افزایش ۱۰۰ درصدی پسماندهای بهداشتی با شیوع کرونا

بر اساس آمار رسمی کشورها تاکنون بیش از ۶۳ میلیون نفر در دنیا به کووید ۱۹ مبتلا شده‌اند و بیش از یک میلیون و ۴۶۰ هزار نفر نیز بر اثر این بیماری جان خود را از داده‌اند. ایران از نظر تعداد فوت کرونا و بدون در نظر گرفتن نسبت جمعیت نهمین کشور دنیا است. تعداد فوت کرونا در آمریکا، برزیل، هند، مکزیک، انگلیس، ایتالیا، فرانسه و اسپانیا بیش از ایران بوده است.
شاید به ظاهر فقط بخش درمان کشورها از جمله ایران درگیر عواقب این بیماری شده‌اند اما با کمی تامل می‌توان دید که تمام زنجیره‌های انسانی، معیشتی و حتی محیط‌زیست در دام این ویروس منحوس گرفتار آمده‌اند، افزایش ۱۰۰ درصدی اقلام بهداشتی در زمان شیوع ویروس کرونا نسبت به مدت مشابه قبل از شیوع نشان می‌دهد که باید حواسمان به تمام جنبه‌های عواقب این همه‌گیری باشد.
حسن پسندیده مدیر کل دفتر پسماند سازمان حفاظت محیط‌زیست روز جمعه به خبرنگار محیط‌زیست ایرنا گفت: اساسا استفاده از ماسک و دستکش در زمان شیوع ویروس کرونا با هدف پیشگیری از انتقال ویروس از افراد مبتلا به افراد سالم است بنابراین فراموش نکنیم که بخش زیادی از این ماسک‌ها و دستکش‌های مورد استفاده الزاما پسماندهای خطرناکی تلقی نمی‌شوند چون خیلی از افراد جامعه سالم هستند و به جهت پیشگیری از ابتلا به بیماری از ماسک و دستکش استفاده می‌کنند.
وی افزود: اما به هر طریق بخش عمده‌ای از پسماندهای ما که بسیار خطرناک و ویژه هستند در مراکز درمانی و بیمارستان‌ها تولید می‌شوند که در زمان شیوع ویروس کرونا میزان تولید آنها افزایش یافته که این خود معضلی در روند جمع‌آوری پسماندهای خطرناک بیمارستانی است.
پسندیده ادامه داد: آمارها نشان می‌دهد با شیوع ویروس کرونا میزان تولید پسماندهای عفونی در مراکز درمانی در مقایسه با سال گذشته رشد ۱۰۰ درصدی داشته است و در برخی شهرها این افزایش بین ۳۰ تا ۴۰ درصد بوده که میانگین افزایش پسماندهای اقلام بهداشتی در دوران کرونا ۵۰ درصد است.
وی گفت: البته این پسماندها در محل تولید توسط سیستم‌های بی‌خطر‌ساز، بی‌خطر‌سازی می‌شوند و بعد از آن جمع‌آوری و به مراکز دفن زباله منتقل و در آنجا هم در لندفیل‌های اختصاصی با خاک و آهک پوشش داده می‌شوند.
وی افزود: اما نکته اساسی درباره پسماندهای اقلام بهداشتی (ماسک و دستکش) این است که نباید فراموش کنیم که این اقلام به هر حال پسماند هستند و افراد با توجه به مسوولیت اجتماعی که در قبال پسماندها دارند نباید آنها را به حال خود در معابر یا طبیعت رها کنند.
مدیر کل دفتر پسماند سازمان حفاظت محیط‌زیست تاکید کرد: رها کردن پسماندهای اقلام بهداشتی در محیط حتی در طبیعت علاوه بر اینکه نازیبایی‌هایی را در محیط‌زیست ایجاد می‌کند، یک پدیده منفی اجتماعی است و حاکی از عدم مسوولیت‌‌پذیری افراد است هر چند که تعدادشان ممکن است کم باشد.
وی اظهار داشت: این ماسک‌ها و دستکش‌ها هر کجا هم که رها شوند باید یک نفر باشد که آنها را جمع‌آوری کند حتی ممکن است هیچ آلودگی‌ای هم از لحاظ بیماری نداشته باشند اما از منظر محیط‌زیستی آلودگی محسوب می‌شوند بنابراین باید در نحوه جمع‌آوری این اقلام دقت کرد، مثلا ماسک‌ها و دستکش‌هایی که در منازل استفاده می‌شوند در سطل‌های زباله جداگانه‌ای انداخته شوند و آنهایی که در سطح معابر تولید می‌شوند به هیچ عنوان نباید به حال خود رها شوند و مردم باید همه مشارکت کنند.
پسندیده افزود: در مراکز پرتردد مانند فروشگاه‌های رنجیره‌ای، ترمینال‌ها و مکان‌های پرتردد باید حتما سطل‌های مخصوصی وجود داشته باشد که بعد از مصرف ماسک و دستکش‌ها داخل آنها قرار گیرند.
وی گفت: رها کردن ماسک و دستکش در طبیعت را اگر هم به عنوان پسماند عادی تلقی کنیم، علاوه بر نازیبایی‌ای که در محیط‌زیست و طبیعت ایجاد می‌کند، آلودگی‌هایی را هم برای منابع آبی و خاکی به دنبال خواهد داشت. فراموش نکنیم ممکن است حتی خطراتی را هم برای سایر جانوران در منطقه و حتی حیوانات اهلی به همراه داشته باشند چون ممکن است آن را به عنوان غذا بخورند و به چرخه غذایی انسان برگردند بنابراین تاکید ما به تمام شهروندان این است که این اقلام بهداشتی را بعد مصرف حتی اگر آلودگی ویروسی هم نداشته باشند، در معابر و طبیعت رها نکنند و به آن به عنوان یک مسوولیت ملی اجتماعی نگاه کنند.