از ابزار گران‌قیمت برای انجام کارهای بیهوده استفاده می‌شود

یک کارشناس حوزه حمل‌و‌نقل در گفت‌و‌گو با «جهان‌صنعت» گفت: اتفاقات اخیر در حوزه ریلی در فصل زمستان در دو بخش قابل بررسی هستند؛ بخشی از این موضوع شامل علل بروز موضوع این مشکل است. بخش دیگر در خصوص انجام یا عدم انجام حمل‌ونقل مسافری در بخش ریلی است.
محمدجواد شاهجویی ادامه داد: با توجه به ویژگی‌های جغرافیایی و حمل‌ونقلی موجود در کشورمان اساسا نباید از حمل‌ونقل مسافر از طریق ریل استفاده شود. در دنیا حمل‌ونقل مسافر توسط ریل بر طبق دو الگو انجام می‌شود. یکی از این الگوها مسافران حومه‌ای هستند. یعنی اگر میانگین مسافت سفرهای ریلی را در خطوط معمولی دیزل در دنیا بررسی کنیم، به صورت میانگین ۹۵ کیلومتر است. این در حالی است که این عدد در ایران نزدیک به ۶۰۰ کیلومتر است. وقتی در مدتی طولانی از قطار و خط دیزل معمولی برای حمل مسافر استفاده شود، اتفاقاتی نظیر یخ‌زدگی، آتش‌سوزی و ضعف ایمنی‌هایی که گاه اتفاق می‌افتد، اجتناب‌ناپذیر است. او اضافه کرد: قطار ترنست اساسا برای مسافت‌های دوساعته طراحی شده است، نه برای مسافت ۱۰ ساعته تهران- مشهد
شاهجویی همچنین گفت: الگوی دوم این است که بخواهیم برای حمل‌ونقل مسافر در مسافت‌های طولانی استفاده کنیم. در اینجا وارد بحث قطار سریع‌السیر می‌شویم. در حال حاضر در دنیا از قطارهای سریع‌السیر استفاده می‌شود. کشورهای پیشرفته‌ای مثل ژاپن، فرانسه و چین حمل‌ونقل ریلی مسافری را با سرعت‌های بالا انجام می‌دهند. این سیستم از حمل‌ونقل ریلی از لحاظ سرعت، هزینه و سایر مسائل قابلیت مقایسه با هواپیما را دارد.
کارشناس حوزه حمل‌ونقل اذعان کرد: مشکلی که در کشور ما وجود دارد این است که از شبکه ریلی به صورت نامناسبی استفاده می‌کنیم. از شبکه ریلی موجود در کشور نباید برای حمل مسافر در مسافت‌های طولانی استفاده کنیم. اگر هم می‌خواهیم اقدام به جابه‌جایی مسافر توسط ریل داشته باشیم، باید به صورت حومه‌ای باشد؛ مسیرهایی مانند تهران- پاکدشت- ورامین، تهران- کرج و مسیرهای این چنینی. مسافت‌های کمتر از صد یا دویست کیلومتر مناسب حمل‌ونقل مسافر در بخش ریلی در کشورمان هستند. بنابراین بخشی از مساله مربوط به نوع بهره‌برداری است.
شاهجویی گفت: نکته حائز اهمیت دیگر این است که حمل‌ونقل مسافر توسط ریل مساله اساسی کشور نیست. با بررسی آمار می‌بینیم که برعکس تمام اهتمامی که شرکت راه‌آهن به حمل‌ونقل مسافر ریلی دارد و برعکس استقبال مردم از حمل‌ونقل ریلی، در سال ۱۴۰۰ با وجود شرایط کرونایی برآورد کل سفرهایی که در کشور انجام شده نزدیک به یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون سفر منحصر‌به‌فرد بوده است. از این میزان تنها ۲۰ میلیون سفر از طریق شبکه ریلی انجام شده است؛ یعنی کمتر از ۵/۱ درصد کل سفرهایی که در سطح کشور انجام می‌شود.
کارشناس حوزه حمل‌ونقل ادامه داد: همین آمار گواه آن هستند که حمل‌ونقل مسافر از طریق ریل مساله بزرگ، جریان‌ساز و تاثیرگذاری در سطح کشور نیست. در حال حاضر تاکیدی که راه‌آهن براساس فشارهای سیاسی برای حمل مسافران دارد، واقعا گره‌ای از مشکلات حمل‌ونقل مسافران در سطح کشور باز نمی‌کند. از طرف دیگر حمل‌ونقل باری توسط ریل تحت‌الشعاع قرار گرفته است؛ موضوعی که ساخت راه‌آهن اساسا به این منظور در کشور انجام شده است. در برخی موارد لکوموتیوهای باری از روی واگن‌های باری پر باز شده و به واگن‌های مسافری بسته می‌شوند؛ اقدامی به منظور تشکیل و اعزام قطار مسافری.
شاهجویی تاکید کرد: این موضوع واقعا به کشور ضرر می‌زند. اتفاقات اخیر در خصوص یخ‌زدگی قطارها می‌توانند علت‌های گوناگونی داشته باشند و مستلزم بررسی کارشناسانه و فنی در محل هستند. جدای از اینکه بخواهیم اقدام به بررسی علت این سوانح کنیم، مشاهده می‌شود که در حال حاضر از این ابزار گران‌قیمتی که با پول مردم ساخته شده است، برای انجام کارهای بیهوده و بی‌فایده استفاده می‌شود.