ابتهاج‌ترین شاعر زمانه

نامش امیر هوشنگ، شهرتش ابتهاج و تخلصش سایه است. چند روزی است ۸۸ ساله شده پیر پرنیان اندیش ما؛ کسی که در میان بزرگان ادب و هنر این سرزمین به حافظ زمانه شهرت دارد. سروده‌هایش از آن دست شعرهایی است که می‌فهمی‌اش، سخت نیست درک زبان شاعر، در عین ساده و همه‌گیر بودن، زبان حال است. فرقی نمی‌کند به کدام نسل تعلق داشته باشی یا چند سالت باشد، یا سطح سواد و دانشت از شعر چقدر باشد، به محض شنیدن ابیات شیرینش با آن ارتباط برقرار می‌کنی، گواه این گفته‌ها زمزمه‌های زیر لبی شعر اوست که می‌شنویم از زبان مردم کوچه و بازار. شعر ابتهاج مانند آینه‌ای است که شاید تا نسل‌ها بعد بتوان خود را در قاب کلماتش دید، فراتر از زمان خود حرکت می‌کند.
خوشا به بختِ بلندم که در کنار منی
تو هم قرار منی هم تو بی‌قرار منی
گذشت فصل زمستان گذشت سردی و سوز
بیا ورق بزن این فصل را، بهار منی…
سایه در قالب غزل، شاعری شناخته شده و محبوب است که خوب می‌داند چطور از واژه‌ها و ترکیبات در این قالب استفاده کند. او شعرهای ماندگار هم در قالب تازه و شعر نو سروده است در بسیاری از موارد درونمایه‌های حسی شعر او با موضوعات اجتماعی پیوند خورده است.
ابتهاج راهبر گروه چاووش، یکی از مهم‌ترین گروه‌های موسیقی در آستانه انقلاب مردمی ایران بود که با حضور کسانی چون لطفی، علیزاده، مشکاتیان، شجریان و… ماندگارترین تصنیف‌ها و ترانه‌های انقلابی بعد از مشروطه را رقم زد و یکی از دلایل مراجعه بسیار هنرمندان و موسیقیدانان و موسیقی‌شناسان به اشعار ابتهاج، روح موسیقیایی نهفته در اشعار اوست. چنانکه همایون خرم آهنگساز معروف برنامه گلها که با ترانه‌های ابتهاج آهنگ ساخته، دلیل اصلی استفاده موسیقیدانان از اشعار وی را منبع سرشار و الهام‌دهنده این اشعار به موسیقیدانان می‌داند و ابتهاج پیش از آنکه شاعر باشد اهل موسیقی است و می‌داند که کلام آهنگ و نت و ریتم و ملودی قوی‌تر و نافذتر از کلمه است و به همین علت اغلب اشعارش در موسیقی غرق است.
شعر ابتهاج و نام سایه را هرگز نمی‌توان فراموش کرد، اگر قرار باشد که از ادب و ادبیات صد سال اخیر سخن گفت و حرفی زد و مطلبی نوشت. غزل‌های او را بسیاری از بزرگان ادبیات دوران اخیر تحسین کرده‌اند و شاعر نوجویی مانند فروغ غزل معروفی در استقبال از شعر شایه سروده است و دکتر شفیعی‌کدکنی که گزینه اشعارش را با نام «آینه در آینه» جمع‌آوری کرده، درباره‌اش می‌گوید: کمتر حافظه فرهیخته‌ای است که شعری از روزگار ما به یاد داشته باشد و در میان ذخایرش نمونه‌هایی از شعر و غزل سایه نباشد.
در واقع ابتهاج یکی از مطرح‌ترین و بهترین شعر سرایان معاصر است که گرچه در قالب‌های کلاسیک بهترین سروده‌ها از آن اوست اما در زمینه‌های مختلف شعر نو نیمایی هم اشعاری والا و توانا سروده است.
مسافرترین زن دنیا هم،/ دست خطی می‌خواهد که بنویسد برایش:/ «زود برگرد/ طاقت دوری‌ات را ندارم»/ زن‌ها/ همه چیزشان را پنهان می‌کنند:/ تنهایی را/ دلتنگی را/ گریه‌ها/ دوست داشتن را…/ زن‌ها/ هنگام شکستن صدایشان در نمی‌آید!/ درد که دارند به خود نمی‌پیچند/ نهایتان تسکین درد یک زن،/ گریه‌های یواشکیست/ و اینان همان زنان مردصفت هستند که نایابند
gmail.com1@rfateme62