احیای کامل دریاچه ارومیه امکان‌پذیر نیست

ایسنا- عضو هیات علمی دانشگاه ارومیه گفت: احیای کامل دریاچه ارومیه امکان‌پذیر نیست.
پروفسور ناصر آق ضمن اشاره به عوامل مختلف خشکی دریاچه ارومیه گفت: تغییر اقلیم‌، گرم شدن هوا، کاهش بارش‌ها و مصرف بی‌رویه آب در بخش کشاورزی از علل اصلی خشکی دریاچه ارومیه است.
وی با بیان اینکه احیای کامل دریاچه ارومیه با توجه به شرایط اقلیمی و کمبود آب در حوضه امکان‌پذیر نیست، ادامه داد: تنها می‌توان نصف بخش شمالی و نصف بخش جنوبی دریاچه را در دو فاز احیا کرد، چرا که به دلیل وسعت بالای دریاچه و نبود آب کافی اگر بخواهیم کل دریاچه را احیا کنیم آب ورودی در سطحی وسیع پخش و تبخیر شده و عملا نتیجه‌ای برای دریاچه نخواهد داشت.
رییس انجمن آبزی‌پروری ایران گفت: با توجه به گرم شدن هوا شدت تبخیر دریاچه ارومیه بالاست و هرساله حدود یک متر از آب دریاچه تبخیر می‌شود لذا تنها راهکار احیای دریاچه بخشی از دریاچه است. البته اگر در آینده پتانسیل تولید آب در حوضه افزایش یابد قطعا کل دریاچه خود به خود احیا خواهد شد.
وی با بیان اینکه در بین اذهان عمومی دائما دریاچه وان ترکیه و دریاچه ارومیه مقایسه می‌شوند نیز افزود: این دو دریاچه از نظر عمق و حتی شرایط اقلیمی قابل مقایسه نیستند، چرا که حداکثر عمق دریاچه وان ۴۵۰ متر است در حالی‌که حداکثر عمق دریاچه ارومیه در پرآب‌ترین زمان ۱۴ متر بود. همچنین میزان بارش‌ها به‌خصوص بارش برف در منطقه وان بسیار بیشتر از میزان بارش‌های سالانه در حوضه آبریز دریاچه ارومیه است لذا مقایسه این دو دریاچه و اینکه چرا دریاچه وان همزمان با دریاچه ارومیه خشک نشده بی‌معنی است.
احداث میانگذر روی دریاچه هیچ تاثیری در خشک شدن این نگین آبی ندارد
این عضو هیات علمی دانشگاه ارومیه با بیان اینکه احداث میانگذر روی دریاچه هیچ تاثیری در خشک شدن این نگین آبی ندارد، گفت: هیچ مستندات علمی در این خصوص وجود ندارد که بگویند احداث میانگذر عامل خشکی دریاچه است چون میانگذر دریاچه مانع ورود آب به دریاچه نبوده و نیست درحالی که دریاچه از بی‌آبی در حال خشکیدن است.
وی همچنین در خصوص تاثیر سدهای استان در خشکی دریاچه نیز گفت: حجم آب کل سدهای احداثی براساس اعلام آب منطقه‌ای کمتر از نصف حجم آبی است که سالانه وارد دریاچه می‌شد. لذا حتی تخلیه کل ذخیره پشت هم نمی‌تواند کمک زیادی به دریاچه بکند ولی این کار زندگی میلیون‌ها کشاورز را تحت تاثیر قرار خواهد داد. رهاسازی بخشی از مخازن پشت سدها و حفظ جریان زیست‌محیطی رودخانه‌ها به طرف دریاچه ارومیه کاملا ضروری است.
پروفسور آق توسعه بی‌رویه کشاورزی در منطقه و مصرف چند برابری آب را از علل اصلی خشکی دریاچه دانست و اظهار کرد: کشاورزی طی چند سال گذشته در این منطقه به شکل بی‌رویه‌ای رشد داشته و مردم با اقدام به کشت محصولات پرآب‌بر همچنین حفر بی‌رویه چاه‌ زمینه را برای خشکی دریاچه مستعد کردند.
وی با اشاره به راهکارهای اصلی مطرح شده در کنفرانس بین‌المللی سال ۹۲ در خصوص نجات دریاچه ارومیه نیز گفت: خرید آب از کشاورزان دارای اراضی کم‌بازده و مکانیزه کردن سیستم آبیاری باغات و کاهش بهره‌برداری صنعتی از باغات سیب به مدت دو الی سه سال می‌تواند سالانه حدود دو میلیارد مترمکعب آب بیشتر وارد دریاچه بکند تا دریاچه جانب بگیرد سایر اقدامات به بهره‌برداری برسند.
اخبار برداشت لیتیم از دریاچه و تبدیل دریاچه به معدن عقلانی نیست
آق با اشاره به اخبار برداشت لیتیم از دریاچه و تبدیل دریاچه به معدن را غیرعقلانی دانست و گفت: میزان لیتیم موجود در دریاچه آنقدر نیست که بخواهند به خاطر آن کل دریاچه را خشک کنند از طرفی برای برداشت ماده معدنی و املاح نیاز نیست که کل دریاچه خشک شود تا برداشت صورت گیرد. این اخبار تنها با هدف تشویش اذهان عمومی در جامعه نشر داده می‌شود و غیرعقلانی است.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه اجرای طرح نکاشت، مکانیزاسیون و کاهش مصرف در باغات، رهاسازی آب از سدها و تکمیل پروژه انتقال آب‌زا می‌تواند زمینه ورود ۳ میلیارد مترمکعب آب به دریاچه را فراهم کنند، گفت: احیای دریاچه ارومیه مشارکت همه‌جانبه مردم را می‌طلبد، چرا که اگر مردم در مصرف آب کشاورزی صرفه‌جویی نکنند تنها با رهاسازی آب به دریاچه این عملیات احیا نتیجه‌بخش نخواهد بود.