احداث شهرک‌های نیروگاهی؛ راهکاری برای تامین انرژی صنایع

رییس انجمن تولید‌کنندگان فولاد با بیان اینکه از ۴۵میلیون تن ظرفیت ۳۲میلیون تن تولید واقعی داریم، گفت: با توجه به محدودیت انرژی به نظر می‌رسد احداث شهرک‌های نیروگاهی با سرمایه بخش خصوصی راهکار خوبی باشد.
براساس جدیدترین گزارشات منتشرشده از سوی انجمن جهانی فولاد در نخستین ماه سال ۲۰۲۴ میلادی (ژانویه) ۱۴۸ میلیون و ۱۰۰ هزار تن فولاد در جهان تولید شد که این حجم از تولید نسبت به ژانویه سال گذشته ۶/۱ درصد کاهش داشت.
از سوی دیگر، داده‌های آماری منتشرشده از سوی این انجمن نشان می‌دهد که میزان تولید فولاد ایران در ماه ژانویه جاری ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار تن و ۳/۳۹ درصد بیش‌تر از مدت مشابه سال ۲۰۲۳ بود. به این ترتیب جایگاه ایران در ژانویه سال ۲۰۲۴ میلادی از دهمین تولیدکننده بزرگ فولاد جهان به نهمین تولیدکننده بزرگ ارتقا یافت.
این در شرایطی است که تحلیلگران یکی از مهم‌ترین چالش‌های این صنعت را بحث تامین انرژی می‌دانند و معتقدند محدودیت‌های موجود در این حوزه موجب کاهش تولید‌ها می‌شود. با وجود این، فرشاد مقیمی معاون وزیر صمت اخیرا اعلام کرده است که با توجه به اینکه امروز مسائل مختلفی از جمله ناترازی‌ها در بحث انرژی داریم، باید با نوسازی صنایع میزان سهم انرژی در صنعت را به حداقل برسانیم، به‌‌خصوص اینکه کاهش مصرف انرژی تاثیر زیادی در کاهش آلاینده‌کننده‌ها می‌تواند داشته باشد.
مقیمی گفت: در بحث تامین انرژی تاکید بر این است که شرایط سرمایه‌گذاری توسط بخش خصوصی مهیا شود، لذا روی شهرک‌های نیروگاهی متمرکز شده‌ایم و زیرساخت‌های احداث و راه‌اندازی شهرک‌های نیروگاهی آماده است. با وجود این در خصوص تامین انرژی توسط خود صنایع و بخش خصوصی نقطه‌نظرات بسیاری وجود دارد و در مورد نحوه عملیاتی ساختن آن نظرات متفاوتی وجود دارد.
با توجه به روند افزایش مصرف انرژی ناترازی‌ها بیشتر می‌شود
بهرام سبحانی رییس انجمن تولید‌کنندگان فولاد در این خصوص و اینکه روی تاسیس شهرک‌های نیروگاهی تاکید می‌شود، گفت: به هر حال یک ناترازی در کشور هست که باید جبران شود؛ برای جبران هم متولی امر وزارت نیرو است و باید کسری‌ها را مشخص کند و برنامه داشته باشد.
سبحانی افزود: با توجه به روند افزایش مصرف، این ناترازی بیشتر هم می‌شود و برنامه جبرانی می‌خواهد که سالی چقدر نیروگاه و ظرفیت جدید اضافه کنند. برای این موارد وزارت نیرو باید برنامه‌ریزی کند، اما در حوزه سرمایه‌گذاری خود بخش خصوصی هم می‌تواند باشد و الزامی نسبت به اینکه حتما بودجه بخش دولتی صرف شود، نیست. منتها جنبه اجبار اینکه حتما توسط خود بخش خصوصی انجام شود یک بحث دیگر است و بر فرض بگویند یک صنعتی که برق می‌خواهد خودش نیروگاه بزند اگر این به صورت یک قانون بشود، یعنی هر صنعتی کنار خود یک نیروگاه هم بزند! در این صورت چقدر نیروگاه‌های پراکنده با طرفیت‌های مختلف راه‌اندازی می‌شود. ضمن اینکه آیا این اقدام اصلا اقتصادی هست یا نیست، سوخت‌رسانی به این نیروگاه‌ها و غیره چگونه خواهد بود.
رییس انجمن تولید‌کنندگان فولاد ایران ادامه داد: با وجود این، اینکه شهرک نیروگاهی بزنند یا مجموعه نیروگاهی را در جاهایی که توجیه دارد کنار خود وزارت نیرو جانمایی کنند و سرمایه بخش خصوصی باشد، طبیعتا یک راهکار است.
آمار دقیقی از کاهش تولید به دلیل محدودیت انرژی فعلا نداریم سبحانی در پاسخ به این سوال که در سال جاری محدودیت‌های تامین انرژی چقدر موجب کاهش تولید این صنعت شده است، گفت: هنوز آمار دقیقی نداریم چون برخی جاها محدودیت کمتر دارند و برخی دیگر نیز محدودیت‌ها بیشتر است. به عبارت دیگر می‌توان گفت به کارخانه‌های مختلف محدودیت‌های متفاوت داده‌اند، لذا آمارهای کاهش تولید در جاهای مختلف نیز متفاوت خواهد بود.
او در خصوص وضعیت صنعت فولاد در سال جاری نیز اظهار کرد: مطمئنا صنعت فولاد اگر با ظرفیت‌هایی که برای آن طراحی شده کار کند طبیعتا زیان‌ده نیست، منتها مشکل همین است که یا به دلیل کمبود گاز یا به دلیل تخصیص برق از تمام ظرفیت این صنعت بهره‌برداری نمی‌شود، این در حالی است که هزینه‌های جاری برای کل ظرفیت انجام می‌شود.
وی ادامه داد: در واقع مساله اینجاست که اگر دو، سه ماه به دلیل قطعی برق یا گاز تعطیل شود، نیروی انسانی را که نمی‌توان اخراج کرد و باید حقوق‌ها پرداخته شوند، لذا هزینه روی کل هزینه‌ها تولید کارخانه سرشکن می‌شود و ممکن است حاشیه سود را پایین بیاورد و ممکن است یک جاهایی حتی منفی هم بشود، اما اگر براساس ظرفیتی که در کارخانه طراحی می‌شود و نیز ساخت کارخانجات کار کنند، فی‌نفسه زیان‌ده نیست مگر اینکه با این شرایط زیان‌دهش بکنند.
رییس انجمن تولید‌کنندگان فولاد ایران همچنین در پاسخ به این سوال که کل ظرفیت صنعت چقدر است و از چند درصد این ظرفیت استفاده می‌شود، گفت: همان‌طور که می‌دانید در صنعت فولاد بالغ بر ۴۵ میلیون تن ظرفیت تولید داریم، اما ۳۲ میلیون تن تولید واقعی است.
وی در خصوص واردات ورق فولادی اظهار کرد: ورق وارد می‌شود، اما هم مقدار کم است و هم از نوع ورق‌هایی است که در داخل یا تولید نمی‌شود یا به اندازه کافی
تولید نمی‌شود.