افت ۸۳ درصدی گردشگری جهانی

«جهان‌صنعت»- گزارش‌ها حاکی از آن است که صنعت گردشگری در جهان در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۱ حدود ۸۳ درصد کاهش یافته است و این امر هنوز هم جبران نشده است.
سازمان جهانی گردشگری به تازگی گزارشی از وضعیت توریسم در جهان منتشر کرده است. گزارش‌های بین‌المللی گردشگری که به دست این سازمان رسیده است حاکی از آن است که این صنعت در سه ماهه نخست ۲۰۲۱ حدود ۸۳ درصد افت داشته است. این امر به دلیل محدودیت‌های گسترده و منع سفر در سراسر جهان و پایداری این محدودیت‌ها ایجاد شده است. البته اکنون سفرها در برخی نقاط جهان به آرامی در حال رونق گرفتن است و گذرنامه واکسن به کمک گردشگری کشورها آمده است.
از سویی دیگر شاخص اطمینان سازمان جهانی گردشگری از رشد آهسته سطح اطمینان گردشگران جهانی به گردشگری و مسافرت خبر می‌دهد.
با این همه شاخص اطمینان نشانه‌هایی از رشد کند سطح اطمینان توریست‌ها در جهان به سفر می‌دهد.
از ژانویه تا ماه مارس ۲۰۲۱ نسبت به سه ماهه نخست سال گذشته در سراسر جهان، ۱۸۰ میلیون توریست کمتر سفر کرده‌اند. این کاهش قابل ملاحظه‌ای است. در این میان آسیا و اقیانوس آرام کمترین میزان فعالیت در عرصه گردشگری را داشته و نسبت به سال گذشته میلادی، ۹۴ درصد افت کرده است. قاره اروپا با ۸۳ درصد افت نسبت به سال گذشته در رتبه دوم بدترین‌های گردشگری قرار می‌گیرد. خاورمیانه با ۷۸ درصد افت و آمریکا با ۷۳ درصد کاهش نسبت به سال گذشته در رتبه‌های بعدی قرار می‌گیرند.
صنعت گردشگری در سطح جهانی نیز نسبت به سال گذشته ۷۳ درصد افت داشته است. به همین دلیل می‌توان سال ۲۰۲۱ میلادی را بدترین سال گردشگری نامید.
زوراب پولولیکاشویلی، دبیرکل سازمان جهانی گردشگری در این‌باره گفته است: تقاضای قابل‌توجهی برای سفر در دنیا وجود دارد و شاهد آن هستیم که اعتماد به سفر در حال افزایش است. واکسیناسیون کلید ترمیم گردشگری است اما باید برای مهار کرونا همکاری کنیم .
اگر قصد داریم در فصل تابستان شاهد رونق گردشگری باشیم باید همکاری‌ها و ارتباطات را بهبود دهیم.
افزایش تمایل به سفر در میان توریست‌های جهانی
آخرین نظرسنجی سازمان جهانی گردشگری بیانگر آن است که در ماه‌های می ‌و آگوست گردشگری به تدریج رشد خواهد کرد. از سوی دیگر واکسیناسیون نیز می‌تواند سیاست‌های گردشگری را به سوی سفرهای امن و گردشگری ایمن تغییر دهد. به عنوان مثال سفر با گذرنامه و گواهی سبز واکسن از مواردی است که می‌تواند به رشد بازار گردشگری کمک کند.
انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۲ حدود ۶۰ درصد از افت گردشگری در سال جاری میلادی جبران شود. ۴۰ درصد از این رشد منفی نیز در باقی ماه‌های سال ۲۰۲۱ جبران خواهد شد.
البته نباید انتظار داشت که تاسال ۲۰۲۴ به وضعیت گردشگری در سال ۲۰۱۹ میلادی بازگردیم.
سال ۲۰۲۰ یکی از بدترین‌های گردشگری
تا پیش از آغاز سال ۲۰۲۱، سال ۲۰۲۰ میلادی را بدترین سال گردشگری در جهان می‌نامیدند. اما اکنون سال ۲۰۲۱ نسبت به بدترین سال گردشگری جهان در تاریخ نیز ۸۳ درصد افت داشته است. این به معنای بیکاری، ورشکستگی و کوچ سفر بسیاری از نیروهای انسانی است. همواره گفته می‌شود گردشگری صنعت حساسی است و عوامل مختلف برروی آن تاثیرات بسیار شدیدی جای می‌گذارند. شیوع کرونا نیز بیشترین تاثیر منفی خود را برروی صنعت گردشگری برجای گذاشته است.
در سال ۲۰۲۰ میلادی نسبت به سال ۲۰۱۹، ۷۴ درصد از حجم مسافرت‌ها کاهش داشته است. نبض سفرهای خارجی در ماه می‌ به مرز «ایست کامل» رسید. کشور مبدا کرونا بیشترین ضربه را در بازار گردشگری خارجی خورد.
کاهش بی‌سابقه تقاضا و محدودیت‌های گسترده سفر در تمامی کشورهای جهان موجب افت بی سابقه گردشگری در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ شده است.
حال این پرسش ایجاد می‌شود که آیا پیش‌بینی‌ها در مورد بازگشت گردشگری پس از سال ۲۰۲۴ درست است؟ آیا می‌توان این همه رشد منفی را تا ۲۰۲۴ جبران کرد؟
در پی بروز همه‌گیری کرونا، جهانگردی بحران بزرگی را در یک وضعیت اضطراری بهداشتی، اجتماعی و اقتصادی در سال ۲۰۲۰ تجربه کرده که حدود یک میلیارد نفر گردشگر بین‌المللی خود را از دست داده و با کاهش ۷۴ درصدی مواجه شده است، درحالی‌که در بحران سال ۲۰۰۹ این کاهش تنها چهار درصد بوده است. همچنین سقوط سفرهای بین‌المللی منجر به از دست رفتن ۳/۱ هزار میلیارد دلار درآمد شده است که این رقم بیش از ۱۱ برابر خسارت ثبت شده در بحران اقتصاد جهانی ۲۰۰۹ است. این بحران مشاغل را نیز به‌شدت تحت‌تاثیر قرار داد و بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون شغل گردشگری مستقیم را در معرض خطر قرار داده است که بسیاری از این مشاغل آسیب‌دیده را شرکت‌های کوچک و متوسط دربر می‌گیرند.
رکود بازار گردشگری ناشی از بحران کرونا تمامی مناطق جهان را تحت‌تاثیر قرار داد. براین اساس آسیا و اقیانوسیه با کاهش ۸۴ درصدی در ورود گردشگران بین‌المللی بیشترین میزان سقوط را تجربه کرده که حدود ۳۰۰ میلیون مسافر خود را در مقایسه با سال ۲۰۱۹ از دست داده است. خاورمیانه و آفریقا هر دو با افت ۷۵ درصدی مواجه شده‌اند و اروپا با کاهش ۷۰ درصدی بیش از ۵۰۰ میلیون گردشگر ورودی خود را از دست داده است، این درحالی است که منطقه قاره‌های آمریکا ۶۹ درصد افت داشته که این امر ناشی از نتایج نسبتا بهتر در سه ماه آخر سال ۲۰۲۰ است.
برخلاف سقوط سنگین بازار گردشگری بین‌المللی در سال ۲۰۲۰ که با کاهش
۷۴ درصدی همراه بوده، گردشگری داخلی از بهبودی نسبی برخوردار شد و میزان افت آن در بازار گردشگری ۳۵ درصد ارزیابی شده است.
راهکارهای نوین جهت احیای گردشگری
یکی از راهکارهایی که برای احیای صنعت گردشگری در جهان در نظر گرفته شده و مورد استقبال اتحادیه اروپا نیز قرار گرفته است، گذرنامه واکسن است. ولی تیموری، معاونت گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی نیز اعلام کرده است که به شرط در اختیار داشتن گذرنامه واکسن برای توریست‌های خارجی ویزا صادر می‌کند.
در این میان تورهای شخصی نیز از دیگر راهکارهایی است که برخی دفاتر مسافرتی برای برگزاری تورها در پیش گرفته‌اند. در ایران نیز تورهای خصوصی بسیاری برگزار می‌شوند.
هرچند که تورهای گروهی به‌خصوص از لحاظ آشنایی با دیگران و صرفه اقتصادی پیش از شیوع بسیار پرتقاضا بودند، اما امروزه مسافران بیش ‌از هر چیز نگران ابتلا به بیماری هستند، بنابراین تورهای فردی و شخصی‌سازی شده ترند جدیدی در صنعت گردشگری شده‌اند که بسیار پرطرف دارند.
امروزه برنامه‌ریزی طولانی برای سفرها ریسک بالایی دارد و مسافران به‌شدت از آن اجتناب می‌کنند چرا که ممکن است در ماه‌های آینده دوباره شرایط بحرانی پیش آمده و مرزها بسته شوند. در چنین حالتی باید یک «تضمین» برای بازپرداخت هزینه وجود داشته باشد تا شرکت‌های فعال در صنعت گردشگری دوباره با هرج‌و‌مرج ابتدای بحران و مشکلات مالی بازگرداندن هزینه مسافران در ابتدای سال ۲۰۲۰ مواجه نشوند.
از سویی دیگر پروازهای غیرمستقیم نیز در حال حاضر افزایش یافته‌اند. از آنجا که هنوز برخی از مسیرهای پروازی بازگشایی نشده‌ یا کشورها پرواز مستقیم به مقصد یکدیگر ندارند، لذا میزان درخواست برای پروازهای غیرمستقیم بسیار افزایش یافته است.
برای مثال اگر مسافری بخواهد از «گرجستان» به «مونته نگرو» برود، دیگر پرواز مستقیمی وجود ندارد، بنابراین ابتدا مجبور خواهد بود به «استانبول» یا «بلگراد» رفته و سپس به مقصد نهایی خود برسد.
شاید بتوان مهم‌ترین اثر بیماری کرونا و قرنطینه خانگی استفاده از پلتفرم‌های آنلاین و افزایش خریدهای آنلاین و رشد تجارت الکترونیک دانست.
براساس آمار و اطلاعات «OECD»، بیش از ۵۷ درصد مسافران، تور یا پکیج خود را در سال ۲۰۲۰ به‌صورت آنلاین خریداری کرده‌اند که نشان می‌دهد شیوع این بیماری تا چه اندازه بر تغییر رفتار مشتری تاثیر گذاشته است.