از شعار تا عمل

گروه فناوری- به تازگی محمدجواد آذری‌جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در تازه‌ترین اظهارنظر خود عنوان کرده که سال ۹۸ شاهد حضور نسل پنجم اینترنت در کنار اینترنت اشیا در کشور خواهیم بود‌. در این میان دو پرسش ایجاد می‌شود؛ نخست، آیا ایران زیرساخت‌های مورد نیاز برای عرضه نسل پنجم اینترنت را دارد؟ پاسخ کارشناسان به این پرسش منفی است‌. ایران حتی زیرساخت‌های لازم برای نسل چهارم اینترنت را نیز ندارد و آنچه به نام اینترنت ۴G عرضه می‌شود در واقع تنها نام آن را یدک می‌کشد و در حقیقت هنوز از نسل چهارم اینترنت به معنای واقعی در ایران استفاده نمی‌شود‌. دلیل این امر نیز نبود زیرساخت‌ها و تجهیزات مورد نیاز برای عرضه اینترنت نسل چهارم و پنجم برای عموم مردم است‌.
موضوع مهم دیگری که مطرح می‌شود در اختیار داشتن گوشی‌های هوشمند ۵G است‌. پس از رشد نجومی و سرسام‌آور قیمت گوشی‌های هوشمند و کاهش نیافتن قیمت آنها، بسیاری از کاربران اینترنت و موبایل، به همان گوشی‌های قدیمی خود بسنده کردند و قید خرید گوشی‌های جدید را زدند‌. از سوی دیگر همچنان مشکلات بسیاری در واردات و عرضه موبایل‌های هوشمند وجود دارد و قیمت گوشی‌های ۵G پس از عرضه جهانی در ایران قطعا سر به فلک می‌کشد‌. با این اوصاف اگر هم اینترنت ۵G ارائه شود مردم توانایی خرید گوشی‌های ۵G را ندارند و از نسل پنجم اینترنت محروم می‌شوند‌. با وجود تمامی وعده و وعیدهای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات قیمت موبایل هوشمند در ایران کاهش نیافته و بازار موبایل نیز ساماندهی نشده است‌. بنابراین اینترنت ۵G مناسب برای قشر مرفه جامعه بوده و احتمالا اینترنت نیز در آینده نزدیک ابزاری می‌شود برای نشان دادن شکاف طبقاتی در کشور‌.
پیش به سوی اینترنت ۵G
محمدجواد آذری‌جهرمی در صفحه کاربری خود در توئیتر نوشت: پیش به سوی۵G رفتن به سمت اینترنت نسل پنجم هدفی است که در کنار توسعه اینترنت اشیا (IOT) برای سال ۹۸ در نظر داریم‌.
وی در ادامه نوشت: هم‌اکنون، تمامی شهرها و بیش‌از ۶۶ درصد روستاهای دارای پوشش ۳G و ۴G هستند که در سال آینده باوجود مانعی به نام تحریم‌ها، تلاش بیشتری برای گسترش دسترسی همگانی انجام خواهیم داد‌. نسل جدید ارتباطات منتظر ماست‌.
زیرساخت‌های لازم را نداریم
کارشناسان بر این باور هستند که کشورمان هنوز زیرساخت‌های مورد نیاز برای ارائه اینترنت ۵G را ندارد و حتی ایران از نسل چهارم اینترنت نیز به معنای واقعی بهره نمی‌برد و آنچه به نام اینترنت ۴G داریم در واقع بیشتر عنوان ۴G را یدک می‌کشد‌. اگرچه به عقیده کارشناسان چاره‌ای به جز پیش رفتن به سوی اینترنت ۵G نداریم اما شرط استفاده از نسل پنجم اینترنت، دارا بودن زیرساخت‌های مورد نیاز آن است‌.
بهناز آریا، کارشناس ارشد فناوری اطلاعات در گفت‌وگو با «جهان صنعت» اظهار کرد: اگر بخواهیم اینترنت نسل ۵ را وارد کشور کنیم نیاز به زیرساخت‌های قوی و تجهیزات پیشرفته داریم‌. در این مورد برخی از زیرساخت‌های مخابراتی آماده هستند اما موضوع اصلی اینجاست که این زیرساخت‌ها کجا قرار است مورد استفاده قرار بگیرند‌. او تاکید کرد: اگر قرار است اینترنت ۵G در سطح کشور و برای عموم مردم مورد استفاده قرار بگیرد هنوز زیرساخت‌های مورد نیاز آن در کشور فراهم نیست‌. ممکن است برای مناطق محدودی امکانات و زیرساخت‌های استفاده از اینترنت ۵G وجود داشته باشد اما در سطح شهرها و کل کشور هنوز چنین امکانی وجود ندارد‌. آریا با اشاره به فراهم نبودن زیرساخت‌های اینترنت ۴G بیان کرد: حتی اینترنت ۴G در کشور نیز واقعی نیست چراکه زیرساخت‌های مورد نیاز آن در کشور وجود ندارد و هنوز اینترنت ۴G به معنای واقعی در کشور نداریم‌.
او با اشاره به اینکه ‌باید به سوی تکنولوژی و تجهیزات جدید حرکت کنیم اظهار کرد: به هر روی حرکت به سوی تکنولوژی جدید و نسل پنجم اینترنت اجتناب‌ناپذیر است و چاره‌ای به جز حرکت به سوی آن نداریم اما این به شرطی است که زیرساخت‌های مورد نیاز فراهم باشند‌. در صورتی که زیرساخت‌های کشورمان کاملا قدیمی هستند‌.
اینترنت ۵G چیست
حرف G در ۵G به نسل یاGeneration دلالت دارد، یعنی نسل پنجم از تکنولوژی اینترنت موبایلی‌. LTE نیز به معنی «تکامل درازمدت» است و یکی از زیر شاخه‌های سرویس اینترنت G 4 محسوب می‌شود‌. قبل از توضیحات بیشتر درباره فرق ۵G و LTE این را هم بگوییم که سرویس جدید ۵G ، قرار نیست به‌عنوان یک جایگزین برای G 4 عرضه شود‌. در واقع در آینده شاهد عملکرد ترکیبی دو تکنولوژی ۵G و LTE خواهیم بود‌.
اولین مزیتی که ۵G ارائه می‌کند این است که نسبت به LTE G 4 سرعت بیشتری دارد، زیرا از تکنولوژی رادیویی پیشرفته‌تری استفاده می‌کند‌. دامنه تاخیر(Latancy) در ۵G، کمتر ازG 4 است و به همین دلیل قابلیت‌ها و اپلیکیشن‌های جدیدی در آن فرصت ظهور پیدا خواهند کرد‌. به عبارت ساده، ۵G امکان دانلود و آپلود داده‌ها را با سرعت بیشتری فراهم می‌کند‌. حداکثر سرعتی که به‌صورت تئوری برای تکنولوژی ۵G تعریف شده، بسیار بالاست؛ بین یک تا ۱۰ گیگابیت بر ثانیه سرعت دانلود با دامنه تاخیر یک میلی ثانیه‌. با این حال اما در واقعیت احتمالا حداقل قابلیت‌های سرویس ۵G قابل استفاده خواهد بود؛ سرعت دانلود ۲۰ مگابیت بر ثانیه و تاخیر ۱۰ میلی ثانیه‌. سرعت دانلود در نسل چهارم یا LTE حدود ۱۵ مگابیت بر ثانیه و تاخیر ۵۰ میلی ثانیه است که البته این سرعت بسته به پوشش شبکه، تعداد کاربران متصل و دستگاه مورد استفاده متغیر است‌. شبکه ۵G، در واقع به طیف وسیعی از تکنولوژی‌های مختلف دلالت دارد که روی یکدیگر همپوشانی دارند‌. به همین دلیل، جدا کردن کامل این تکنولوژی‌ها عملا کار مشکلی است‌.
در حال حاضر، G 5 در ابتدای راه خود قرار دارد؛ این به معنای آن نیست که دوران G 4 تمام شده یا دیگر توسعه نمی‌یابد‌. یک تفاوت ۵G و LTE هم این است که آخرین نسخه‌های تکنولوژی G 4 تحت عنوان LTE-A (تکامل دراز مدت پیشرفته) و LTE-A Pro معرفی شده‌اند‌. LTE-A می‌تواند ارائه سرعت حداکثری یک گیگابایت در ثانیه را تضمین کند‌. نسخه LTE-A Pro نیز سرعت بیشتری ارائه می‌دهد‌. تفاوت G 5 و LTE راه را برای سوءاستفاده‌های تجاری برخی شرکت‌ها هم بازکرده است‌. مثلا اپراتور AT&T، برخی از زیرمجموعه‌های تکنولوژیG 4 خود را تحت عنوان GE 5 معرفی کرده و لوگوی مخصوص GE 5 را روی گوشی‌های سرویس خود اضافه کرده است‌. گوشی‌هایی هستند که پشتیبانی از G 5 حتی در لیست قابلیت‌هایشان هم وجود ندارد‌. بنابراین دقت کنید فرق G 5 و LTE فقط در عوض شدن علامت ۴ و ۵ توسط اپراتورتان نیست‌.
سرویس‌های G LTE 4،LTE-A و LTE-A Pro ممکن است با همین گوشی‌های موجود در بازار در دسترس قرار گیرند، اما برای استفاده از تکنولوژی G 5 قطعا باید دستگاه خود را ارتقا دهید‌. اگر دسترسی به سرعت اینترنت بین ۲۵ تا ۵۰ مگابایت در ثانیه برای پخش ویدیوهای K 4 برایتان کافی است (قابلیت کنونی) LTE، شاید به این فکر کنید که سرعت بیشتر از این حقیقتا به چه دردتان خواهد خورد؟ جواب این است که اگر همین حالا پوشش LTE خوبی دارید، با تغییر به سمت G 5، به احتمال زیاد تفاوت خاصی را احساس نخواهید کرد‌. پس درباره فرق G 5 و LTE این راهم تاکید کنیم که اکثر کاربران عادی امروزی، سرعت معقول و کیفیت اتصال خوب برایشان کافی است‌. در واقع سرویس ارائه شده توسط اپراتور است که سرعت دسترسی کاربران را تعیین می‌کند نه صرفا تکنولوژی مورد استفاده‌. آینده تکنولوژی G 5 احتمالا در خودروهای خودران، پلتفرم‌های گیمینگ واقعیت مجازی و روبات‌های کنترل از راه دور کاربرد داشته باشد‌. با توسعه این سرویس، قطعا برنامه‌ها و قابلیت‌های جدیدی اضافه خواهند شد که امکانات نوینی به کاربران عرضه می‌کنند‌. بر اساس گزارش‌ها اپل قرار است گوشی‌های مبتنی بر G 5 خودش را در سال ۲۰۲۰ ارائه کند‌. در سال جاری نیز بعید به نظر می‌رسد گوشی‌های اندرویدی زیادی را با قابلیت اتصال G 5 در بازار شاهد باشیم‌. هرچند قرار است برخی از این گوشی‌ها در نمایشگاه MWC ۲۰۱۹ رونمایی شوند؛ از جمله این گوشی‌ها LG س G 8 است‌. در آینده نسبتا دورتر، احتمالا اتصال به G 5 از قابلیت‌های اصلی گوشی‌های هوشمند محسوب خواهد شد، اما برای سال جاری انتخاب بین گوشی‌های G LTE 4 یا
G 5 احتمالا تفاوت خاصی برای اتصال کاربران به اینترنت ایجاد نخواهد کرد‌.