اتوبوس‌های مرگ

مجموع جان‌باختگان دو حادثه «واژگونی اتوبوس خبرنگاران محیط‌زیست» و «تصادف اتوبوس سربازان» که به فاصله کمتر از ۲۴ ساعت از یکدیگر در تاریخ دوم و سوم تیرماه امسال رخ داد از مجموع قربانیان حوادث مرتبط با اتوبوس در تیرماه سال ۹۹ بیشتر است. موضوعی که نشان می‌دهد حوادث اتوبوس‌ها در حال افزایش است و مسوولان مربوطه البته چندان نگران این موضوع به نظر نمی‌رسند.
اوایل تیرماه سال۱۴۰۰ بود که سازمان محیط‌زیست از خبرنگاران این حوزه برای پوشش خبری و بازدید از اقدامات ستاد احیای دریاچه ارومیه دعوت کرد و در پی آن حدود ۲۰ خبرنگار به میزبانی این سازمان روز دوم تیر راهی استان آذربایجان غربی شدند.
ساعاتی از شروع این ماموریت نگذشته بود که اتوبوس غیراستانداری که سازمان محیط‌زیست به دلیل رایگان‌بودن از کارخانه سیمان در اختیار گرفته بود، دچار حادثه شد و به دلیل آنچه که پلیس نقص در سیستم ترمز اعلام کرد از مسیر خارج و واژگون شد. دراین حادثه مهشاد کریمی خبرنگار ۲۵ ساله ایسنا و ریحانه یاسینی خبرنگار ۲۷ ساله ایرنا جان خود را از دست دادند.
ساعتی از این حادثه نگذشته بود و در حالی که جامعه خبری در شوک از دست دادن دو خبرنگار جوان بود، خبر آمد که اتوبوس حامل سربازمعلم‌ها که از استان سیستان و بلوچستان راهی شیراز بودند، روبه‌روی پمپ‌بنزین دهشیر استان یزد دچار نقص فنی ترمز شده و با یک تریلی در لاین مقابل برخورد کرده است. در این حادثه دست‌کم پنج سرباز جان خود را از دست دادند.
مرگ ۹۹ نفر در حوادث مرتبط با اتوبوس
در سال ۹۹
وقوع دو حادثه تصادف اتوبوس در کمتر از ۲۴ ساعت با دست‌کم هفت قربانی در محل حادثه این نگرانی را ایجاد کرده که تصادفات مرتبط با اتوبوس‌ها در حال افزایش است. موضوعی که البته یک مقام مسوول در پیگیری‌های ایسنا آن را تایید نکرد و معتقد است که چون خبرنگاران همکاران خود را از دست داده‌اند، نسبت به این موضوع حساسیت بیشتری دارند. در حالی که آمارهای رسمی روایت دیگری دارند.
اما برابر آمارهایی که پزشکی قانونی در اختیار ایسنا قرار داده، در سال ۹۹ مجموعا ۹۴ نفر در تصادفات و حوادث مرتبط با اتوبوس جان خود را از دست داده‌اند که بیشتر آن با ۱۶ مورد فوتی مربوط به اسفند ۹۹ و کمترین آن با سه مورد فوتی مربوط به فروردین آن سال است.
ماه‌های اردیبهشت نیز ۱۴ مورد، خرداد و تیر هر کدام چهار مورد، مرداد شش مورد، شهریور ۱۲ مورد، مهر پنج مورد، آبان و آذر هرکدام ۹ مورد، دی پنج مورد و بهمن نیز هفت مورد از مجموع فوتی‌های این حوادث را به خود اختصاص داده‌اند.
قربانیان اتوبوس در یک روز تیر۱۴۰۰ بیشتر از قربانیان تیر ۹۹
با مقایسه مجموع چهار مورد فوتی طی ۳۱ روز از تیرماه سال ۱۳۹۹ و هفت مورد فوتی تنها در عرض ۲۴ ساعت از هفته اول تیرماه سال ۱۴۰۰، ناگفته پیداست که قربانیان حوادث اتوبوس افزایش یافته و معلوم نیست که با پایان تیرماه و بررسی آمار نهایی پزشکی قانونی از جان‌باختگان حوادث مرتبط با اتوبوس در تیرماه امسال، چند نفر دیگر به این آمار اضافه خواهد شد.
سهم استان‌ها از قربانیان حوادث مرتبط با اتوبوس در سال ۱۳۹۹ نیز نشان می‌دهد که بیشترین تعداد با ۱۶ مورد فوتی مربوط به تصادفات رخ داده در استان اصفهان است و پس از آن خراسان‌جنوبی و استان البرز با ۱۳ و ۱۱ مورد فوتی در رتبه بعدی قرار دارند.
آذربایجان‌شرقی با هشت مورد، تهران با چهار مورد، چهارمحال‌و‌بختیاری با دو مورد، خراسان‌رضوی با دو مورد، خراسان‌شمالی و زنجان هرکدام با یک مورد، سمنان با سه مورد، فارس با چهارمورد، قزوین با یک مورد، قم با دو مورد، کردستان و کرمانشاه هرکدام با یک مورد، کرمان با شش مورد، گیلان با یک مورد، لرستان با پنج مورد، مازندران و مرکزی هرکدام با دو مورد، هرمزگان با هفت مورد و یزد نیز با یک مورد سهم‌های دیگری از قربانیان ناشی از تصادفات رخ داده در این استان‌ها را به خود اختصاص داده‌اند.
در سال ۹۹ در استان‌های آذربایجان‌غربی، اردبیل، ایلام، بوشهر،خوزستان، سیستان‌وبلوچستان، کهگیلویه‌وبویراحمد، گلستان و همدان هیچ حادثه مرگبار مرتبط با اتوبوس‌ها رخ نداده است.
روند سینوسی قربانیان تصادفات
مرتبط با اتوبوس در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۰
بررسی آمار رسمی پزشکی قانونی در فروردین و اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۰ نیز نشان می‌دهد که به ترتیب هشت و شش نفر در فروردین و اردیبهشت‌ماه امسال در تصادفات مرتبط با اتوبوس جان خود را از دست داده‌اند.
آماری که در مقایسه با فروردین‌ سال ۹۹ افزایش و در مقایسه با اردیبهشت سال ۹۹ روندی کاهشی داشته و نشان‌دهنده وضعیت بدون ثبات و سینوسی در آمار جانباختگان تصادفات مرتبط با اتوبوس‌هاست.
همچنین در دوماهه ابتدایی امسال استان اصفهان همچنان با چهار مورد فوتی در رتبه نخست قرار دارد و پس از آن استان‌های تهران، هرمزگان و سیستان‌و‌بلوچستان هرکدام با دو مورد، و کرمان، قم، فارس و چهارمحال‌وبختیاری نیز هر کدام با یک مورد در رتبه‌های بعدی قرار دارند.
باید دید روند کاهشی در تصادفات در دوره کرونا که پلیس راهور و دیگر دستگاه‌های مرتبط در حوزه حمل‌ونقل آن را به عملکردشان در سال ۹۹ نسبت می‌دادند با کاهش فراگیری کرونا در کشور ادامه خواهد داشت یا روند افزایشی تصادفات در سال ۱۴۰۰ ادامه خواهد داشت.