انتخابات ریاست‌جمهوری ایتالیا در بن‌بست

نخستین دور انتخابات ریاست‌جمهوری در ایتالیا که از روز دوشنبه آغاز شده است، بدون نتیجه پایان یافت و هیچ‌کس نتوانست دوسوم آرای لازم برای پیروزی در این انتخابات را به دست آورد.
مقام رییس‌جمهوری در ایتالیا بیشتر جنبه تشریفاتی دارد اما نقش رییس‌جمهور در صورت عدم کسب اکثریت از سوی یکی از احزاب در انتخابات پارلمانی می‌تواند اهمیت پیدا کند. دوره هفت‌ساله ریاست‌جمهوری سرجیو ماتارلا رییس‌جمهوری کنونی ایتالیا چند روز دیگر به پایان می‌رسد. رییس‌جمهوری ۸۰ ساله ایتالیا که محبوبیت زیادی دارد اعلام کرده که حاضر به فعالیت برای یک دوره دیگر نیست. رییس‌جمهوری منتخب ایتالیا در سه دور اول انتخابات در پارلمان باید بتواند دست‌کم دوسوم آرا را کسب کند. از دور چهارم رای‌گیری امکان انتخاب رییس‌جمهوری با اکثریت مطلق آرا وجود دارد. رکورد رای‌گیری برای انتخاب رییس‌جمهوری در ایتالیا ۲۳ دور رای‌گیری است. نتیجه اولین دور انتخابات ریاست‌جمهوری ایتالیا روز دوشنبه بدون نتیجه پایان یافت و هیچ پیروزی نداشت. به این ترتیب ایتالیا هنوز رییس‌جمهوری ندارد که بتواند در ماه فوریه و بعد از کناره‌گیری ماتارلا جایگزین وی شود. بعد از شمارش آرای نمایندگان پارلمان و بعد از اولین دور رای‌گیری مشخص شد که هیچ‌کس اکثریت دوسوم لازم را کسب نکرده است. عمدتا رای‌های سفید به داخل ظرف‌های مخصوص رای‌گیری ریخته شده بود.
بر اساس قانون اساسی ایتالیا رییس‌جمهور جدید این کشور باید سی روز قبل از پایان دوره ریاست‌جمهوری فعلی انتخاب شود. دوره ریاست‌جمهوری در ایتالیا هفت‌ساله است. رییس‌جمهور فعلی ایتالیا در فوریه سال ۲۰۱۵ سوگند یاد کرده بود. رییس‌جمهور جدید در نشست مشترک دو اتاق پارلمان یعنی مجلس نمایندگان و سنا انتخاب می‌شود و در مجموع ۱۰۰۹ نماینده در این رای‌گیری شرکت خواهند کرد.
امسال روند رای‌گیری به دلیل بحران کرونا پیچیده‌تر شده و احتمالا بیشتر طول می‌کشد. رای‌دهندگان تنها اجازه دارند به صورت گروهی به مجلس وارد شوند و برای نمایندگان مبتلا به کرونا چادرهایی در پارکینگ پارلمان برپا شده است. تحلیلگران بر این باور هستند که رییس‌جمهوری آینده ایتالیا به احتمال زیاد از روز پنجشنبه به بعد یعنی زمان برگزاری دور چهارم رای‌گیری مشخص خواهد شد.
انتخابات ریاست‌جمهوری ایتالیا در صورت انتخاب ماریو دراگی نخست‌وزیر این کشور به سمت ریاست‌جمهوری می‌تواند پیامدهای سیاسی زیادی داشته باشد. احزاب حاضر در دولت وحدت ملی ایتالیا در صورت انتخاب ماریو دراگی به ریاست‌جمهوری باید بر سر جانشین او در مقام نخست‌وزیری به توافق برسند.
به این ترتیب احتمال سقوط دولت وحدت ملی پس از انتخاب احتمالی ماریو دراگی به مقام ریاست‌جمهوری وجود دارد؛ امری که می‌تواند منجر به برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی شود.
اکثر احزاب سیاسی ایتالیا از نمایندگان خود در مجمع برگزینندگان رییس‌جمهوری خواسته بودند تا در دور اول رای سفید بدهند. پائولو مادالنا قاضی سابق دیوان قانون اساسی ایتالیا که ۸۵ سال دارد پس از آرای سفید با ۳۶ رای در جایگاه دوم قرار گرفت. سرجو ماتارلا ۱۶ رای و ماریو دراگی یک رای به دست آوردند. سیلویو برلوسکونی نخست‌وزیر پیشین ایتالیا که روز شنبه از نامزدی برای سمت ریاست‌جمهوری انصراف داد هفت رای کسب کرد.
رییس‌جمهوری منتخب ایتالیا در سه دور اول انتخابات در پارلمان باید بتواند دست‌کم دوسوم آرا را کسب کند. از دور چهارم رای‌گیری امکان انتخاب رییس‌جمهوری با اکثریت مطلق آرا وجود دارد. رکورد رای‌گیری برای انتخاب رییس‌جمهوری در ایتالیا ۲۳ دور رای‌گیری است.
بیشتر نقش و وظایف رییس‌جمهوری ایتالیا تشریفاتی است، اما اختیارات او در شرایط بحرانی دولت سرنوشت‌ساز است. استعاره‌ای که برای بیان قدرت رییس‌جمهوری ایتالیا استفاده می‌کنند آکاردئون است، در شرایط بحران می‌توانند آن را بکشند و باز کنند و بعد در شرایط آرام و بدون تنش سیاسی جمع و از نظر‌ها دور می‌شود.
رییس‌جمهور می‌تواند مجلس را منحل کند، دستور تشکیل دولت بدهد و اعضای تکنوکرات و غیرسیاسی دولت را انتخاب کند. او قوانین را امضا می‌کند و نفوذ موثری در انتخاب نخست‌وزیر و سایر اعضای هیات دولت دارد. هرچند بیشتر قدرت و نفوذ رییس‌جمهور در ایتالیا نه در اختیاراتی است که طبق قانون اساسی به او اعطا شده بلکه در شأن و نفوذ اخلاقی- اجتماعی او است. به طور معمول برای شخصیت رییس‌جمهور احترام زیادی قائل هستند و پیشنهاد‌ات و نظرات او مورد توجه مراجع قانونگذاری قرار می‌گیرد.