از پوپولیسم چاوزیسم تا پوپولیسم اروپایی

انتخابات پارلمانی ونزوئلا با پیروزی محافظه‌کاران مخالف دولت به پایان رسید؛ رویدادی که روی دوره ۱۶ ساله «انقلاب بولیواری» خط قرمز کشید.
هنگامی که دو سال پیش چاوز نماد سوسیالیسم- پوپولیسم آمریکای لاتین از دنیا رفت، ونزوئلا در آستانه فروپاشی اقتصادی و اجتماعی به سر می‌برد و کسی جانشین او شد که از کاریزمای لازم برای وارونه جلوه دادن اوضاع نابسامان کشور برخوردار نبود.
چاوز به لطف صعود نجومی قیمت نفت و به سایه رفتن سیاست‌های آمریکای لاتینی ایالات متحده از نظر اقتصادی و سیاسی برای خود مقامی کمتر از «فرمانده انقلاب بولیواری» قائل نبود.
سیاست‌های پوپولیستی چاوز هنگامی پیامد مرگبار خود را نشان داد که تنها ثروت ونزوئلا، نفت به سرعت راه سقوط را طی کرد تا اقتصاد تک‌محصولی کشور با بحرانی خانمان‌برانداز با تورمی ۲۰۰ درصدی دست به گریبان شود.
در دو سالی که مادورو بر صندلی چاوز تکیه زده است، ونزوئلا یک روز خوش به خود ندید تا جایی که مردم برای تامین حداقل‌های لازم برای زنده ماندن، ساعت‌های متوالی در صف طولانی جیره‌بندی مواد غذایی منتظر می‌مانند و دست آخر هم بیشتر آنها دست خالی
به خانه برمی‌گردند.
پیروزی قابل پیش‌بینی مخالفان چاوزیسم در انتخابات پارلمانی اگرچه یک رویداد تاریخی و سرنوشت‌ساز نه‌تنها برای ونزوئلا که برای آمریکای لاتین به حساب می‌آید اما با توجه به اوضاع در هم ریخته اقتصادی و اجتماعی ونزوئلا، اداره کشور توسط پارلمانی با اکثریت محافظه‌کار، ضدچاوزیسم قسم‌خورده از یک‌سو و رییس‌جمهور شکست‌خورده فاقد کاریزمای سیاسی از سوی دیگر دورنمایی تاریک را
به نمایش می‌گذارد.
آینده ونزوئلا با مشارکت مادورو و دارودسته‌اش در کاخ ریاست‌جمهوری روشن نخواهد بود و در این رهگذر برگزاری همه‌پرسی برای پایان دادن به ریاست‌جمهوری مادورو اقدامی است که می‌تواند و باید پیروزی مخالفان چاوزیسم را کامل کند.
انقلاب بولیواری جنبش چپ اجتماعی و فرآیندی سیاسی است که هوگو چاوز سیاست‌های پوپولیستی خود را به آن وصل کرده بود در حالی که سیمون بولیوار، رهبر انقلابی قرن ۱۹ آمریکای لاتین بود که برای استقلال آمریکای لاتین از سلطه اسپانیا، جنگید و به قهرمان آزادیبخش قاره بدل شد؛ لقبی که چاوز به لطف کاریزمای پوپولیستی آن را برای مدتی غصب کرد در حالی که مادورو به ویژه با سقوط نفت آن را به صاحب اصلی‌اش بازپس‌داد!
همزمان با انتخابات پارلمانی ونزوئلا، کیلومترها آن‌سو‌تر در فرانسه و در انتخابات محلی حزب افراطی دست راستی پرچمدار پوپولیسم اروپایی با استفاده از دلزدگی مردم نسبت به عملکرد احزاب چپ و راست کشور خود را به‌عنوان حزب برتر معرفی کرد.
پیروزی حزب جبهه ملی به رهبری ماری لوپن زنگ خطر را نه‌تنها برای فرانسه که برای اتحادیه اروپا به صدا درآورد تا جایی که بسیاری از ناظران سیاسی و تحلیلگران اوضاع اروپا از آن به‌عنوان زلزله سیاسی نام می‌برند.اگرچه این پیروزی در سطح استان‌های فرانسه و در دور نخست انتخابات به دست آمد و می‌تواند در پایان دور دوم تا حدودی کمرنگ شود اما اینکه از میان ۵۰ درصد واجدان شرایط، حزب دست‌راستی افراطی ماری لوپن بیشترین رای را به دست آورد به طور قطع آغازی خواهد بود بر برتری پوپولیسم اروپایی در نبرد با احزاب کسل‌کننده سنتی.
کلام آخر اینکه با مرگ پوپولیسم چاوزیسم باید شاهد ظهور پوپولیسم اروپایی باشیم.
massoudmehr@yahoo.fr