنت‌هایش را به گوگل فروخت‌.
پروژه آرا و فون بلاکز
فون بلاکز اولین اسمارتفون ماژولار بود که نظر عموم مردم را به خودش جلب کرد‌. دیو‌هاکنز، طراح هلندی در سال ۲۰۱۳ این طرح را ارائه داد و بلافاصله به خاطر نوین بودن ساختار دستگاه همراه و بلاک‌های کوچکی که به بدنه اصلی دستگاه متصل می‌شدند معروف شد‌.
به طور کل، فون بلاکز گونه‌ای بود که هر شخصی می‌توانست موبایل خودش را به شکل مورد علاقه‌اش بسازد‌. بسیاری از مردم انتظار داشتند که فون بلاکز به عنوان یک محصول واقعی و قابل خریداری در بازار ارائه شود اما ‌هاکنز هیچ وقت نخواست که دستگاه را خودش بسازد‌.
هدف وی، تشویق کمپانی‌های بزرگ برای تولید چنین محصولی بود تا حجم زباله‌های الکترونیکی را کاهش دهند البته نوع نگاه ‌هاکنز، شرکت‌های بسیاری نظیر شیائومی و ZTE و همچنین استارتاپ‌هایی مثل فیر فون و پازل فون را برانگیخت‌.
با این حال، بزرگ‌ترین دستاورد فون بلاکز شاید پروژه آرا گوگل باشد‌. پروژه آرا سهم گوگل در تلاش برای امکان‌پذیر کردن تلفن‌های ماژولار بود‌.
آرا در حقیقت توسط تیم ATAP موتورولا (زمانی که هنوز بخشی از گوگل بود) اداره می‌شد و پس از فروش موتورولا هم گوگل تصمیم گرفت ATAP را نگه دارد‌.
هدف ابتدایی پروژه آرا معرفی «یک تلفن ماژولار برای تمام دنیا» بود‌. بدنه اصلی ۵۰ دلار بود و باقی قطعات از سی‌پی‌یو و جی‌پی‌یو گرفته تا دوربین، همگی تکه‌های لگو مانندی بودند که به بدنه دستگاه می‌چسبیدند تا یک موبایل کامل را شکل دهند‌.
با این حال، ماه می ۲۰۱۶، ایده اولیه کنار گذاشته شد و گوگل تصمیم گرفت یک تلفن با هسته مرکزی غیرقابل ارتقا بسازد که همه کار انجام می‌دهد‌. ماژول‌ها تبدیل به بسته‌های تکمیل‌کننده شدند که فقط ویژگی‌ها را ارتقا می‌دهند‌.
اهالی مانتین ویو بعدها تصمیم گرفتند پروژه آرا را به طور کامل لغو کنند اما حالا تکنولوژی را در ازای مبلغی در اختیار شرکت‌های شخص ثالث قرار می‌دهند‌.
به زمان حاضر می‌رسیم و از محصولاتی حرف می‌زنیم که همین حالا هم می‌توانید آنها را از بازار خریداری کنید‌.
Modu شاید اولین تلفن ماژولار باشد اما در سال ۲۰۱۵، فیر فون ۲ رسما اولین تلفن‌همراه ماژولار مدرنی خطاب شد که کاربران می‌توانستند بخرند‌. این موبایل حاصل تلاش یک استارتاپ هلندی است و با این فرض تولید شده که قابلیت تعمیرپذیری بالایی داشته باشد‌.
قطعات دستگاه را توسط مواد بازیافتی ساخته‌اند تا تولید آن آسیبی به زمین وارد نکند و در کارخانه‌ای سرهم‌بندی شده که شرایط کاری بسیار خوبی دارد‌. یک پیچ‌گوشتی ساده و کوچک فیلیپس تنها چیزی است که برای باز کردن فیرفون ۲ لازم دارید و هر هفت ماژول داخلی آن بسیار ساده از جای خود خارج می‌شوند.
طی ۶ ماه ابتدایی عرضه، حدود ۴۰ هزار واحد به بازار عرضه شد بنابراین نمی‌توانیم بگوییم که فیر فون ۲ یک دستگاه پرفروش بوده اما داشتن چنین دستگاهی که توانست بالاخره در بازار عمومی عرضه شود و کارایی داشته باشد، نشان داد که تلفن‌های ماژولار می‌توانند واقعی باشند‌.
سال قبل، اوضاع کمی بهتر شد‌. دو شرکت پرآوازه و مشهور از تلفن‌های ماژولار خودشان رونمایی کردند‌. ال‌جی الکترونیکس، جی ۵ را معرفی کرد که ماژول‌های آن را «دوستان ال‌جی» می‌خواند‌. دوستان ال‌جی را به راحتی می‌شود به بخش انتهایی دستگاه متصل یا از آن جدا کرد‌.
در جی ۵ می‌شود باتری را تعویض و ماژول دوربین نصب کرد یا از ماژول تقویت کننده صدا برای شنیدن موسیقی با کیفیتی بهتر‌ بهره برد. ماژولار ساختن پرچمدار سال، یک حرکت بسیار بزرگ از سوی شرکت کره‌ای بود اما نتیجه این قمار بزرگ یک شکست بود‌. فروش G5 بسیار ضعیف بود‌.
در نتیجه، ال‌جی تغییر مسیر داد و حالا قصد دارد با پرچمدار جدید خود، راه و روشی سنتی را در پیش گیرد‌. بنابراین به موتو زی می‌رسیم، تنها ماژولار موفق بازار‌. اگرچه احتمالا جی ۵ فروش بیشتری در بازار داشت اما طبق پیش‌بینی‌ها و سرمایه‌گذاری‌ها، موفقیتی همراه با آن نبود‌.
از سوی دیگر، لنوو در تقلاست پس از خرید ۹۱/۲ میلیارد دلاری موتورولا از گوگل در سال ۲۰۱۴ به سود برسد‌. بنابراین سوددهی موتو زی دروید و موتو زی فورس دروید، نشانه‌هایی از موفقیت به عنوان یک محصول پربازده بودند‌.
تلفن‌همراه با تعدادی وسیله جانبی تحت عنوان موتو ماد عرضه شده که از میان آنها می‌توان به اسپیکر
JBL SoundBoost و تعدادی ماد برای باتری و دوربین اشاره کرد‌.
در نهایت چه می‌شود
آیا آینده‌ای برای تلفن‌های ماژولار وجود دارد، سوال بسیار خوبی است اما کسی نمی‌تواند پاسخی به آن بدهد‌. آنچه ما می‌دانیم این است که برای زنده نگه داشتن این صنعت، اسمارت فون‌ها نیاز به نوآوری دارند‌ بنابراین باور داریم که اگر طرح‌ها به درستی اجرا شوند، یک رویکرد هوشمند و معقول ماژولار می‌تواند نقطه عطفی برای فروش بیشتر تلفن‌های همراه باشد‌. شاید ال‌جی عقب کشیده باشد اما موتورولا می‌خواهد موتو مادها را در سال ۲۰۱۷ جدی‌تر گیرد و تیم‌های کوچک‌تر و تولیدکنندگان را با خود همراه کند‌.
شرکت‌های دیگر نظیر آلکاتل و پازل فون هم تلفن‌های ماژولار جدیدی را امسال معرفی می‌کنند بنابراین هیچ‌ فردی نمی‌تواند بگوید تلفن‌های ماژولار مرده‌اند یا باید فراموش‌شان کرد‌.
به بعد محیطی ماجرا هم باید نگاه کنیم‌. ما روی سیاره‌ای زندگی می‌کنیم که منابع محدودی دارد و ماژولار شدن بخش مهمی از زندگی ما می‌تواند کمک بزرگی به مصرف بهینه تر این منابع محدود کرده و آینده بهتری را رقم بزند‌.