18 - 06 - 2023
افزایش قیمت بستهبندی موجب از دست رفتن بازار نمیشود
نادر نینوایی- مساله بستهبندی ضعیف صنایعدستی یکی از مواردی بوده که در سالهای اخیر چالشهایی در زمینه فروش محصولات تولیدهشده توسط فعالان هنرهای سنتی ایجاد کرده است.
تعداد کم شرکتهای ارائهکننده بستهبندی مناسب برای صنایعدستی، باعث شده بعضا فعالان صنایعدستی محصولات خود را روزنامهپیچ کنند و در پلاستیک به خریدار تحویل دهند.
همین ضعف در بستهبندی صنایعدستی باعث شده تولیدکنندگان ایرانی توفیق لازم را در بازارهای خارجی و داخلی به دست نیاورند و نتوانند برندی موفق از محصول خود ارائه کنند.
برای بررسی بیشتر وضعیت بستهبندی محصولات صنایعدستی ایران و آگاهی از اقداماتی که معاونت صنایعدستی برای حل این مشکل انجام داده گفتوگویی با محمدحسین عسکرپور مدیرکل حمایت از تولید معاونت صنایعدستی ترتیب دادیم که مشروح آن در پی میآید.
در سنوات گذشته بارها این مساله مطرح شده است که مشکل صنایعدستی در زمینه بستهبندی و برندینگ مانع شکلگیری حجم بالای فروش خصوصا در بازارهای بینالمللی شده است. شما بازار فعلی صنایعدستی ایران به لحاظ بستهبندی و برندینگ را چگونه میبینید؟
در حال حاضر چندین شرکت بستهبندی فعال در کشور وجود دارد و بستهبندیهای خوب هم در کشور داریم. زمانی که وارد بازارهای جهانی شویم و احساس نیاز کنیم میتوان اقدامات بیشتری کرد. در حال حاضر بحث این است که تمام این موارد هزینههایی را به تولیدکننده تحمیل میکند. زمانی که صنایعدستی کشور به بازارهای جدید مثل امارات متحدهعربی و کشورهای اروپایی دسترسی پیدا کند، در نظر گرفتن بستهبندی،
مقرون به صرفه خواهد بود.
هماکنون چیزی حدود ۲۵ یا ۲۶ شرکت بستهبندی داریم که بستهبندیهای ارزان تا گران را ارائه میکنند. بنابراین بستهبندی برای صنایعدستی وجود دارد. یک زمانی اصلا برای صنایعدستی بستهبندی مناسبی در کشور نداشتیم، حال اما متناظر با جنس صنایعدستی، طراحان خوب، بستهبندیهای از پیش تعیینشده داریم و حتی اگر یک اثر جدید خلق شود آمادگی برای ارائه بستهبندی متناسب با آن وجود دارد.
بحثی که وجود دارد این است که توزیع و ارائه بستهبندی شکیل و متناسب صنایعدستی ایرانی در تمام استانهای کشور به صورت یکنواخت وجود ندارد. یعنی بعضا فعالان صنایعدستی خراسان جنوبی امکان دسترسی به بستهبندی مناسب برای یک محصول را ندارند، اما همان محصول در استان یزد با بستهبندی شکیل ارائه میشود و همین امر رقابتی نابرابر ایجاد کرده است. آیا برای توزیع یکنواخت صنایعدستی در تمام استانهای کشور برنامه مشخصی وجود دارد؟
در نمایشگاه گردشگری و صنایعدستی سال گذشته، وزارتخانه تولیدکنندگان صنایعدستی را از سراسر کشور گردهم آورد.
در همین نمایشگاه چند غرفه صنایعدستی نیز وجود داشت. توجه داشته باشید که قرار بر این نیست در هر شهری یک مرکز برای ارائه بستهبندی صنایعدستی وجود داشته باشد.
غرفههایی که در نمایشگاه بینالمللی گردشگری و صنایعدستی در زمینه ارائه بستهبندی صنایعدستی فعالیت داشتند، قیمت محصولاتشان گران بود و شاید تهیه بستهبندیهای گران برای تمام تولیدکنندگان صنایعدستی بهصرفه نباشد. نظر شما در این خصوص چیست؟
خیلی از اوقات در بعضی از کالاها قیمت بستهبندی ممکن است حتی از خود کالا هم بیشتر باشد و این موضوع هیچ اشکالی ندارد.
یعنی اگر قرار است یک محصول صنایعدستی بازار بگیرد ایرادی (به گران بودن بستهبندی) وارد نیست. باید این را تجربه کنیم و ببینیم وارد چه بازاری میشویم.
صنایعدستی ما کالاهایی تولید میکند که خریدارش دهکهای بالای جامعه هستند و بالا رفتن قیمت کالا به سبب بستهبندی، مانع جذب مخاطب نمیشود.
کسانی که این مساله را تجربه کردهاند صحبتهایم را تایید میکنند اما کسانی که تازه میخواهند وارد بازار صنایعدستی شوند دنبال تهیه صنایعدستی ارزان هستند.
توجه داشته باشید زمانی که صحبت از صنایعدستی میکنیم از کالای لوکس و با قیمت بالا تا اقلام مصرفی را شامل میشود.
بسیاری از کالاهایی که همچون آثار قلمزنی در ردیف آثار فاخر و لوکس هستند، افزایش قیمت بستهبندی موجب از دست رفتن بازار برای تولیدکننده آنها نمیشود.
میتوانید از این موضوع مطمئن باشید، چراکه تجربه ما این موضوع را میگوید. از سوی دیگر باید دید جنس برای چه بازاری ارائه میشود؛ برای بازار داخل میتوان از بستهبندیهای ضعیفتر استفاده کرد.
در بسیاری از موارد حتی اگر قیمت بستهبندی برابر قیمت محصول یا بیشتر از آن باشد مشکلی وجود ندارد، یعنی اختلاف قیمت ایجادشده به سبب بستهبندی در بسیاری از موارد چالشی ایجاد نمیکند. خیلی وقتها مصرفکننده کالایی را خریده اما بستهبندی را دور نریخته و در آینده از آن استفاده دیگری کرده است.
بستهبندی ارائهشده برای برخی محصولات گاهی با کمک هنرمندان صنایعدستی ایجاد میشود و البته این بستهبندی هم دور ریخته نمیشود و بعدا خریدار برای آن کاربریهای جدیدی تعریف کرده و مثلا به عنوان ظرف پذیرایی از آنها استفاده میکند.
تولید صنایعدستی زمانی برای تولیدکننده فایده دارد که منجر به فروش شود، در حال حاضر با توجه به بازار نه چندان مساعد فروش صنایعدستی در کشور، خواست مشترک همه فعالان صنایعدستی ایجاد و توسعه بازارچههای دائمی فروش صنایعدستی است. آیا در این راستا اقدامی از سوی وزارتخانه و معاونت صنایعدستی صورت گرفته است؟
این حوزه مرتبط به فعالیت بخش بازرگانی معاونت صنایعدستی است و آقای اوجانی باید در این زمینه پاسخگو باشند، اما تا آنجایی که اطلاع داریم «صدبازار» (صد مخفف صنایعدستی است) در مناطق مختلف کشور ایجاد شده و مثلا در تهران مجموعه اراضی عباسآباد به این موضوع اختصاص یافته است.
صد بازار و بازارچهای که در جوار دریاچه چیتگر ایجاد کردهاند با هدف حمایتی ایجاد شدهاند.
به نظرم باید در مکانهایی که پرمخاطب و گردشگرپذیر هستند بازارچههای صنایعدستی ایجاد کنیم. در مناطقی نظیر قمصر و کاشان که به سبب گلابگیری پرمخاطب و گردشگرپذیر هستند، امکان ایجاد بازارچههای صنایعدستی وجود دارد.
به نظرم هر جایی که مخاطب داشته باشد اگر بازارچه صنایعدستی ایجاد کنیم موفق خواهد بود و تولیدکننده یا فروشندهای که هزینه حمل جنس یا اسکان خود را داده از نتیجه راضی میشود.
با وجود این، ایجاد بازارچههای صنایعدستی در اماکنی که گردشگرپذیر نیستند صرفا به فعال صنایعدستی هزینه تحمیل میکند، بنابراین برای ایجاد بازارچههای صنایعدستی باید به سراغ نقاط پربازدید و گردشگرپذیر برویم و این بازارچههای صنایعدستی در شهرستانها برقرار میشوند.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد