28 - 07 - 2021
افغانستان در مسیر دولت اسلامی
سیدجلال ابراهیمی* – آمریکا ۲۰ سال است که در افغانستان فعال است و در این مدت یک جنگ کم شدت بر افغانستان حاکم بود. اصولا مداخله آمریکا در افغانستان برای جلوگیری از تسلط کمونیسم بر افغانستان صورت گرفت.
آمریکا به ظاهر ۲۰ سال است که حضور واقعی در افغانستان دارد اما در عمل ۴۰ سال است که حضور مستمر در این کشور داشته و تاکنون بیش از دو تریلیون دلار در آنجا هزینهکرده؛ آیا نتایجی مثبت برای آمریکا داشته؟ جواب این سوال کاملا روشن است. حال با خروج نیروهای آمریکا، طالبان به سرعت قدرت را به دست گرفته و مواضع استراتژیک را در استانها بالاخص در استانهای مرزی با ایران و پاکستان در اختیار میگیرند.
اورلات گوشهنویس روزنامه دنیا مینویسد: آیا قدرتنمایی طالبان و سرعتگیری و توسعه تسخیر یا اشغال شهرهای افغانستان به معنی گذار از یک مدل دولتی حکومت به یک حکومت مبتنی بر پایههای شرع و اصول دین اسلامی در آینده نزدیک است؟
آمریکا با هزینهکرد دو تریلیون دلار آیا کمکی به اقتصاد افغانستان و بهبود معیشت ۴۰ میلیون نفر جمعیت کرده است؟ در این مدت سرانه درآمد ملی به ۴۰۰ دلار رسیده و افغانستان در زمره ۱۰ کشور فقیرجهان قرار گرفته است. در ۱۹۷۹ و اوایل دهه هشتاد یعنی درست ۴۰ سال پیش آمریکا در یک اقدام واکنشی به مداخله و نفوذ شوروی در منطقه از طالبان که تابع شریعت و دکترین اسلامی هستند حمایت کرد تا از نفوذ کمونیسم در آن کشور بکاهد.
آمریکا یک نیروی ۱۰ هزار نفره تشکیل داد و ناتو، ترکیه، آلمان و فرانسه را در یک جنگ کم شدت در افغانستان وارد کرد. نیروهای طالبان جایگزین القاعده شد و ترور و انفجار در شهرها و بازارهای مناطق مختلف افغانستان شدت گرفت.
با نگاهی به فیلم بادبادک، عمق این تحجر دینی کاملا در این دوره که از سوی طالبان اعمال میشد ملموس و مشهود است. ترکیه که خود همپیمان ناتو و متحد آمریکا است سربازان خود را در حفاظت از شهر کابل گماشت و در ثمرات این حضور بازار مواد غذایی افغانستان را در اختیار گرفت؛ حتی لوازم خانگی را.
افغانستان با ۴۰ میلیون نفر با دهنی باز برای خوردن و نیاز برای تمام مایحتاج زندگی بازار خوبی برای تجار و پیمانکاران ترکیه شد که از مسیر ایران و یا از بالاسر آن با هواپیما با دهها تریلر بار تجاری با عبور از مرز ماهی رود و دوقارون و کالاهای ترک را از هرنوع از فرش ماشینی گرفته تا لوازم آشپزخانه، روغن خوراکی، انواع کنسرو و صدها ردیف کالا در این مدت وارد افغانستان کرده و میکنند.
افغانستان با ذخایر سرشار از آهن،طلا، سنگهای فیروز، لعل، رگههای ضخیم مس که بهشت انواع میوهها نیز شناخته میشود حال با جمعیت جوان مهاجر مواجه است که همهروزه در مقابل سفارتخانههای باز خارجی صف کشیدهاند. تولید تریاک با ارزش ارزی ۵۵ میلیارد دلار رسیده که شبکه مافیای قدرت در افغانستان و بیرون از آن در اتحادیه اروپا و آمریکا آن را بازاریابی کرده و میکنند؟ در صورت تسلط طالبان این دلارهای تریاکی به دست چه کسانی میافتد؟
در این بین چین به لحاظ ذخایر عظیم مس و نفت در افغانستان حضور فعالی در شرق افغانستان داشته و با تامین قسمتی از نیازهای مصرفی روزبهروز بر نفوذ و گستره بازرگانی خود در این منطقه میافزاید.
ترکیه که خود در مرزهای سوریه درگیر است و همچنین هزاران مهاجر سوری را در خود جای داده و همچنین در شرق کشور در اربیل،شرناک، حکاری با PKK و PYD در حال جنگ پراکنده است، سالیانی است که درگیر حضور سربازان خود در افغانستان است. آیا افغانستان به سوی یک ائتلاف با طالبان پیش میرود یا در صورت عدم توافق دولت مرکزی با طالبان، تجزیه اجتنابناپذیری در پیشرو دارد؟
* مدیر مرکز مطالعات و پژوهش ایران و ترکیه
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد