اثر تحریم‌ و توافق بر بازار سرمایه

سنا- بیش از یک ماه از روند اصلاحی بازار سهام می‌گذرد؛ اتفاقی که به زعم کارشناسان بیش از هر چیز تحت‌‌تاثیر مولفه‌های اقتصاد کلان مانند نوسانات نرخ ارز قرار دارد. یک اقتصاددان در تشریح مولفه‌های اقتصادی و تاثیر آنها در اصلاح اخیر بازارسرمایه گفت: اقتصاد هر کشوری متاثر از مجموعه عوامل اقتصادی و غیراقتصادی است، اما در شرایط فعلی و با توجه به موضوعاتی چون تحریم‌ها، توافقات بین ایران و عربستان، برجام و خروج از آن، متغیرهای اقتصادی به‌خصوص متغیرهای سیاسی نقش بیشتری در اقتصاد ما داشته؛ به این معنی که کارایی متغیرهای اقتصادی صرف، طی این دوره به حداقل رسیده است. مرتضی افقه، افزود: به همین دلیل در دهه هشتاد، اغلب سیاست‌های پولی و مالی، به رغم اقدامات و وعده‌های بانک مرکزی در خصوص کاهش نرخ ارز، با تاثیر از تحولات اقتصاد سیاسی یاد شده‌، پیش می‌رفت و به دنبال آن، دیگر شاخص‌ها در بازارهای مالی مانند بازارسرمایه نیز روند خود را با پیروی از آن در پیش می‌گرفتند. وی تصریح کرد: براین اساس و بنابر تجربه موجود در سال‌های ۹۶ و ۹۸ در حوزه اقتصاد، متغیر فعال در ذهن کارگزاران اقتصادی (نه‌تنها سرمایه‌گذاران بلکه مصرف‌کنندگان عادی)، حول محور موضوع «تحریم» می‌چرخد؛ زیرا بعد از آن دریافتند هر اقدامی که سبب شود به سمت حل مشکل تحریم پیش رویم، بر فضای اقتصادی (حتی قیمت کالاها) تاثیر مستقیم دارد. این کارشناس اقتصادی گفت: بنابراین متغیر فعال در حوزه اقتصادی تا امروز بیشتر متغیر سیاسی بوده و محوریت آن هم به تحریم‌ها ارتباط دارد. براین اساس در این خصوص هر اقدام و یا حرفی از طرف مسوولان داخلی و یا خارجی، بلافاصله روی نرخ ارز و به تبع آن بر بازار تاثیر مستقیم می‌گذارد. افقه ادامه داد: با توجه به این موضوعات و با توجه به تنش‌های اقتصادی طی چند سال اخیر، دولت جدید هم نمی‌توانست جامعه را بیش از این زیر فشار اقتصادی نگه دارد. در این شرایط وقتی اعلام شد که ما به مذاکره برمی‌گردیم، بلافاصله نرخ ارز، واکنش نشان داد و کاهشی شد. او با اشاره به توافقات ایران و عربستان گفت: به نظر می‌رسد در این خصوص نیز سیاست این است که تنش‌ها به حداقل برسد تا مشکلات اقتصادی داخلی حل شود. این استاد دانشگاه توضیح داد: جدای از موضوعات سیاسی، همین که به سمت آرامش در روابط سیاسی پیش رویم، تاثیر آن را می‌توانیم در متغیرهای اقتصادی به خوبی مشاهده کنیم که این خود پیشرفت خوبی است؛ اما در نظر داشته باشید که بخش وسیعی از مشکلات اقتصادی، داخلی هستند. افقه گفت: ناکارآمدی برخی مدیران و تصمیم‌سازان و بوروکراسی‌های موجود، فضای ضد تولید و توسعه‌ای ایجاد کرده است؛ همین موضوع به آسیب پذیری اقتصاد منجر شده است که به سبب آن هر تحریمی اقتصاد را به ورطه شکست می‌کشاند. وی در پایان اظهار کرد: اگر به دنبال گشایش اصلی در بازارهای اقتصادی و مالی مانند بازارسرمایه باشیم تا به ثبات نسبتا پایداری در این خصوص برسیم، ضروری است اصلاحات اساسی در حوزه نظام مدیریتی و تغییر نگاه در نوع تصمیم‌گیری‌ها و تصمیم‌سازی‌های اقتصادی را در پیش بگیریم.