استراتژی اطلاعاتی و آسیب‌پذیری دلبستگی مردم به حکومت

نادر کریمی‌جونی- در دو واقعه همزمان، دیروز از یک‌سو رییس‌جمهور به موضوع دلبستگی مردم به حکومت و اهمیت آن در بقای حاکمیت جامعه اشاره کرد و در سوی دیگر وزیر اطلاعات پیشنهاد تشکیل بسیج اطلاعاتی کشور را ارائه کرد.روحانی در بیان ضرورت دلبستگی مردم به حکومت، شهر موصل عراق را مثال زد و ابراز عقیده کرد که سقوط موصل به دلیل از بین رفتن دلبستگی‌ها میان شهروندان موصل و حکومت مرکزی عراق بوده است. این مثال به آن معنی است که اگر علائق میان شهروندان و حکومت مرکزی از میان برود حتی یک گروه شورشی در مقیاس داعش نیز می‌تواند منطقه بزرگی را تصرف و سال‌ها بر آن حکومت کند.ترجمه معکوس این سخن آن است که اگر حکومتی با سختگیری، بی‌توجهی یا هر رفتار دیگر سیاسی یا غیرسیاسی دلبستگی مردم را به خود کاهش دهد با دست خویش آسیب‌پذیری‌هایش را بیشتر کرده و خود را در معرض تهدیدهای خطرناک قرار داده است. البته به سبب سختگیری‌هایی که از سوی برخی مقامات شبه‌حکومتی در مورد مسایلی مانند کنسرت‌ها و مانند آن اعمال شده، همین حالا هم نارضایتی‌هایی میان مردم شکل گرفته که تظاهرات رفتاری آن گاهی به اشکال گوناگون رخ می‌نماید. این نارضایتی‌ها البته نه فقط اقشار مرفه مردم که تمامی شهروندان در رده‌های مختلف را درگیر خود کرده و حتی چهره‌های فرهیخته و هنرمند کشور را هم به واکنش واداشته است.در این میان پیشنهاد محمود علوی، وزیر اطلاعات مقداری تعجب‌برانگیز است. بنا بر اطلاعیه‌های پیشین وزارت اطلاعات و سخنرانی‌های وزیر آن هم‌اکنون نهاد اطلاعاتی کشور به پشتوانه همکاری صمیمانه و نزدیک شهروندان موفقیت‌هایش را کسب می‌کند و گزارش‌هایی که پایه مردمی دارد مبنای بسیاری از کشفیات این دستگاه اطلاعاتی است. اگر این همکاری نزدیک و صمیمانه وجود دارد برپایی و خلق تشکل جدیدی به نام بسیج اطلاعاتی چه معنایی دارد؟ آیا خلق یک تشکل حکومتی در حوزه امنیت که قرار است از میان حکومت‌شوندگان عضو بگیرد گامی در جهت امنیتی کردن جامعه و برای نظارت بر شئون شخصی و خانوادگی شهروندان است؟ آیا قرار است شهروندان در حوزه امنیت وظایفی را به جای حکومت برعهده گیرند؟ در این صورت آیا حکومت بخشی از هزینه‌ها و خطرات امنیتی خود را بر دوش جامعه می‌گذارد؟ حداقل آنچه در نگاه اول از اجرای این پیشنهاد به چشم می‌خورد، استراتژی و هدف خوشایندی را به ذهن متبادر نمی‌سازد به ویژه آنکه اصرار بر چنین استراتژی‌ها و اهدافی در حوزه امنیت، حاکمیت و جامعه، می‌تواند بر میزان دلبستگی شهروندان به دولت تاثیر منفی بگذارد.