ابهام در جانشینی بوریس جانسون

گروه جهان- بوریس جانسون نخست‌وزیر بریتانیا پس از مدت‌ها جنجال و حاشیه و رسوایی‌های پی در پی سرانجام از سمت خود کناره‌گیری کرد، مجموع این رسوایی‌ها منجر به بروز زنجیره‌ای از استعفاها در داخل دولت شد و جانسون نهایتا تحت این فشارها مجبور به کناره‌گیری از سمت نخست‌وزیری و رهبری حزب محافظه‌کار انگلیس شد. او تا زمان تعیین نخست‌وزیر جدید در سمت خود باقی خواهد ماند. در حالی که اظهارنظرها درباره بحران سیاسی انگلیس ادامه دارد، روزنامه انگلیسی تلگراف در این میان، از احتمال خداحافظی دائمی بوریس جانسون از سیاست خبر داد. با شدت گرفتن بحران ناشی از استعفای بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس به دنبال سلسله رسوایی‌های او، گمانه‌زنی‌ها درباره آینده او در فضای رسانه‌ای این کشور همچنان خبرساز است.
در عین حال، فهرست نسبتا بلندی از چهره‌های کلیدی حزب حاکم محافظه‌کار در انگلیس از پنجشنبه گذشته که بوریس جانسون از رهبری این حزب کناره‌گیری کرد، برای تصاحب قدرت در کشور خیز برداشته‌اند. نام حدود چهارده عضو ارشد حزب محافظه‌کار شامل وزرای کنونی، پیشین و همچنین چهره‌های کلیدی حزب محافظه‌کار برای شرکت در انتخابات درون‌حزبی تا زمان انتشار این گزارش مطرح است. آن‌هایی که رسما حضور خود در انتخابات را اعلام، برنامه‌های خود را برای توسعه و آبادانی کشور تشریح و وعده‌هایی را مطرح کرده‌اند، اما هنوز فهرست نهایی اعلام و رقابت‌ نامزدها به صورت رسمی آغاز نشده است.
نامزدهای حزب محافظه‌کار بریتانیا در حالی وارد کارزار رقابت‌‌ها برای جانشینی بوریس جانسون می‌شوند که اقتصاد بریتانیا یکی از بدترین دوران تورمی خود را می‌گذراند و ارزش پوند بریتانیا طی ماه‌های گذشته به طور مداوم کاهش یافته است. صندوق بین‌المللی پول نیز در آخرین گزارش خود، در ماه آوریل، پیش‌بینی کرد اقتصاد بریتانیا، در مقایسه با سایر اقتصادهای بزرگ جهان، رشد کندتر و تورم ماندگارتری خواهد داشت.
برگزاری انتخابات برعهده فراکسیون حزب محافظه‌کار موسوم به کمیته ۱۹۲۲ است. طبق رویه افرادی که تمایل دارند در انتخابات درون‌حزبی نامزد شوند به حمایت ۸ نفر از هم‌حزبی‌های خود نیاز دارند. اگر تعداد نامزدها بیشتر از دو نفر باشد، انتخابات در چندین مرحله انجام، تا سرانجام دو نامزد باقی‌مانده به رای اعضای عمومی حزب گذاشته خواهند شد.
تا زمان انتشار این گزارش، چهار نماینده دیگر حزب حاکم محافظه‌کار انگلیس آمادگی خود را برای جانشینی بوریس جانسون اعلام کردند. جرمی‌ هانت وزیر سابق خارجه و بهداشت، ناظم زهاوی وزیر آموزش‌وپرورش جانسون که پس از استعفای ریشی سوناک وزیر خزانه‌داری شد، ساجد جاوید وزیر بهداشت و درمان مستعفی جانسون و گرانت شاپس وزیر ترابری تازه‌ترین نامزد‌هایی هستند که برای به دست گرفتن رهبری حزب حاکم محافظه‌کار و نخست‌وزیری انگلیس اعلام آمادگی کرده‌اند. در ادامه مروری بر گزینه‌های اصلی جانشین بوریس جانسون ارائه شده است.
ناظم زهاوی
کمتر از یک هفته پس از انتصاب ناظم زهاوی، نماینده محافظه‌کار و کردتبار پارلمان بریتانیا، به‌‌ سمت وزیر خزانه‌داری دولت بوریس جانسون، حالا او برای رهبری حزب و سمت نخست‌وزیری تلاش می‌کند.
زهاوی متولد کردستان عراق است و نخستین وزیر خزانه‌داری بریتانیا به ‌شمار می‌رود که در خارج از این کشور دنیا آمده است. زهاوی در ۱۹۷۸، زمانی که فقط ۱۱ سالش بود، همراه خانواده‌ به بریتانیا مهاجرت کرد. خانواده زهاوی در زمان صدام حسین، رییس‌جمهوری سابق عراق، از این کشور گریختند و به‌ بریتانیا مهاجرت کردند. زهاوی از مدیران ارشد و یکی از بنیانگذاران شرکت نظرسنجی YouGov است. خبر نامزدی ناظم زهاوی، برای رهبری حزب محافظه‌کار بریتانیا، کمتر از یک روز بعد از کناره‌گیری بن والاس، وزیر دفاع کنونی بریتانیا و یکی از مدعیان اصلی جانشینی بوریس جانسون اعلام شد. والاس یکی از محبوب‌ترین چهره‌های حزب محافظه‌کار و یکی از محتمل‌ترین گزینه‌ها برای رهبری و نخست‌وزیری بریتانیا به‌شمار می‌رفت.
ریشی سوناک
وزیر دارایی سابق انگلیس با استعفا از کابینه بوریس جانسون، زمینه فشار برای برکناری او از قدرت را فراهم کرد. سوناک که یک روز پس از استعفای جانسون تمایل خود را برای شرکت در انتخابات اعلام کرد، قول داده اعتماد رای‌دهندگان را پس از یک دوره نخست‌وزیری پرآشوب بازسازی کند. او در یک ویدئوی پرزرق و برق که در آن تاریخچه خانوادگی خود را بیان می‌کند، گفت: «کشور ما با چالش‌های بزرگی که در واقع جدی‌ترین چالش‌های یک نسل به شمار می‌رود روبه‌رو است. تصمیم‌هایی را که ما امروز می‌گیریم، بستر تصمیمات نسل آینده را فراهم می‌کند.» سوناک پس از استعفای ساجد جاوید از وزارت دارایی، در سال ۲۰۲۰ به این سمت منصوب شد. او طرفدار برگزیت است و از یک خانواده مرفه هندی است.
تام توگندهات
رییس کمیته پارلمانی امور خارجی، تمایل خود را برای شرکت در انتخابات اعلام کرده است. توگندهات، یک سرباز کهنه‌کار انگلیسی با رگه‌هایی ضدایرانی و طرفدار گروهک تروریستی منافقین برخوردار است. این قانونگذار انگلیسی همچنین منتقد راهبرد دولت در بحران افغانستان و یک چهره محتمل برای هدایت جریان دست راستی موسوم به «یک ملت» است.
توگندهات با انتشار مقاله‌ای در روزنامه دیلی تلگراف، نامزدی خود را برای شرکت در انتخابات اعلام کرد و نوشت: «من قبلا در ارتش خدمت کرده‌ام و اکنون در پارلمان هستم. امیدوارم که به عنوان نخست‌وزیر به خدمت برای مردم ادامه دهم.» توگندهات از چهره‌های مخالف برگزیت هم به شمار می‌رود اما، هم در دوره ترزا می ‌و هم در زمان بوریس جانسون به مسائل برگزیت رای داد. او با محدودیت‌های سختگیرانه در دوران کرونا مخالف بود.
کمی بیدنوش
معاون پیشین نخست‌وزیر در امور زنان و برابری، چهره‌ای کمتر شناخته‌شده در فضای افکار عمومی انگلیس است. او روز جمعه به نشریه تایمز گفت که اندازه دولت را کاهش خواهد داد تا روی مسائل ضروری متمرکز شود. وی گفت که از سیاست کاهش مالیات‌ها برای تقویت رشد و بهره‌وری، همراه با انضباط شدید در هزینه‌ها حمایت می‌کند.
سوئلا بریورمن
هنگامی که خانم بریورمن، در بحبوحه موج استعفاها از مقام دادستان کل کشور کناره‌گیری کرد، این انتظار می‌رفت که برای تصاحب قدرت خیز برداشته است. او در توئیتی نوشت: «من مدیون این کشور هستم و افتخار می‌کنم که به عنوان نخست‌وزیر خدمت کنم.» بریورمن همچنین با انتشار یادداشتی برای روزنامه دیلی اکسپرس نوشت که قصد دارد تا برای کنترل تورم، مالیات‌ها را کاهش دهد.
لیز تراس
وزیر امور خارجه انگلیس مدت‌هاست به عنوان جانشین بالقوه جانسون معرفی می‌شود و نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که در میان اعضای حزب محافظه‌کار محبوبیت دارد. او از سال ۲۰۱۰ نماینده مجلس بوده و بلافاصله پس از ورود به پارلمان شروع به بالا رفتن از نردبان وزارتخانه‌ها کرد. تراس طولانی‌ترین عضو کابینه است که در دوران صدارت دیوید کامرون، ترزا می ‌و بوریس جانسون سمت‌هایی را داشته است.
نشریه تایمز کریسمس سال گذشته در یادداشتی لیز تراس را بانوی آهنین جدید حزب محافظه‌کار معرفی کرد. بانوی آهنین لقبی است که مارگارت تاچر نخست‌وزیر اسبق انگلیس یدک می‌کشید. اگر تراس برای شرکت در انتخابات شرکت کند بدیهی است که این لقب (بانوی آهنین) می‌تواند به محبوبیت او کمک کند.
ساجد جاوید
وزیر سابق بهداشت انگلیس و کسی که استعفای همزمان او و سوناک زلزله به جان کابینه انداخت و جانسون را وادار به کناره‌گیری از قدرت کرد. او تاکنون برای شرکت در انتخابات رسما اظهارنظر نکرده اما منابع نزدیک به او می‌گویند که به طور جدی قصد شرکت دارد. او تقریبا در همه سمت‌های ارشد کابینه بوده است؛ اخیرا وزیر بهداشت بود، اما به عنوان وزیر دارایی، کشور، مسکن، بازرگانی و وزیر خدمت کرده است. این سیاستمدار انگلیسی در سال ۲۰۲۰ از مقام وزارت دارایی استعفا داد اما پارسال به دعوت جانسون و در میانه همه‌گیری کرونا، جانشین وزیر بهداشت شد. جاوید در انتخابات درونی حزب محافظه‌کار در سال ۲۰۱۹ شرکت کرد اما نتوانست حمایت کافی برای دور دوم نهایی را کسب کند. مخالفت او با خروج انگلیس از اتحادیه اروپا یکی از عواملی است که مانع از رسیدن او به مقام نخست‌وزیری محسوب می‌شود. بر اساس این گزارش، پریتی پتل وزیر کشور، ناظم زهاوی وزیر جدید دارایی، پنی موردانت وزیر اسبق دفاع و گرنت شپس وزیر حمل‌و‌نقل از دیگر افرادی هستند که نامشان برای تصاحب رهبری حزب محافظه‌کار مطرح است.