افزایش خوش‌بینی‌ها در بازار سرمایه

گروه بورس- افزایش ریسک‌های سیاسی منطقه خاورمیانه در هفته‌های اخیر بیش از هر بازار دیگری بر بورس و رفتار معامله‌گران آن اثرگذار بود. ترس از ایجاد تنش‌های سیاسی تا آنجا بالا گرفت که با کوچک‌ترین توئیت یا مصاحبه مقامات سیاسی صف‌های فروش سنگینی برای نقد کردن سرمایه‌های حاضر در بازار شکل می‌گرفت. این روند هیجانی سبب شد تا در نهایت، شاخص کل بازار سهام به کانال ۳/۱ میلیون واحدی سقوط کند. بیشترین نگرانی بازیگران این بازار در روزهای اخیر به احتمال ماجراجویی‌های جدیدی از سوی دونالد ترامپ در روزهای پایانی ریاست‌جمهوری وی بازمی‌گشت که با اقدامات روز گذشته نیروهای نظامی آمریکا و تصمیم بر عقب‌نشینی ناو جنگی این کشور از منطقه از میان رفته است. همچنین با توجه به اظهارات مقامات ایرانی مبنی بر پرهیز از هر گونه درگیری نظامی در روزهای پیش‌رو، ریسک‌های سیاسی منطقه تا حد زیادی کاهش یافته‌اند. بر همین اساس پیش‌بینی می‌شود معامله‌گران بازار سرمایه نیز هفته‌های پیش‌رو را با آرامش بیشتری سپری کرده و روند داد‌وستدها نیز بر مبنای تحلیل‌های بنیادین و ارزندگی سهام طی شود. «ترسو بودن سرمایه» یکی از نکات کلیدی است که همواره فعالان اقتصادی و بازیگران بازار سرمایه بر آن تاکید می‌کنند و نسبت به عواقب آن هشدار می‌دهند. از همین‌رو آرامش سیاسی و ثبات در روابط بین‌الملل یکی از مهم‌ترین خواسته‌های فعالان بازارهای مختلف بوده است.
در آستانه فرا رسیدن سالروز ترور سردار شهید قاسم سلیمانی و همزمان با روزهای پایانی ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، تحرکات سیاسی و نظامی در منطقه افزایش یافته بود. مقامات ایرانی این تحرکات را در ادامه عملیات ایذایی ایالات متحده برای تحریک ایران برای ورود به درگیری‌ها و تنش‌های نظامی و گشودن پرونده‌ای جدید قلمداد کردند. از همین رو نماینده دائم ایران در سازمان ملل در نامه‌ای به شورای امنیت این سازمان، نسبت به عواقب ماجراجویی جدید ایالات متحده هشدار داد. این تحرکات طی یک ماه گذشته و با ورود ناو هواپیمابر و بمب‌افکن‌های ایالات متحده به خلیج‌فارس آغاز شده بود و با شایعاتی مبنی بر ورود یک زیردریایی اسراییلی به منطقه ادامه یافت. در همین حال برخی حملات پراکنده از سوی گروه‌های ناشناس در عراق علیه نیروهای آمریکایی نیز به عنوان بهانه تراشی جدید ایالات متحده برای درگیر شدن با نیروهای ایرانی ارزیابی شد. با این حال ناظران منطقه‌ای بر این باورند که اقدامات عملی از سوی آمریکا در روز گذشته و نزدیک شدن به موعد انتقال قدرت در کاخ سفید و همچنین فحوای مصاحبه‌های مقامات ایرانی نشان می‌دهد که خطر جدیدی ثبات در خاورمیانه را تهدید نمی‌کند.
بازگشت آرامش
آن‌گونه که بررسی عملکرد بازارهای مالی در هفته گذشته نشان می‌دهد، به نظر می‌رسد که بازار سرمایه حتی بیش از بازار ارز شایعات افزایش تنش‌ها را جدی گرفته بود؛ زیرا در حالی که نرخ ارز ثبات نسبی را تجربه می‌کرد بورس با نوسانات بسیاری روبه‌رو شد و در نهایت نیز به کانال پایین‌تر سقوط کرد. کارشناسان بازار سرمایه عنوان می‌کنند که این بازار همواره تحت تاثیر ریسک‌های مختلف است. محمدعلی شریفی‌نیا کارشناس بازار سرمایه با تاکید بر این مطلب به سنا گفته است: در واقع نباید گفت چه ریسکی در بازار وجود دارد ؛ اما به طور کلی رخدادهای سیاسی و همچنین تشدید ویروس کرونا در دنیا می‌تواند یک عقبگرد مجدد در بازارهای جهانی و بازار سرمایه ایران تلقی شود. وی همچنین افزوده است: با وجود تمامی اتفاقات از جمله از دست دادن هموطنان به علت ویروس کرونا، رویدادها و برخی اخبار منفی سیاسی که در روزهای گذشته بالا گرفته بود، باید گفت امید و خوشبینی بیشتری در دل مردم وجود دارد تا ناامیدی؛ که این موضوع یک بخش تاثیرگذار در جامعه و به دنبال آن اقتصاد است. گفتنی است در روزهای گذشته آخرین تلاش‌های دولت کنونی آمریکا برای قراردادن دو بند اضافه بر بودجه ۲۰۲۱ سازمان ملل که مختص به احیای کمیته تحریم‌ها علیه ایران بود با مخالفت ۱۴۲ کشور مواجه و شکست خورد. استدلال طرف آمریکایی بر این بود که کمیته تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران باید کار را از سر بگیرد چون آمریکا از برجام خارج شده و از نگاه این کشور دیگر برجامی در کار نیست. تنها ۱۰ کشور از جمله بحرین، عربستان و جیبوتی با این دیدگاه آمریکا همراهی کردند. صد و ده کشور مخالفت کردند و ۳۲ کشور نیز رای ممتنع دادند. روسیه، چین و اتحادیه اروپا نیز در بیانیه‌های جداگانه‌ای با فرضیه بازگشت تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران پس از «اسنپ بک» آمریکا مخالفت کردند. بدین ترتیب به نظر می‌رسد بازار سرمایه ایران دست‌کم از جنبه ریسک‌های سیاسی مورد تهدید نخواهد بود و در صورت عملکرد صحیح ارکان بازار در روزهای آینده تعادل و تحلیل بیشتری در معاملات بازار مشاهده شود.