اسرائیل و فلسطین؛ منازعه تا ابد

نادر کریمی‌جونی- در همین چند روزی که جنگ در سرزمین‌های اشغالی به صورتی تمام‌عیار جریان دارد و از هر دو‌طرف اسرائیلی- فلسطینی تلفات و زخمی گرفته است، حقایقی که بیش از این بیان می‌شد ولی مورد توجه قرار نمی‌گرفت، بیش از پیش خود را به جهانیان نمایانده است. به جز افراد بسیار اندکی که در دو طرف اسرائیلی- فلسطینی رفتارها و عقاید انسان‌پرستانه و اومانیستی دارند و برای همه ساکنان سرزمین‌های اشغالی حقوقی واحد قائل هستند سایر شهروندان، چه اسرائیلی و چه فلسطینی، یکدیگر را به چشم دشمن می‌نگرند و در بسیاری از موارد این دشمنی وتخاصم را پنهان نمی‌کنند؛ از نظر اسرائیلی‌ها، هر یک از فلسطینی‌ها از نوزادی تا کهنسالی بالقوه یک عملیات‌کننده انتحاری و استشهادی است که حتی اگر اکنون به عملیات نظامی علیه اسرائیل اقدام نکند، در روزی دیگر و در آینده این عملیات را انجام خواهد داد و برخی شهروندان اسرائیلی را خواهد کشت. در طرف دیگر، فلسطینی‌ها نیز بر این باورند که از آنجا که گذراندن دوره سربازی در ارتش اسرائیل برای تمامی اقشار به جز طلبه‌های مذهبی یهود اجباری و الزامی است و تفاوتی میان دختر، پسر، پیر و جوان در گذراندن این دوره وجود ندارد، هر شهروند اسرائیلی در هر سن، از نوزادی تا کهنسالی بالقوه یا بالفعل یک سرباز و جنگجو علیه فلسطینی‌ها و فلسطین است. به همین دلیل نابود ساختن نوزادان اسرائیلی هم- از آنجا که تعداد سربازان بالقوه این کشور را کاهش می‌دهد- لازم و ضروری است.
در همین روزهایی که جنگ در سرزمین‌های اشغالی جریان دارد و با پیش‌دستی حماس آغاز شده، نمود این تفکر را در رفتارهای دوطرف می‌توان مشاهده کرد؛ هرچند در روزهای اخیر تصاویری از آزادسازی برخی اسرای غیرنظامی از سوی حماس منتشر شده، اما در همان حال تصاویر دیگری هم وجود دارد که پاراگلایدرسواران حماس از آسمان به سوی شهروندان بی‌دفاع و غیرنظامی شلیک می‌کنند و آنان را به قتل می‌رسانند. علاوه بر این اگر حماس اکنون به شهروندان اسرائیلی و شهرهای اسرائیل حمله زمینی نمی‌کند به آن دلیل است که به لحاظ عملیاتی توان نظامی لازم برای این تهاجم را ندارد و به همین دلیل رهبران حماس تصمیم گرفته‌اند در این موقعیت گام دوم راهبرد خود را اجرایی سازند و در سرزمین غزه منتظر ورود نظامیان اسرائیلی باشند. روشن است که ورود نظامیان اسرائیلی به ویرانه‌های شمال غزه، در واقع ورود آنان به باتلاقی است که ممکن است همه ایشان را ببلعد.
این موقعیت رهبران و ژنرال‌های اسرائیلی را بر آن داشته تا برای وادار کردن فلسطینی‌های مبارز به تسلیم، آنان را از غیرنظامیان جدا کنند تا بتوانند بهتر نظامیان حماس را قتل‌عام کنند. محاصره غزه و جلوگیری از ورود آب، غذا و سوخت به این باریکه که حدود ۵/۲ میلیون فلسطینی را در خود جای داده‌، به آن دلیل است که با تحمیل سختی‌های نابودکننده، اعضای حماس را از سایرین جدا کرده و امکان نابودی تمامی اعضای این گروه را مهیا کنند. به این ترتیب اسرائیل امیدوار است در روزهای آینده، تدابیر اعمال‌شده نتیجه دهد و امکان کشتار همه ۴۰ تا ۵۰ هزار عضو حماس پدید آید، اما اجرای این تدبیر دچار مشکلات مهم و ناامیدکننده‌ای شده است. چنان‌که به جز حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد ساکنان غزه، بقیه از ترک ‌شهرها و محل سکونت‌شان، خودداری کرده‌اند.
این رفتار ساکنان غزه به روشنی حمایت آگاهانه از حماس محسوب می‌شود و فلسطینی‌ها حتی به قیمت جان، بر حمایت از مبارزان فلسطینی اصرار می‌ورزند. تهدیدهایی که جمعه (دیروز) مقامات سازمان ملل متحد در نوار غزه دریافت و در آن اسرائیلی‌ها اعلام کرده‌اند که لازم است اعضای دفاتر سازمان ملل متحد و غیرنظامیان فلسطینی در شمال غزه، این منطقه را به سوی جنوب نوار غزه ترک کنند، البته موثر واقع نشده و حتی اعضای دفاتر سازمان ملل و سازمان آنروا (UNRWA) که وظیفه امدادرسانی و کاریابی برای آوارگان فلسطینی انجام می‌دهد، این ضرب‌الاجل ۲۴ ساعته را
رعایت نکرده‌اند.
به این ترتیب گمان نمی‌رود که حتی در صورت ورود سربازان اسرائیلی به غزه، ژنرال‌ها و دولت جنگی اسرائیل بتواند به هدف اصلی خود که آزادی بدون هزینه تمام گروگان‌های اسرائیلی و نابودی حماس است، دست پیدا کند. بدون تردید هم‌اکنون جنگجویان حماس برای ورود نظامیان اسرائیلی به خاک غزه لحظه‌شماری می‌کنند و برای این سربازان دام‌‌های نابودکننده‌ای پهن کرده‌اند همین تدارک خطرناک، اسرائیلی‌ها را برای ورود به این منطقه دچار تردید جدی کرده است. هر چند با گذشت زمان و رسوب نیروهای اسرائیلی در پشت مرزهای غزه، بالاخره ژنرال‌های این رژیم ناچارند برای اقناع‌سازی و پاسخ دادن به عطش افکار عمومی اسرائیل، دستور ورود به خاک غزه را صادر و سربازان خود را به جنگ زمینی با حماس و اشغال غزه وادار سازند. بزرگ‌ترین پرسش در این باره آن است که وقتی حدود ۴ هزار تن بر سر یک جغرافیای ۳۶۰ کیلومتر مربعی ریخته شده، چه جای دیگری برای بمباران در این منطقه باقی مانده است و اگر مرحله بمباران هوایی در غزه را پایان‌یافته فرض کنیم، رهبران تل‌آویو تا کی و چگونه می‌توانند زمان بخرند و حمله زمینی را به تعویق بیندازند؟
با شرایط فعلی کاملا قابل انتظار است که نابودی حماس یا حتی نابودی توان نظامی حماس برای اسرائیل هدفی رویایی و دست‌نیافتنی است. آنچه بنیامین نتانیاهو وعده آن را داده و تصریح کرده که چنین اتفاقی هیچ وقت دیگر رخ نخواهد داد، بیش از آنکه وعده‌ای نظامی‌ و قابل تحقق باشد، شعارهایی است که برای آرام ساختن شهروندان اسرائیلی و متحد ساختن مخالفان دولت در تل‌آویو و کنست داده شده است و بعید به نظر می‌رسد که حتی نتانیاهو خود به تحقق این وعده باور و امید داشته باشد.
البته این بدان معنا نیست که در روزها یا هفته‌های آینده آتش جنگ در نوار غزه فروکش کند، نظامیان اسرائیلی به خاک خود بازگردند و حماس به بازسازی نوار غز‌ه مشغول شود؛ کاملا قابل انتظار و قابل پیش‌بینی است که این منازعه خونین حتی تا هفته‌های متمادی طول بکشد، هزاران نفر از فلسطینی‌ها آواره شوند و ویرانه‌ها باز هم بمباران شوند. اراده اسرائیلی‌ها به‌گونه‌ای است که احتمال ورود کمک‌های انسان‌دوستانه و نیازهای اولیه غذایی و بهداشتی به نوار غزه دست‌کم در روزهای پیش‌رو نامحتمل است و همین امر احتمال درگذشت مجروحان و زخمی‌های فلسطینی را افزایش می‌دهد. در عین حال احتمالا و در هفته‌های پیش‌رو‌ رفته‌رفته از التهاب آتش جنگ در این منطقه کاسته خواهد شد و دوباره روز از نو و منازعه از نو.