10 - 03 - 2021
ارزشگذاری، پاشنه آشیل ورود استارتآپها به بورس
یک تحلیلگر کسبوکارهای اینترنتی درباره حضور استارتآپها در بورس گفت: استارتآپهای ما ادبیات بازار سرمایه را بلد نیستند و تا زمانی که سازمان بورس، قوانین خود را برای استارتآپها شفاف و داراییهای نامشهود را هم ارزشمند تلقی نکند و استارتآپها با قوانین سازمان بورس کنار نیایند و حداقلها را رعایت نکنند، این بازی دوسر باخت خواهد بود. قاسم واحدی با اشاره به موضوع حضور استارتآپها در بورس اظهار کرد: مردادماه سال جاری این خبر داغ سرتیتر خبرهای بازار سرمایه شد که دو استارتآپ قرار است وارد بازار بورس شوند اما این اتفاق رخ نداد، حتی وزیر اقتصاد هم خبر داده بود که پنج استارتآپ تا پایان سال به بازار بورس میآیند اما این طور نشد. سوال این است که چرا ورود انقلابی استارتآپها به بازار سرمایه رخ نداد؟ برای رسیدن به جواب این سوال میتوان به سه عنصر مهم اشاره کرد: ارزشگذاری، شفافیت و مدل حکمرانی.
تفاوت روشهای ارزشگذاری
واحدی در گفتوگو با ایسنا ضمن بیان اینکه ارزشگذاری پاشنه آشیل ورود استارتآپها به بورس است، گفت: نکته دوم این است که روش ارزشگذاری شرکتها برای بورس کاملا متفاوت از ارزشگذاری استارتآپهاست یعنی ما وقتی در استارتآپها ارزشگذاری میکنیم، به داراییهای نامشهود مثل دیتا و کاربر اشاره میکنیم اما شرکت بورس داراییهای مشهود مثل املاک را به عنوان دارایی تلقی میکند. در حقیقت در مورد استارتآپها باید گفت در اشل بازار سرمایه ارزیابیهای کیفی و داراییهای نامشهود تبدیل به ارقام نمیشوند و این مساله ورود آنها به بورس را دچار مشکل کرده است. این تحلیلگر کسبوکارهای اینترنتی ادامه داد: مهمترین مشکل یک مجمع استارتآپی صورتحسابهای مالی، بیمه و مالیاتی (مالیات بر درآمد، ارزشافزوده و مالیاتهای پایان سال) است. شاید یکی از دلایلی که استارتآپها را برای ورود به بازار بورس مشتاق کرده مزایایی نظیر تامین مالی است اما بحث شفافیت بسیار عمدهتر و البته مهمتر است. طبیعتا بورس از شرکتهای استارتآپی توقع دارد عملیات حسابداری، اعداد و ارقام و ارزشگذاری خود را شفاف کنند. نکته بعدی اینکه ورود به بورس ۵ تا ۱۰ درصد تخفیف مالیاتی تشویقی را به همراه دارد و قاعدتا این موضوع نیز جذابیتهای خاص خود را دارد.
آیا شفافیت نیاز به بازتعریف دارد
واحدی با بیان اینکه نخستین عامل اختلاف نهاد دولتی با اصحاب استارتآپ به صورتهای مالی و حسابداری این استارتآپها برمیگردد، افزود: این شاید ضعفی باشد که به مدل سهامداری و حاکمیت شرکتهای سنتی میشود که باعث شده این استارتآپها از بورس دور شوند. از سمت دیگر ابهام در زمان ورود به بازار نیز برای استارتآپها یک عامل حیاتی است. به گفته مدیرعامل فرابورس، ۲۶۰ شرکت دانشبنیان به معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری درخواست خود را ارائه دادند تا وارد بازار بورس شوند، اما ورود این شرکتها با فرآیندهای ارزیابی مصوب شده و ورود سالانه ۲۰ شرکت به بازار بورس، ۱۳ سال طول خواهد کشید. بنابراین پاسخ به این سوال حیاتی است که چه زمانی موانع ورود به بازار سرمایه کمتر خواهد شد. وی همچنین خاطرنشان کرد: در انتها نیاز به تابلوی جدید احساس میشد زیرا در تابلوهای موجود هر شرکت باید دارای قدمت، سه سال سوددهی و حجم سرمایه مشخص باشد که معمولا SMEها و استارتآپها این شرایط را نداشتند که با تمهیدات قانونی این موضوع برطرف ولی اجرایی نشده است.
ابهام در مدل حکمرانی
این تحلیلگر کسبوکارهای اینترنتی با بیان اینکه اولویت اصلی استارتآپ یا ویژگی اصلی نهفته در ذاتش در یک کلمه مقیاسپذیری است نه سودآوری آن هم در کوتاهمدت افزود: از سوی دیگر تمرکز یک استارتآپ روی افزایش تعداد کاربرانش شامل خدماتگیرندگان و خدماتدهندگان است و تمرکز بر رشد در حالی است که در بازار سرمایه بیشتر به افزایش سود و فروش روی خوش نشان داده و این موضوع وقتی بیشتر بزرگ میشود که به فضای پس از ورود فکر کنیم و تغییراتی که باید در ذهن مدیران یک استارتآپ رخ دهد تا مدل ذهنی به مدل سنتی بازار تغییر کند و این موضوعات مانع جدی و یک مقاومت از سمت استارتآپها برای ورود به بازار سرمایه است. واحدی ادامه داد: مساله دیگر اینکه ما نمیتوانیم با ساختار موجود به دنبال این باشیم که استارتآپها را طوری سازماندهی کنیم که همسو با سیاستهای سازمان بورس باشند. به عبارت دیگر میتوانیم بگوییم استارتآپهای ما هم ادبیات بازار سرمایه را بلد نیستند. همچنین تا زمانی که سازمان بورس، قوانین خود را برای استارتآپها شفاف و داراییهای نامشهود را هم ارزشمند تلقی نکند و تا زمانی که استارتآپها با قوانین سازمان بورس کنار نیایند و حداقلها را رعایت نکنند، این بازی دو سر باخت خواهد بود. وی بیان کرد: موضوع دیگری که برای سازمان بورس اهمیت دارد این است که استارتآپها برای سرمایهای که از طریق بازار سرمایه جذب میکنند، چه برنامهای دارند. یعنی اگر سهامداران بزرگ یک استارتآپ پس از عرضه سهام خود، پول نقد را از بازار خارج کنند اما دوباره سرمایهگذاری نکنند و به قولی اگزیت کنند، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ پس مادامی که تفکر و مدل حکمرانی مدون نشده باشد و برای رفع چالشها راهحل قطعی و نهایی در نظر گرفته نشود، نمیتوانیم خوشبین به حضور استارتآپها در بازار سرمایه باشیم.
نوسانات بورس
این تحلیلگر کسبوکارهای اینترنتی با اشاره به نوسانات بورس گفت: اگر اوایل تابستان ۹۹ چنین مباحثی بسیار داغ بود احتمالا به مدد رشد شاخص و اثر واکنشی به آن بوده و خیلی از شرکتها تمایل داشتند که وارد بازار بورس شوند، اما با نوسانات و شاخص فعلی بورس، آیا هنوز علاقهمندی به شدت سابق است؟ ورود استارتآپها به بازار سرمایه دیر یا زود اتفاق خواهد افتاد و استارتآپها به زودی به عنوان یک پدیده برهمزننده خود را در این بازار تثبیت خواهند کرد، ولی زمان مساله مهمی در افزایش انگیزه نسل جوانتر و میراثداران نسل چهارم انقلاب صنعتی برای ساخت آیندهای بهتر یا پاک کردن صورت مساله و مهاجرت خواهد بود.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد