افزایش ۲۰۰ درصدی واردات گوشت قرمز در بهار امسال

ایسنا- با وجود سیاست‌های وزارت جهاد کشاورزی مبنی بر کنترل واردات و تقویت صادرات محصولات کشاورزی برای حرکت به سمت کاهش تراز منفی تجاری این بخش، گندم همچنان در صدر اقلام عمده وارداتی از نظر وزنی و ارزشی قرار دارد و وارداتش همچنان رو به صعود است.
در این میان افزایش ۲۰۰ درصدی واردات گوشت قرمز، واردات نیم میلیون تنی قند و شکر با وجود انبارهای پر و البته کاهش ۴۳ درصدی واردات برنج را هم باید به کارنامه حجتی در بهار امسال اضافه کرد. وزارت جهاد کشاورزی که از زمان روی کار آمدن محمود حجتی اصلاح آمارها و مدیریت نادرست گذشته را در جهت مثبت شدن تراز تجاری منفی هشت میلیارد دلاری محصولات کشاورزی و افزایش ضریب امنیت غذایی در دستور کار قرار داد، عملکردهای مثبت بسیاری در مدیریت بخش کشاورزی داشته است که می‌توان به اعلام به موقع نرخ خرید تضمینی محصولات کشاورزی تا تدوین بسته‌های حمایتی مختلف از بخش‌های مختلف مانند تسهیلات و… اشاره کرد.در این میان آنچه به عنوان یک‌سوی معادله برای محاسبه تراز تجاری محصولات کشاورزی به شمار می‌رود، واردات این محصولات است که در کنار میزان تولید داخلی آن محصول، می‌تواند نیاز داخلی کشور به آن محصول مورد نظر را تامین کند.
گندم در صدر کالاهای وارداتی غیرنفتی
البته گندم به‌عنوان یکی از اساسی‌ترین محصول کشاورزی که در تامین امنیت غذایی نقش بسزایی داشته و سهم بیش از ۶۰ درصدی در بخش کشاورزی دارد، عمده‌ترین محصول وارداتی از نظر ارزشی در بهار امسال به شمار می‌رود و روند رو به رشد واردات آن اگر ادامه یابد می‌تواند رکورد جدیدی در وابستگی به این محصول را برای کشور که تا چند سال گذشته در تولیدش به خودکفایی رسیده بود، ثبت کند. چراکه براساس آمار رسمی منتشر شده گمرک جمهوری اسلامی ایران طی سه ماهه نخست امسال دو میلیون و ۱۴۳ هزار تن دانه سخت گندم به ارزش بالغ بر ۷۵۱ میلیون دلار به کشور وارد شده که از نظر وزنی بیش از ۱۳۴ درصد و از نظر ارزشی بیش از ۹۶ درصد نسبت به همین بازه زمانی در سال گذشته افزایش داشته است.
این افزایش چند برابری میزان واردات گندم در حالی است که به اذعان مسوولان وزارت جهاد کشاورزی، آنها قصد داشتند میزان واردات را در مقابل تقویت تولید و خرید تضمینی محصول داخلی به‌گونه‌ای مدیریت کنند تا طی سال‌های آینده واردات گندم به حدود صفر برسد. حسین صفایی، مدیرعامل سازمان تعاون روستایی درباره میزان خرید تضمینی و نیاز به واردات گندم در سال‌جاری می‌گوید: «میزان نیاز مصرفی گندم در هر سال حدود ۹ میلیون تن است و اگر میزان خرید تضمینی گندم امسال به حدود هفت میلیون تن برسد می‌توان امیدوار بود میزان واردات گندم در سال‌جاری به حدود یک میلیون تن برسد و در سال‌های آینده با افزایش تولید کمی و کیفی این محصول، واردات گندم قطع شود.»
برنج در رتبه سوم واردات غیر نفتی
برنج یکی دیگر از اقلامی است که برای تامین نیاز داخلی آن همواره به واردات نیاز داشته‌ایم اما با وجود اینکه این محصول استراتژیک سومین کالای وارداتی غیر نفتی به شمار می‌رود، امسال برخلاف سال‌های گذشته روند کاهشی داشته است که نشان از عزم مسوولان برای کنترل بازار داخلی دارد چراکه براساس آمار رسمی گمرک طی سه ماهه نخست امسال ۲۹۹ هزار و ۵۰۰ تن برنج به ارزش بیش از ۳۷۰ میلیون دلار وارد شده که از نظر وزنی ۳۵/۴۳ درصد و از نظر ارزشی ۱۵/۳۸ درصد رشد منفی داشته است. البته پیش از این نیز کارشناسان و مسوولان وزارت جهاد کشاورزی بر ضرورت کاهش واردات برنج در سال جاری با توجه به افزایش بی رویه واردات آن در سال گذشته اشاره کرده بودند به‌گونه‌ای که رییس سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران در این‌باره گفت: با توجه به مازاد ۸۰۰ هزار تنی واردات برنج در سال گذشته به نظر می‌رسد امسال با واردات بسیار کمتری از برنج می‌توانیم نیاز داخلی کشور را تامین کنیم چراکه همچنان در انبارهای استان‌های شمالی کشور انواع برنج محلی و پرمحصول موجود است.
افزایش بیش از ۲ برابری واردات خوراک دام
خوراک دام و طیور که به طور عمده شامل دانه ذرت دامی و کنجاله سویا می‌شود در ردیف بعدی کالاهای وارداتی غیر نفتی قرار دارند که طی بهار امسال به حدود یک و نیم میلیون تن رسیده است اما یکی با افزایش و دیگری با کاهش نسبت به همین بازه زمانی در سال گذشته مواجه بوده است.
طی سه ماهه نخست امسال دانه ذرت دامی با بیش از یک میلیون و ۵۶ هزار تن واردات به ارزش بیش از ۳۵۴ میلیون دلار ۶۲/۶۸ درصد از نظر وزنی و ۳۳/۴۰ درصد از نظر وزنی افزایش و کنجاله سویا با حدود ۴۶۸ هزار تن واردات به ارزش بیش از ۲۹۸ میلیون دلار بیش از ۳۰ درصد از نظر وزنی و ارزشی کاهش داشته است. البته کنجاله کلزا هم روند افزایشی بسیاری نسبت به سه ماهه نخست سال گذشته داشته است چرا که در بهار امسال ۳۸ هزار و ۶۰۰ تن کنجاله کلزا به ارزش ۱۳ میلیون و ۳۰۰ هزار دلار به کشور وارد شده که از نظر وزنی هزار و ۲۴۸ درصد و از نظر ارزشی بیش از هزار و ۲۹ درصد افزایش داشته است. در مجموع این میزان واردات مستمر نشان می‌دهد مشکل سال گذشته واردات خوراک دام و طیور و معطل ماندن کشتی‌های حامل این محصولات که دامداران و مرغداران را به زحمت انداخته بود حل شده است و حالا واردکنندگان برای تامین ارز مورد نیازشان مشکل چندانی ندارند.
واردات شکر
واردات قند و شکر هم که معمولا مصرف آنها به صورت مستقیم و غیرمستقیم در ایام خاص مانند ماه رمضان افزایش می‌یابد، جهشی قابل ملاحظه‌ای داشته که نشان می‌دهد دولت برای تامین نیاز داخلی از همان ابتدا بنا را بر واردات گذاشته در حالی که عضو هیات‌مدیره انجمن صنفی صنایع قند و شکر معتقد است «با توجه به موجودی حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تنی قند و شکر در کشور و تولید این محصول به همین میزان در سال‌جاری، دولت باید از ادامه واردات بی‌رویه آن جلوگیری کند اما آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران نشان می‌دهد وزارت جهاد کشاورزی از ابتدای امسال که تجارت خارجی محصولات کشاورزی را برعهده گرفته تمایل زیادی به واردات شکر و ادامه روند گذشته دارد چراکه در بهار امسال بیش از نیم میلیون تن شکر به کشو وارد شده است به‌گونه‌ای که طی همین بازه زمانی حدود ۵۱۲ هزار و ۲۰۰ تن شکر تصفیه نشده از نیشکر به ارزش بیش از ۲۴۶ میلیون دلار به کشور وارد شده که نسبت به سال گذشته بیش از ۱۶۷ درصد رشد وزنی و بیش از ۱۲۶ درصد رشد ارزشی داشته است.
افزایش واردات روغن و دانه‌های روغنی
واردات روغن خام در حالی در بهار امسال افزایش قابل توجهی نسبت به سال گذشته داشته است که صنایع روغن‌کشی نسبت به این ادامه روند افزایشی واردات این محصول اعتراض داشته و آن را خلاف قانون می‌دانند.
اکبر سبقتی، دبیر انجمن صنایع روغن‌کشی در این‌باره به ایسنا گفت: در ماده «۱۰۶» برنامه سوم توسعه برای تقویت اشتغال و سرمایه‌گذاری مقرر شد به جای واردات محصول نهایی که در این صنعت روغن خام و کنجاله سویا به شمار می‌رود، مواد اولیه که همان دانه‌های روغنی از جمله دانه سویاست وارد شود اما این برنامه از سال ۸۵ تاکنون به فراموشی سپرده شده است.
وی افزود: ظرفیت کنونی صنایع روغن‌کشی چهار میلیون و ۶۰۰ هزار تن است درحالی که سال گذشته کمتر از هشت درصد آن فعال بود اما وزارت جهاد کشاورزی با توجه به قانون تمرکمز وظایف بخش کشاورزی و سیاست‌های اقتصاد مقاومتی بهتر است به جای واردات روغن خام به واردات دانه‌های روغنی بپردازد اما این در حالی است که تعرفه واردات این محصولات به درستی در نظر گرفته نشده چراکه هم‌اکنون تعرفه واردات روغن ساخته شده ۲۲ درصد، تعرفه واردات روغن خام چهار درصد و تعرفه واردات دانه‌های روغنی هم چهار درصد است. البته صنایع روغن نباتی در پاسخ به این اظهارات معتقد است طی سال‌های گذشته ظرفیت‌های مطالعه‌ نشده‌ بسیاری در صنایع مختلف به وجود آمده که هم‌اکنون بلااستفاده مانده‌اند که دولت باید برای استفاده از این ظرفیت‌ها برنامه‌های خود را اعلام کند. محمد قبله در این زمینه اظهار کرد که تامین روغن خام برای صنایع روغن نباتی از محل واردات دانه‌های روغنی یا روغن خام تفاوتی ندارد اما باید بررسی شود که از نظر پتانسیل‌های موجود و هزینه‌های تولید کدام یک صرفه اقتصادی بیشتری دارد. از سوی دیگر هدف اصلی در تولید روغن نباتی حمایت از تولیدکنندگان دانه‌های روغنی است بنابراین هر قدر دولت هدف‌گذاری‌اش مبنی بر توسعه و رشد تولید دانه‌های روغنی باشد صنایع روغن نباتی خریدار روغن خام استحصال شده از دانه‌های روغنی تولید داخلی می‌شوند و کشاورزان انگیزه بیشتری برای تولید خواهند داشت. انواع گوشت قرمز و تامین آن یکی از دغدغه‌های مهم مسوولان وزارت جهاد کشاورزی و دولت طی سال‌های اخیر بوده و برای آن همواره نیازمند واردات حدود ۱۰ درصدی از کشورهایی مانند برزیل بوده‌ایم که البته این واردات چندان بی‌حاشیه از نظر میزان، سلامت و بهداشت نبوده است.با وجود اینکه مسوولان وزارت جهاد کشاورزی طی سال گذشته همواره اعلام کرده‌اند درصدد هستند میزان واردات گوشت قرمز به کشور را در راستای رسیدن به مرز خودکفایی کاهش دهند آمار گمرک در بهار امسال گویای چیز دیگری است. در این‌بازه زمانی بیش از ۳۲ هزار و ۲۴۵ تن گوشت و احشای خوراکی به ارزش ۱۷۱ میلیون و ۱۲۵ هزار و ۵۳۹ دلار به کشور وارد شده که نشان از افزایش بیش از ۲۶۶ درصدی از نظر وزنی و افزایش بیش از ۲۲۴ درصدی از نظر ارزشی به کشور است.
موز در صدر میوه‌های وارداتی
اما پس از گندم، برنج، روغن و گوشت قرمز موز در صدر میوه‌های وارداتی بهار ۹۳ قرار دارد که واردات آن بیش از ۱۲ درصد افزایش وزنی نسبت به بهار سال گذشته داشته چراکه طی سه ماهه نخست امسال ۹۰ هزار و ۳۰۰ تن موز به ارزش بیش از ۹۳ میلیون دلار به کشور وارد شده است.