3 - 12 - 2022
الگوی جدیدی از همکاری منطقهای
بیستویکمین نشست وزیران خارجه سازمان اکو روز گذشته با حضور و سخنرانی حسن روحانی، رییسجمهور آغاز شد.در این نشست وزیران خارجه ترکیه، قرقیزستان، افغانستان، آذربایجان، ایران، وزیر اقتصاد ترکمنستان، مشاور نخستوزیر پاکستان و معاون وزیر خارجه قزاقستان شرکت کردهاند. همچنین سفیران مقیم در تهران کشورهای ازبکستان و تاجیکستان نیز در این نشست حضور داشتند.
سازمان اکو یک سازمان اقتصادی منطقهای است و سه کشور ایران، پاکستان و ترکیه نخستین بار آن را پایهریزی کردند. این سازمان در ابتدا با نام «آر سی دی»- که نام اختصاری سازمان همکاری عمران منطقهای است- آغاز به کار کرد.پس از انقلاب کار سازمان با وقفه مواجه شد و در سال ۱۳۶۴ با نام «اکو» حیات خود را از سر گرفت و در سال ۱۳۷۲ یعنی بعد از فروپاشی شوروی کشورهای افغانستان، جمهوری آذربایجان، قزاقستان، ترکمنستان، قرقیزستان، ازبکستان، و تاجیکستان نیز به آن پیوستند.
طبق اساسنامه این سازمان، اکو برای بهبود شرایط توسعه اقتصادی پایدار کشورهای عضو تلاش میکند و برای حذف تدریجی موانع تجاری در این منطقه فعالیت دارد.از دیگر اهداف اکو، تهیه برنامه مشترک برای توسعه منابع انسانی در این ۱۰ کشور است.این سازمان همچنین برای تسریع برنامه توسعه حملونقل و ارتباطات فعالیت میکند. زبان رسمی اکو انگلیسی است و مقر اصلی آن شهر تهران در ایران است و ریاست آن از سوی کشور آذربایجان در سالجاری به تهران واگذار شده است.
براساس گزارش ایرنا، حجتالاسلام والمسلمین دکتر حسن روحانی در ابتدای این جلسه با خیرمقدم به هیاتهای شرکتکننده در نشست تهران گفت: حدود سه دهه از تاسیس سازمان اکو توسط سه کشور بنیانگذار گذشته است.در سال ۱۹۹۲ هفت کشور دیگر منطقه نیز با درک منافع همکاری اقتصادی منطقهای به این سازمان پیوستند.
رییسجمهور با اشاره به پیریزی ترتیبات همکاری گستردهتر با تاسیس این سازمان گفت: در طول دو دهه همکاری بین ۱۰ کشور از مهمترین کشورهای منطقه جنوب آسیا، خاورمیانه و آسیای مرکزی و قفقاز الگوی جدیدی از همکاری منطقهای عرضه شده است.
روحانی اظهار داشت: پیشرفتهای قابل توجهی در حوزههایی همچون تجارت، انرژی، صنعت، کشاورزی، معدن، محیطزیست، بانکداری، علم و فناوری، همکاریهای بخشخصوصی، آموزش فرهنگ و به خصوص حملونقل و ترانزیت صورت گرفته است.
افقهای بلندتر اکو
رییسجمهور تصریح کرد: با این حال هیچگاه نباید به سطح فعلی همکاریها راضی بود و همواره باید چشم به افقهای بلندتری داشت.
روحانی با اشاره به اینکه کشورهای عضو اکو از ویژگیهای بسیار مهمی برخوردار بوده و میتوانند با اتکا به این ویژگیها همکاریهای خود را در تمامی زمینهها گسترش دهند، گفت: سوابق تاریخی و جاده ابریشم گواهی بر این مدعاست.
رییسجمهور اظهار داشت: همکاری در چارچوبهای سازمانهای منطقهای با توجه به شرایط کنونی حاکم بر اقتصاد جهان و بحرانهای پدید آمده در سالهای اخیر میتواند مسیر مطمئنی در جهت تقویت همگراییها و به دور ماندن از آسیبهای ناشی از تلاطمات اقتصادی بینالمللی فراهم کند.
رییس قوه مجریه اضافه کرد: سازمان همکاری اقتصادی اکو از جمله سازمانهای بالقوه توانمند در سطح جهانی است که با دارا بودن جمعیت ۴۵۰ میلیونی و بیش از هفت میلیون کیلومتر مربع مساحت، با داشتن ذخایر عظیم معدنی و نفت و گاز و همچنین موقعیت استراتژیک جغرافیایی و قرار داشتن در کریدورهای شمال، جنوب و شرق و غرب میتوان آن را یکی از آیندهدارترین سازمانهای منطقهای در سطح جهان قلمداد کرد.
رییسجمهور عنوان کرد: از نگاه آمار و ارقام کشورهای عضو در سال ۲۰۱۲ بالغ بر ۸۱۷ میلیارد دلار با جهان مبادله بازرگانی انجام دادند که از این رقم، فقط ۳/۱۰ درصد یعنی ۸۳ میلیارد دلار سهم تجارت درون منطقهای بوده است.
روحانی ادامه داد: منطقه اکو در سال ۲۰۱۱ از رقم ۵/۱ تریلیون دلار سرمایهگذاری مستقیم خارجی فقط حدود ۴۱ میلیارد را نصیب خود کرده است که معادل ۷/۲ درصد از رقم جهانی است.
رییسجمهور گفت: تجربه بیش از دو دهه تعامل و همکاری در قالب اکو چراغ راه آینده ماست.در دهه سوم باید شاهد سازمانی باشیم که ظرفیتهای همکاری خود را در بالاترین سطح شکوفا میکند.
کمبود تجارت درون منطقهای
روحانی تصریح کرد: تجارت درون منطقهای ۱۰ درصدی به هیچوجه قابل دفاع نیست، خوشبختانه برخی از زیرساختهای لازم از جمله در حوزه کریدورهای حملونقلی و نیز زیرساختهای نرمافزاری نظیر موافقتنامهها و ساختارهای حقوقی مورد نیاز در دو دهه اول پیشبینی شدهاند.
رییسجمهور گفت: بدون تردید چنانچه تجارت در درون منطقه رونق گیرد، گشایشهای بسیاری در حوزههای دیگر و در توسعه اقتصادی تکتک کشورهای عضو و کل منطقه اتفاق خواهد افتاد.
روحانی با بیان اینکه سازمان اکو اکنون یک فرصت بزرگ هم برای منطقه و هم برای کشورهای عضو به شمار میرود که بدیلی برای آن نمیشناسیم، اظهارداشت: با این حال در آغاز دهه سوم همکاریها، اکو نیازمند برخی اقدامات اصلاحی است که پیشنهاد میکنم وزرای محترم در نشست خود این اصلاحات را بررسی و تصمیمات لازم را اتخاذ کنند.
وی ادامه داد: هدف از این اصلاحات که با تکیه بر تجربه دو دهه گذشته انجام خواهد گرفت، ارتقای اکو به سازمانی است که بتواند پاسخگوی نیازهای روز منطقه و کشورهای عضو باشد.
رییس قوه مجریه گفت: این اصلاحات بیتردید باید حوزههای حقوقی و قانونی، ساختاری، نهادی و برنامهای را دربرگیرد تا انشاءالله شاهد سازمانی حرفهای و کارآمد در منطقه باشیم.
سازمانی که نهتنها نگرانیهای موجود را رفع کند بلکه جذابیتهای بیشتری را نیز برای کشورهای غیرعضو برای همکاری با آن به دنبال داشته باشد.
روحانی افزود: جمهوری اسلامی ایران با رویکرد مبتنی بر احترام متقابل و تامین منافع مشترک برای تحقق حقوق مردم منطقه و با جایگاه ممتاز ژئوپلتیکی، تقویت سازمان اکو و حمایت از برنامههای آن را از اولویتهای خود میداند.
پس از پایان یافتن سخنرانی حسن روحانی با سخنرانی المار محمد یاراف وزیر خارجه جمهوری آذربایجان و ارایه گزارش از عملکرد یکسالهاش ریاست این سازمان به ایران منتقل شد.
هدف سند توافقنامه با غرب حذف تحریمهاست
وزیر امور خارجه کشورمان، محمد جواد ظریف نیز در کنفرانس مطبوعاتی خود پس از پایان این اجلاس و در حاشیه آن در پاسخ به پرسش خبرنگاری در مورد موضوعات گنجانده شده در سند همکاری بین ایران و ۱+۵ و به ویژه موضوعات مربوط به رفع تحریمها خاطرنشان کرد: در سند دیده شده که هدف کار در مرحله نهایی حذف کلیه تحریمهای شورای امنیت و دو جانبه و چند جانبهای که مرتبط با موضوع هستهای بوده در نظر گرفته شده است. به نظر ما همه این تحریمها غیرعادلانه و غیرقانونی است اما متاسفانه وجود دارد و به مردم ما ضرر میزند گرچه هیچ تاثیری در برنامه صلحآمیز ایران نداشته است.
رفع نگرانیهای منطقی
وزیر امور خارجه کشورمان اضافه کرد: کاری که ایران در مرحله نهایی انجام خواهد داد رسیدن به یک تفاهم است برای رفع نگرانیهای منطقی در خصوص اینکه برنامه هستهای ایران صرفا صلحآمیز باقی خواهد ماند، است و ما نیز از ابتدا گفتهایم که رفع این نگرانیها جزو اهدافمان است بنابراین نگرانی نداریم از اینکه به راهحل و تفاهمی درباره نحوه رفع نگرانیها برسیم.
ظریف تاکید کرد: در سند به صراحت این موضوعات آمده است که از مرحله اول تا مرحله آخر برنامه هستهای ایران شامل غنیسازی در خاک ایران ادامه پیدا خواهد کرد. درباره شرایط و جزییات و چارچوب آن صحبت خواهیم کرد اما موضوع برنامه هستهای و غنیسازی دست نخواهد خورد و در خاک ایران باقی خواهند ماند.حاضریم اقداماتی انجام دهیم و نگرانیها را رفع کنیم انتخابهای متعددی در این زمینه وجود دارد که این انتخابها را با کشورهای دیگر بررسی میکنیم شش ماه فرصت داریم تا به نتیجه برسیم گرچه بر اساس توافق گفتهایم یک سال فرصت داریم اما ما میخواهیم بلندپروازی بیشتری داشته باشیم و شش ماه به نتیجه برسیم.
وزیر امور خارجه گفت: همانطور که برنامه هستهای ما کاملا دست نخورده باقی میماند و اقداماتی که صورت میگیرد موقتی و محدود است. اقدامات طرف مقابل نیز موقتی و محدود است مهمترین آن اضافه نشدن تحریمهاست اما از آن مهمتر رفع برخی ممانعتهای غیرقانونی است که اجازه نمیداده داراییهای ایران که از طریق فروش نفت به دست میآید به داخل کشور منتقل شود و مانع فعالیتها و همکاریهای بانکی شده و امکان باز شدن LC را حتی برای معاملات غذا و دارو به صورت غیرقانونی و برخلاف سیاستهای اعلام شده از طرفهای تجاری ایران گرفته است که همه اینها رفع خواهد شد. ضمن اینکه برخی اقلامی که در سند ذکر شده رفع خواهد شد در موضوع نفت و بانک نیز در کنار تحریمهای غیرعادلانه و غیرقانونی در زمینه صنعت نفت بیمه نفتکشها و پالایشگاهها محدود شده بود که تمام این محدودیتها براساس این سند رفع خواهد شد بنابراین یکی از موانع عمدهای که در مسیر معاملات نفتی ایران است، بررسی شده است.
وزیر امور خارجه کشورمان در ادامه در پاسخ به این پرسش که آیا در حاشیه مذاکرات ایران و ۱+۵ موضوعات مربوط به مذاکرات دو جانبه ایران و آمریکا نیز مطرح شده است با بیان اینکه دستور کار نشست ژنو صرفا بحثهایی درباره موضوع هستهای ایران بوده است، گفت: اخباری که درباره در دستور کار قرار دادن موضوعات دیگر در این نشست است را تکذیب میکنم.با همه اعضای ۱+۵ درباره این موضوع گفتوگویی داشتهایم و هیچ موضوع دیگری در دستور کار گفتوگوها نبوده است.
ظریف همچنین درباره شرکت ایران در نشست ژنو ۲ که قرار است به حل موضوع سوریه بپردازد، گفت: ایران بر ضرورت حل سیاسی این مساله و دوری از راهحلهای نظامی تاکید دارد و در صورت دعوت در این نشست برای بیان دیدگاهش در این نشست شرکت خواهد کرد.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد