15 - 02 - 2018
افسردگی ژئوپلیتیکی
نفوذ آمریکا در جهان کاهش یافته و اعتبار این کشور که ترکیبی از قدرت نرم، لیبرالیسم اقتصادی و سیاسی بود، با بحران بی‌ثباتی مواجه شده و اکنون بیش از هر زمانی، جهانی بدون رهبر احساس می‌شود.
گروه تحقیقاتی «Eurasia Group» که بزرگ‌ترین گروه مشاور آمریکا در موضوع بررسی خطرات سیاسی جهان محسوب می‌شود، در گزارش جدیدی به پیش‌بینی ۱۰ خطر سیاسی بزرگی پرداخت که جهان را در سال ۲۰۱۸ میلادی تهدید می‌کند.
بر اساس این گزارش اگرچه انتظار می‌رود در سال ۲۰۱۸ میلادی وضعیت اقتصادی جهان رشد و بهبودی را تجربه کند اما چنین چشم‌اندازی را نمی‌توان برای وضعیت سیاسی متصور شد. این گزارش می‌گوید با توجه به آنچه در سال گذشته میلادی دیده شد و به ویژه پس از انتخاب شدن دونالد ترامپ به عنوان رییس‌جمهور آمریکا، به نظر می‌رسد جهان به افسردگی ژئوپلیتیکی بیشتر نزدیک‌تر شده باشد تا به ثباتی که در گذشته دیده می‌شد. چالش‌هایی که توسط دونالد ترامپ در سطح بین‌الملل به وجود آمده، بیش از هر زمانی هم‌پیمانان این کشور و حتی رقبای آمریکا را دچار سردرگمی کرده است. نفوذ آمریکا در جهان کاهش یافته و اعتبار این کشور که ترکیبی از قدرت نرم، لیبرالیسم اقتصادی و سیاسی بود، با بحران بی‌ثباتی مواجه شده و اکنون بیش از هر زمانی، جهانی بدون رهبر احساس می‌شود. بر این اساس ۱۰ خطر سیاسی بزرگی که جهان را تهدید می‌کنند عبارتند از:
استفاده چین از خلأ قدرت در جهان
تا سال گذشته میلادی چین از صحبت درباره رهبری جهانی خودداری می‌کرد اما اکنون این کشور رویه‌ای متفاوت در پیش گرفته است. پکن در حال کسب استانداردهای بین‌المللی بیشتری برای پر کردن جای خالی آمریکاست و هر گاه به این موضوع اشاره می‌کند نیز با مقاومت کمتری از سوی دیگر کشورها مواجه می‌شود. در شرایطی که ناسازگاری‌ها و ناکارآمدی سیاسی در واشنگتن بر همگان روشن شده، دولت چین موثرترین استراتژی تجارت و سرمایه‌گذاری جهانی را به اجرا گذاشته و در حال توسعه آن است. بر این اساس به تدریج محیط کسب و کار بین‌المللی نیز باید خود را برای پذیرش قوانین، استانداردها و شیوه‌های کار طراحی‌شده توسط پکن آماده کند. به این ترتیب به نظر می‌رسد مناقشات میان چین و آمریکا به ویژه در موضوع تجارت جهانی در سال ۲۰۱۸ میلادی بیش از هر زمان دیگری باشد.
افزایش حوادث غیرقابل پیش‌بینی
غیرممکن است که بتوان خطر بحران‌های بزرگی که امروز جهان با آن مواجه است را نادیده گرفت. اکنون مکان‌های زیادی وجود دارد که یک اشتباه یا قضاوت نادرست در قبال آنها می‌تواند یک درگیری جدی بین‌المللی را به وجود آورد. نگاهی به تحولات بین‌الملل در تقریبا ۲۰ سال گذشته نشان می‌دهد از زمان حملات ۱۱ سپتامبر در آمریکا، هیچ بحران ژئوپلیتیک بزرگی در جهان وجود نداشته و از زمان بحران موشکی کوبا نیز هیچ بحران بزرگی توسط دولت‌ها ایجاد نشده است. اما اکنون بحران‌های متعددی در جهان دیده می‌شود که حتی یک حرکت اشتباه در قبال آنها می‌تواند یک درگیری بین‌المللی به وجود آورد. رقابت‌ها در فضای مجازی، بحران کره، درگیری‌های داخلی در سوریه، افزایش تنش میان آمریکا و روسیه و پراکندگی جنگجویان داعش در سوریه و عراق و دیگر کشورها، تمام این موضوعات می‌تواند بهانه‌ای برای وقوع یک جنگ بین‌المللی باشد.
جنگ سرد فناوری در جهان
امروزه در حالی شاهد آخرین موج نوآوری‌ها هستیم که بیش از هر زمانی بر تنش‌ها به ویژه در حوزه‌های اینترنت و فناوری‌های فضا افزوده شده است. این تنش‌ها نقش مهمی در تحولات سال ۲۰۱۸ میلادی بازی می‌کنند. ایالات متحده آمریکا و چین در موضوع ساخت هوش مصنوعی و ابررایانه‌ها و همچنین تسلط بر بازارها در سراسر جهان، با یکدیگر در رقابت هستند. در چنین وضعیتی چندپار‌گی‌ای که در مشترکات تکنولوژیک دیده می‌شود، بیش از هر زمانی خطراتی را برای بازارها و امنیت ایجاد می‌کند.
مکزیک
امسال، سال سرنوشت‌سازی برای مکزیک خواهد بود. نتیجه مذاکرات نفتا و همچنین نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور که اول ژوئیه برگزار خواهد شد، بر چشم‌انداز بلندمدت این کشور به ویژه در بخش اقتصادی تاثیر خواهد گذاشت.
روابط ایران و آمریکا
اگر توافق هسته‌ای ایران و شش قدرت جهان با شکست مواجه شود، جهان با خطر جدیدی مواجه خواهد شد. دونالد ترامپ همچنان مدافع سیاست‌های عربستان سعودی و در تلاش برای مهار ایران در سوریه، عراق، لبنان و یمن است. بر این اساس احتمالا واشنگتن، ایران را در این سال برای آزمایش‌های موشکی، حمایت از تروریسم و نقض حقوق بشر بیشتر مجازات خواهد کرد.
فرسایش نهادها
در سراسر جهانِ توسعه‌یافته اعتماد عمومی به موسسات بوروکراتیک و تکنوکرات به شدت کاهش یافته که در برخی موارد این کاهش اعتماد نتیجه دخالت‌های مستقیم سیاسی در کار این نهادها بوده است. مشروعیت نهادهایی همچون احزاب سیاسی، دادگاه‌ها، رسانه‌ها و موسسات مالی که به حمایت و پشتیبانی از جوامع می‌پردازند، همچنان رو به کاهش است که در نتیجه آن، آشفتگی‌های سیاسی و خطرات امنیتی افزایش می‌یابند و کمتر قابل پیش‌بینی می‌شوند.
افزایش اقدامات محافظه‌کارانه
جنبش‌های ضد سیستم سیاستمداران را مجبور کرده تا برای داشتن قدرت رقابت بیشتر در سطح جهان به سمت رویکردهای سوداگری تغییر جهت دهند. این کار باعث می‌شود بار دیگر دیوارها بالا روند و موانع بیشتری ایجاد شوند. این موانع علاوه بر بخش‌های تولید و کشاورزی، به‌طور قابل توجهی در اقتصاد دیجیتالی و صنایع توام با نوآوری نیز دیده می‌شود. باید توجه داشت که موانع جدید کمتر قابل رویت هستند و به جای تحمیل تعرفه‌ها و مقررات بیشتر برای واردات، به اشکال دیگری مانند طرح‌های نجات و یارانه‌ها خود را نشان می‌دهند.
بحران بریتانیا
مشکلات بریتانیا که هم نشات‌گرفته از آشفتگی‌ها به دلیل مذاکرات برگزیت و هم مشکلات سیاسی داخلی است، خطرات جدیدی را می‌آفریند. در موضوع برگزیت، اصل این است که «تا زمانی که روی همه چیز توافق نشود، روی هیچ چیزی توافق نشود». این اصل دعواهای بی‌پایانی را میان دو طرف بر سر جزییات به وجود خواهد آورد. در موضوع سیاست‌های داخلی نیز مدیریت برگزیت ممکن است به قیمت شغل ترزا می، نخست‌وزیر کنونی بریتانیا تمام شود.
ماهیت سیاست‌ها در جنوب آسیا
ماهیت سیاست‌ها در جنوب آسیا نیز آینده این مناطق را به‌طور فزاینده‌ای تهدید می‌کند و چالش‌های غیرمنتظره‌ای را برای برنامه‌ریزان اقتصادی و سرمایه‌گذاران خارجی به وجود می‌آورد. اسلام گرایی در بخشی از جنوب شرق آسیا به ویژه در مالزی و اندونزی، اشکال محلی پوپولیسم را تغذیه می‌کند و خشونت‌های قومی در چین نیز پیامدهای قوی به همراه خواهد داشت. در هند نیز این خطر وجود دارد که نارندرا مودی، نخست‌وزیر این کشور به پشتیبانی بیشتر از ملی‌گرایان هندو با هدف پیروزی دوباره در انتخابات سال ۲۰۱۹ میلادی بپردازد.
امنیت آفریقا
بی‌ثباتی‌ها در کشورهای آفریقایی هر نوع تلاش برای رسیدن به موفقیت در این قاره را با شکست مواجه خواهد کرد. خطرات گروه‌هایی همچون الشباب و القاعده در این قاره جدید نیستند اما شرکای خارجی که به برقراری ثبات در دولت‌های ضعیف در این قاره کمک می‌کردند، اکنون ناامید شده‌اند.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد