امنیت ملی؛ لازمه مشارکت بین‌المللی و ماندگاری منابع

کمال‌الدّین پیرمؤذن*
کنار گذاشتن ایران از کنسرسیوم و مذاکرات کشورهای همسایه و جهان در ایجاد کریدور یا جاده توسعه، ضرورت حیاتی «امنیت ملی و وحدت ملی» را بیش ازپیش بر همگان آشکار کرد. از قدیم در همه مکاتب و رویکردهای واقع‌گرا، مفهوم کلی «امنیت ملی»، «امنیت شهروندان» و «حقوق ملت» از اساسی‌ترین نیازهای جامعه شناخته‌ شده که جوامع مختلف با آن قوام و دوام یافته‌اند. مکتب اسلام نیز اهمیت و توجهی ویژه نسبت به امنیت دارد. امنیت و احساس اطمینان، آینده‌داری و فراهم بودن افق‌های پیشرفت و امید به فردا برای شهروندان و همچنین معاش، سه رکن اصلی تکوین و بقای جامعه و سه مشخصه جامعه خوب، سالم و متنعم شناخته شده که شهروندان آن جامعه را به دلبستگی، عشق، عِرق ملی و اقامت دائمی در موطن خویش، تحریک و ترغیب کرده و منجر به آن می‌شود که از مهاجرت از جامعه‌ای که به آن تعلق دارند اجتناب کنند؛ در این راستا، زمینه توسعه روزافزون و تعالی مُلک و ملت آن جوامع را نیز فراهم می‌آورد. همچنین گفته شده نیازهای اولیه مردم؛ امنیت، عدالت و فراوانی نعمت مادی است. پس در ضرورت حیاتی و مبنایی امنیت برای تمامی افراد ملت و همه اقوامی که شهروندان این سرزمین هستند، حرفی نیست و نمی‌تواند باشد، چه آنکه بدون امنیت، جامعه و ملتی باقی نمی‌ماند. حال آنکه نخست، وجود این ملت و سپس کیفیت این ملت در بود و نبود یک مملکت، اهمیتی اساسی و بنیادین دارد. اگر اطمینان افراد جامعه تضعیف شود و ملت آینده‌ای روشن پیش‌روی خود نبیند، این امنیت به مخاطره کشیده شده و احساس اطمینان و آسایش از آن جامعه رخت برخواهد بست. حال آنکه طبیعتا اگر اقتصاد مملکتی، ناسالم باشد و وضع معیشت آن ملت، ناگوار و نامعقول، کماکان این احساس عدم‌امنیت است که روح و روانِ ملت و شهروندان آن جامعه را می‌آزارد. اگر مردم عدالت را دوست دارند، برای این است که دوست ندارند محصول کار و کوشش‌شان غارت شود و تلاش‌شان در هر زمینه و حوزه‌ای، به‌خاطر تبعیض هدر برود. بنابراین ایجاد امنیت در عرصه‌های گوناگون از وظایف عمده و بنیادین حکومت‌ها و دولت‌ها بوده و خواهد بود. آنگاه که عدم‌امنیت سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بر فضای جامعه حاکم شود، آینده ملت پُرابهام ‌شده و در نتیجه سیل مهاجرت جمعیت در جست‌وجوی کار برای آینده‌ای روشن به آن‌سوی مرزهای این سرزمین آغاز می‌شود. نگاهی به صف‌های طولانی متقاضیان مهاجرت که مقابل ساختمان سفارتخانه‌های مهاجرپذیر تشکیل می‌شود، جلوه‌ای است از این حالت ناامنی و ناامیدی مردم. مهاجرت سیل‌آسای جوانان تحصیلکرده باهوش به آن‌سوی مرزها و وجود چند‌میلیونی ایرانی‌های مقیم خارج کشور، مؤید آمار ناامیدکننده در این حوزه است. چنانکه امروز بخش قابل‌توجهی از تحصیلکرده‌ها، نخبگان، کارآفرینان، کارشناسان، استادان و محققانِ ما یا هم‌اکنون مُقیم خارج کشور هستند یا در صدد مهاجرت به آن‌سوی مرزها. اینها همه، اجزای تصویری است از ناامنی ملی و اینجاست که باید گفت امنیت شهروندان در همه ابعاد سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، زیربناست و محور اصلی و اساسی امنیت ملی، امنیت خارجی، تعالی ایرانی و ترقی وطن و موفقیت دیپلماسی اقتصادی بین‌المللی است.
* نماینده پیشین مجلس