اقتصاد راکد، خرید خودرو را مشکل کرد

گروه صنعت- اقتصاد راکد، خرید خودرو را برای مردم مشکل کرده است. این سخنان سعید لیلاز، کارشناس اقتصادی است. وی کمپین نخریدن خودرو ایرانی را بی‌اساس و واکنشی به رکود اقتصادی ایران می‌داند و معتقد است در غرب، خودروها ارزان هستند اما سوخت گران است، در حالی که در ایران وضعیت برعکس است.
فرانس‌پرس در گزارشی به تحلیل وضعیت صنعت خودروی ایران پرداخت. سعید لیلاز در گفت‌و‌گو با این خبرگزاری فرانسوی گفت: تنفر مردم از خودروسازان از یک دوره طولانی انحصار در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ ناشی می‌شود که اکنون به اتمام رسیده است. وی خاطرنشان کرد: خودروسازی، دومین صنعت بزرگ کشور پس از نفت است و سه درصد تولید ناخالص داخلی و ۱۲ درصد فرصت‌های شغلی کشور را تامین می‌کند.
لیلاز افزود: هرچند مالیات اعمال‌شده بر خودروهای تولید داخل حدود ۳۰ تا ۷۰ درصد است که به گفته ترتیب‌دهندگان کمپین رقم بسیار بالایی است اما ایرانی‌ها پول بسیار کمتری نسبت به بسیاری از کشورها بابت خرید بنزین پرداخت می‌کنند. وی گفت: به دلیل اینکه دولت به دلایل سیاسی و اجتماعی نمی‌تواند مانند کشورهای اروپایی به سوخت مالیات ببندد، آنها این مالیات را مستقیما از خودرو اخذ می‌کنند.
تابستان بازار خودرو سرد شد
طی سال‌های گذشته معمولا قیمت خودرو در روزهای پایانی سال روند افزایشی پیدا می‌کرد و به موازات آن نیز خرید و فروش این محصول میان مردم داغ‌تر می‌شد اما سال گذشته هیچ یک از این اتفاقات رقم نخورد. می‌توان گفت از همان موقع مشتریان خودرو سیگنال خود را به بازار فرستادند. عدم اقبال آنها به بازار خودرو از یک رکود عمیق خبر می‌داد؛ رکودی که روز به روز تشدید شد و از بدشانسی خودروسازان به پایان مذاکرات هسته‌ای خورد. آنها انتظار داشتند این رکود به مرور از بازار کنار برود اما با توافق هسته‌ای توقع مردم برای ارزان‌تر شدن خودرو افزایش یافت. پس از این اتفاقات ایجاد کمپین تحریم خودرو، تابستان سرد خودروسازان را تکمیل و رکود را عمیق‌تر کرد.
بسیاری از کارشناسان معتقدند افزایش شدید قیمت خودرو و سایر کالاها موجب افت قدرت خرید مصرف‌کنندگان شده است. آنها می‌گویند قهر مردم ممکن است بخش کمی از دلایل رکود را توجیه کند اما بخش عمده آن به کاهش قدرت خرید مردم مربوط می‌شود. در همین حال عده‌ای دیگر نیز دلیل رکود بازار خودرو را قهر خریداران از این بازار می‌دانند.
در این زمینه فرانس‌پرس در گزارش خود نوشت: کمپین تحریم خرید خودروهای ایرانی در شبکه‌های اجتماعی ایرانی به راه افتاده است. ایرانی‌ها در شبکه‌های مجازی نارضایتی خود از صنعت خودروسازی کشور را به دلیل خروج شرکت‌های خارجی پس از تشدید تحریم‌ها، ابراز می‌دارند. هر سال حدود ۲۰ هزار نفر در جاده‌های ایران کشته می‌شوند و پلیس می‌گوید بخشی از این تلفات به ایراداتی برمی‌گردد که خودروهای تولید داخل دارند.
هرچند خودروهای داخلی دارای امکاناتی نظیر کیسه‌هوا و ترمزهای ضدقفل هستند، اما به گفته اسکندر مومنی، جانشین رییس پلیس ایران «ایمنی این خودروها رضایتبخش نیست.» وی می‌افزاید: این به دلیل عدم وجود فضای رقابت و نظارت بر تولید داخلی است.
بازگشت شرکای خارجی و بهبود تولید
ایران در سال ۲۰۱۱، ۶۵/۱ میلیون دستگاه خودرو تولید کرد، اما پس از تحریم‌های غرب، این رقم کاهش شدیدی را شاهد بود و در سال ۲۰۱۳ به حدود ۷۴۰ هزار دستگاه رسید. سال گذشته تولید خودروی ایران به ۲/۱ میلیون دستگاه افزایش یافت. تقریبا تمام خودروسازان خارجی ایران را ترک کرده‌اند. شرکت رنوی فرانسه به صادرات و مونتاژ خودرو در تهران ادامه می‌دهد، اما حجم کار نسبت به قبل از تحریم‌ها کمتر شده است. تولیدکنندگان ایرانی امیدوارند بازگشت شرکای خارجی به آنها کمک کند تا بتوانند تولید خود را افزایش دهند و کیفیتشان را بالا ببرند.
این گزارش در ادامه نوشت: تعرفه‌های گمرکی ۱۰۰ درصدی واردات خودرو تضمین می‌کند که خودروهای خارجی باکیفیت برای اکثر ایرانی‌ها دور از دسترس باشد. فروش خودروهای چینی وارداتی به مدد کاهش قیمت‌های اعمال شده پس از توافق هسته‌ای ۱۴ ژوئیه در حال افزایش است اما حتی همان خودروها نیز همچنان از قیمت متوسط خودروهای تولیدی ایران گران‌ترند.